Ludzkie koronawirusy - autor: Krzysztof Pyrć z Zakładu Mikrobiologii, Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii, Uniwersytet Jagielloński, Kraków

Chcesz wydać pracę habilitacyjną, doktorską czy monografię? Zrób to w Wydawnictwie Borgis – jednym z najbardziej uznanych w Polsce wydawców książek i czasopism medycznych. W ramach współpracy otrzymasz pełne wsparcie w przygotowaniu książki – przede wszystkim korektę, skład, projekt graficzny okładki oraz profesjonalny druk. Wydawnictwo zapewnia szybkie terminy publikacji oraz doskonałą atmosferę współpracy z wysoko wykwalifikowanymi redaktorami, korektorami i specjalistami od składu. Oferuje także tłumaczenia artykułów naukowych, skanowanie materiałów potrzebnych do wydania książki oraz kompletowanie dorobku naukowego.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Nowa Pediatria 1/2001, s. 42-44
Zofia Rajtar-Leontiew
Przewlekłe choroby układu oddechowego dzieci
Chronic lung diseases of the children
z Kliniki Patologii Noworodka Akademii Medycznej w Warszawie
Kierownik Kliniki: prof. dr hab. n. med. Zofia Rajtar-Leontiew
Streszczenie
Chronic lung diseases of the children do they have its initial stage in neonatal period?
Słowa kluczowe: chronic lung, diseases, children.
Zgodnie z ustaleniami Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) przewlekłą chorobą układu oddechowego jest ta, która trwa co najmniej 3 miesiące w ciągu roku i jest stwierdzana przez więcej niż 2 kolejne lata. Szacunkowo problem ten dotyczy od 10 do 15% populacji dzieci. Jeśli choroba nawraca, ale trwa krócej i ustępuje, używa się określeń nawracająca albo przedłużająca się, ale nie piętnuje przewlekłością, gdyż słowo to łączone jest ze stałym niekorzystnym postępem zmian aż do trwałych nieodwracalnych uszkodzeń czynności i budowy narządu. Przewlekła choroba układu oddechowego u dzieci może przebiegać jawnie lub skrycie z niewielkimi tylko objawami jak pokasływanie, odkrztuszanie niewielkiej ilości śluzowej, albo śluzowo-ropnej wydzieliny, łatwym męczeniem się nawet przy niewielkim wysiłku, stopniowo nasilającą się dusznością, intensywną czerwienią śluzówek, wzrostem hematokrytu. Objawy te stopniowo narastając przechodzą w niewydolność jawną. Każda nawet niewielka infekcja u tych chorych może spowodować, że utajona, nierozpoznana wcześniej niewydolność ujawni się ostro i gwałtownie, stanowiąc niejednokrotnie zagrożenie życia. Stała duszność i sinica oraz palce pałeczkowate ze zmienionymi jak szkiełka zegarka poznokciami są wyrazem znacznie już zaawansowanych, nieodwracalnych zmian nie zawsze korelujących z czasem trwania choroby. W wykryciu oraz określeniu rodzaju i zaawansowania przewlekłych zmian w układzie oddechowym pomagają badania czynnościowe płuc. Przy ich pomocy ustala się także często sposób leczenia i prognozuje dalszy przebieg choroby. U dzieci wyrazem długotrwałego złego utlenowania tkanek jest równoczesne hamowanie przybytku masy ciała i długości. Zjawisko to w przeszłości było dobrze udokumentowane i opisane w stosunku do wielu, wtedy jeszcze nieoperacyjnych, wad wrodzonych serca, oraz później kiedy jednym z warunków operacji kardiochirurgicznej było osiągnięcie odpowiedniej masy ciała przez dziecko. Dla lekarza rodzinnego i pediatry istotną informacją powinna być wiadomość, że przewlekłe choroby płuc mogą mieć i często mają swój początek już w okresie płodowym i noworodkowym, a u ich podłoża leżą infekcje wewnątrzmaciczne, wady wrodzone i/albo niedojrzałość płuc do pełnienia czynności oddechowej. Przewlekłym chorobom układu oddechowego sprzyja sztuczna wentylacja oraz leczenie tlenem noworodka, szczególnie jeśli trwa ono dłużej niż miesiąc, a tlen był stosowany w dużym, powyżej 40% stężeniu i pod wysokim ciśnieniem. W patogenezie przewlekłych chorób układu oddechowego poza zaburzeniami w produkcji i dojrzewaniu surfaktantu odgrywają rolę także rodniki tlenowe oraz urazy spowodowane agresywnym ratowaniem noworodka często będącego wcześniakiem. Do chorób rokujących przewlekłym przebiegiem należą: dysplazja oskrzelowo-płucna (BPD) nazywana też płucem respiratorowym, zespół Wilsona-Mikity, zachłystowe smółkowe zapalenie płuc (zespół MAS), zachłystowe spowodowane treścią pokarmową na skutek braku koordynacji ssania i połykania, refluksem żołądkowo-przełykowym, przetokami pomiędzy drogami oddechowymi a przełykiem, śródmiąższowe zapalenie płuc wywołane zakażeniami okołoporodowymi jak cytomegalowirusami, chlamydiami, Pneumocystis carini, Candida sp. Także zmiany płucne w mukowiscydozie (CF), która jest chorobą dziedziczną autosomalnie recesywnie, ujawnić się mogą już u płodu i noworodka, trwać przez całe życie dziecka i być jedną z głównych przyczyn ich zgonów. W CF nieprawidłowa, stale produkowana gęsta lepka wydzielina unieruchamiająca rzęski sprzyja osiedlaniu się bakterii oraz utrzymywaniu zakażenia, w tym u dzieci hospitalizowanych, szczepami szpitalnymi opornymi na większość powszechnie stosowanych antybiotyków. Wtórną konsekwencją tych odchyleń są rozstrzenie oskrzeli, włóknienie płuc i niewydolność oddechowa prowadząca ostatecznie do zgonu.
Po zachłyśnięciu się smółką, nawet przy najlepiej przeprowadzonym leczeniu, u noworodków, które przeżyją zespół MAS najczęściej rozwija się BPD i nadciśnienie płucne z wszystkimi znanymi tego następstwami. Specjalne predyspozycje do przewlekłych chorób układu oddechowego stwierdza się w zespole Downa. Przyczyną tego jest zaburzony przepływ powietrza spowodowany przez płaskie nozdrza, duży język, przerost tkanki łącznej pierścienia Waldeyera, uogólnione obniżone napięcie mięśni w tym także oddechowych odpowiedzialnych za mechanikę oddychania, współistniejące wrodzone wady serca, a przede wszystkim znaczny niedorozwój tkanki płucnej. U niemowląt z zespołem Downa powierzchnia oddechowa płuc może być zredukowana o więcej niż połowę, a całkowita liczba pęcherzyków nawet do 1/3 normy, przy czym średnia objętość dojrzałych pęcherzyków oddechowych jest u tych dzieci 2 razy większa. Zmiany płucne w zespole Downa po urodzeniu pogłębiają się jeszcze niekorzystnie z powodu zbyt małego postępu rozwoju płuc w porównaniu z rówieśnikami. U 92-96% dzieci z zespołem Downa występuje rozedma płuc przy czym w stopniu ciężkim lub średnim u połowy z nich. Zmniejszenie tkanki elastycznej płuc dotyczy wszystkich dzieci z zespołem Downa, a całkowity niemal jej zanik 14% z nich.
Przepuklinie przeponowej typu Bochdalecka zawsze towarzyszy hipoplazja płuc. Niedorozwój dotyczy oskrzelików, pęcherzyków, tkanki śródmiąższowej i drobnych tętniczek, głównie prekapilarów, których światło ulega zmniejszeniu, a warstwa środkowa pogrubieniu.
W przeciwieństwie do zespołu Downa, w którym wraz z wiekiem obserwuje się pogłębienie niedorozwoju płuc, to w przypadku przepukliny przeponowej po jej operacji płuca rozrastają się, głównie ich część oddechowa. Zwiększa się liczba pęcherzyków, mniej ich rozmiar, znacznie mniej i w wolniejszym tempie rozrastają się kapilary łożyska naczyniowego.
U dzieci 3-letnich, mimo ich młodego wieku, ale z już rozpoznaną przewlekłą chorobą płuc, aż u 50% z nich stwierdzono wady wrodzone i uznano je za przyczynę utrzymywania się patologicznych objawów. Były to dysfunkcja lub niedorozwój rzęsek, rzadko ich całkowity brak w drogach oddechowych, nieprawidłowa budowa i deformacja dróg przewodzących powietrze, hipoplazja płuc, torbielkowatość i torbiele płuc, niedorozwój łożyska naczyniowego, kolagenu, tkanki podporowej, mięśni oddechowych oraz układu nerwowego odpowiedzialnego za mechanikę oddychania. Wszystkie czynniki wrodzone i nabyte sprzyjające refluksowi żołądkowo-przełykowemu i zarzucaniu treści pokarmowej do dróg oddechowych, dopóki w miarę dojrzewania mechanizmów fizjologicznych nie ustąpią lub nie zostaną usunięte operacyjnie, dopóty są ważnym elementem podtrzymującym przewlekanie się procesów zapalnych oraz wtórnych alergicznych w płucach.

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 30 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

Piśmiennictwo
1. Bhuta T. et al.: Systemic review and meta-analysis of early postnatal dexamethasone for prevention of chronic lung disease. Arch. Dis. Child. Fetal neonatal Ed. 1998, 79, F26-33. 2. Chmielewska-Szewczyk D.: Różnicowanie stanów zapalnych dróg oddechowych. Raport z konferencji 19.11.1999 r. Probl. Laryngol. 2000, 1:6-9. 3. Godfrey S.: Zapalenie oskrzelików płucnych i astma u niemowląt i małych dzieci. Wyd. Pol. BMJ 1998, 357-62. 4. Kurzawa R. i wsp.: Astma u niemowląt i małychdzieci. Sprawozdanie z XVIII Kongr. Europ. Akademii Alergol. i Immunol. Klinicznej 3-7.VII.1999 r. Bruksela. Probl. Laryng. 1999, 182-11. 5. Marschall D. et al.: Risc factors for chronic lung disease in the surfactant era: a North Carolina Population-based study of very low birth weight infants. Pediatrics 1999, 104, 6:1345. 6. Mitchell S.H. et al.: Reduced gas transfer at rest and during exercise in school-age survivors of bronchopulmonary dysplasia. Am. J. Respir. Crit. Care Med. 1998, 157:1406-12. 7. Nitka A.: Stan zdrowia noworodków narażonych wewnątrzmacicznie na czynne i bierne palenie tytoniu. 1996 – praca doktorska. 8. Rajtar-Leontiew Z.: Odległe skutki mykoplazmowego zapalenia płuc u dzieci. 1985 – praca habil. 9. Rajtar-Leontiew Z. i wsp.: Zapalenia płuc ostre, nawracające i przewlekające się u dzieci od 0-14 lat. Pneum. Pol. 1976, XLIV, 8/9, 707-13. 10. Svanes C. et al.: Birth characteristics and asthma symptoms in young adults: results from a population – based cohort sr udy in Norway. Eur. Respir. J. 1998, 12:1366-70. 11. Tędziagolska M.: Problemy okresu okołooperacyjnego u dzieci z zespołem Downa i wadami serca. N. Ped. 1997 (nr specj.) 23-25. 12. Zieliński J.: POChP – niedoceniany problem społeczno-medyczny. Sł. Zdr. 2000 46-47, 3-14.
Nowa Pediatria 1/2001
Strona internetowa czasopisma Nowa Pediatria