Wydawnictwo Medyczne Borgis
Czytelnia Medyczna » Nowa Pediatria » 2/2001 » Wideonasofiberoskopia w ocenie górnych dróg oddechowych u dzieci
- reklama -
Babuszka.pl
rosyjski online
z lektorem
Profesjonalny, stricte ręczny serwis narciarski Warszawa


- reklama -
Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player
© Borgis - Nowa Pediatria 2/2001, s. 24-25
Maria Hortis-Dzierzbicka

Wideonasofiberoskopia w ocenie górnych dróg oddechowych u dzieci

Videonasofiberoskopy in evaluation of upper respiratory tract in children
z Kliniki Chirurgii Dzieci i Młodzieży Instytutu Matki i Dziecka w Warszawie – Centrum Wad Twarzoczaszki
Kierownik Kliniki: doc. dr hab. n. med. Zofia Dudkiewicz
Streszczenie
The paper presents the usefulness of nasofiberoscopy and videonasofiberoscopy in comparison with the older assessment methods in evaluation of upper respiratory tract in infants and children.
Badanie laryngologiczne dziecka, zwłaszcza małego, bardzo często jest trudne ze względu na odmienności anatomiczne tego okresu życia. W odczuciu dziecka, nawet zwykłe rutynowe wziernikowanie może być odebrane jako badanie inwazyjne.
Trudności te dotyczą przede wszystkim badania krtani u niemowląt i małych dzieci i wynikają nie tylko z braku kooperacji ze strony dziecka i jego lęku przed badaniem lusterkiem krtaniowym, czyli w tzw. laryngoskopii pośredniej. Ich powodem są przede wszystkim różnice anatomiczne między krtanią niemowlęcą i dziecięcą a krtanią człowieka dorosłego.
Stridor wdechowy wskazuje na przeszkodę na drodze swobodnego przepływu powietrza oddechowego w gardle dolnym, na poziomie krtani lub górnego odcinka tchawicy, wymaga więc wnikliwej oceny tego odcinka dróg oddechowych. I tu nie niespokojne zachowanie się dziecka jest główną przeszkodą, chociaż oczywiście często ma miejsce, lecz najczęściej problemem jest wysoko ustawiona nagłośnia, blokująca wgląd do krtani. To jej ustawienie jest normalną cechą anatomiczną dziecka, wynikającą ze znacznie wyższego położenia krtani w stosunku do kręgosłupa szyjnego niż ma to miejsce u człowieka dorosłego. Kształt nagłośni w okresie noworodkowym, niemowlęcym i wczesnodziecięcym jest zwykle również odmienny. Często ma ona kształt podkowy lub bywa rynienkowato zwinięta. Ponadto struktury będące ograniczeniem przedsionka krtani, jak i okolicy podgłośniowej cechują się w tym okresie często znaczną wiotkością. W ocenie i łatwości powstawania zaburzeń oddechowych we wczesnym etapie życia dziecka istotne znaczenie ma również fakt, że ogólne wymiary krtani są wtedy również niewielkie.
Nasofiberoskopia ze względu na sposób wprowadzania instrumentu, a tym samym dotarcia do krtani, omija więc na wstępie tę pierwszą przeszkodę w badaniu krtani, jaką jest wysokie ustawienie nagłośni. Ponadto, wprowadzając nasofiberoskop przez nos, ocenić można za jednym zamachem całość górnych dróg oddechowych, a więc przewody nosowe, nosogardło, czynność podniebienia miękkiego, gardło dolne i krtań.
Niektórzy autorzy (2) zalecają endoskopię u niemowlęcia i małego dziecka bez znieczulenia, ale autorka artykułu, podobnie jak większość endoskopistów laryngologów, jest zwolenniczką miejscowego znieczulenia lignokainą, najczęściej stosowaną w formie aerozolu, w przypadku potrzeby obejrzenia samej krtani, ograniczonego do jednego przewodu nosowego.
Badanie nasofiberoskopowe u dziecka przebiega bardzo szybko, a jego rejestracja na kasecie wideo pozwala na późniejszą analizę w zwolnionym tempie. Ponadto jest możliwe do wykonania w warunkach ambulatoryjnych (2). Są produkowane specjalne endoskopy dziecięce. Ja posługuję się w gabinecie prywatnym niedostępnym w Polsce endoskopem firmy Machida-Nagashima o średnicy zewnętrznej 3,4 mm, a w klinice od czterech lat używam endoskopu firmy Olympus typ ENF P3 o średnicy zewnętrznej 3,6 mm z torem wizyjnym. Oba te endoskopy nadają się doskonale i dla dorosłych i dla dzieci. Nie polecam endoskopów z kanałem ssącym, ani tzw. operacyjnym na użytek pediatryczny, bo dodatkowe kanały bardzo zwiększają średnicę zewnętrzną endoskopu, utrudniając czy wręcz uniemożliwiając pasaż przez wąskie przewody nosowe i nozdrza tylne u dziecka.
Badam fiberoskopem dzieci począwszy od okresu noworodkowego. Badanie to jest bezpieczne i nieinwazyjne w zestawieniu z uprzednio i nadal szeroko stosowaną w celach diagnostycznych w ośrodkach nie dysponujących optyką giętką laryngoskopią bezpośrednią tzw. direktoskopią. Ma również, szczególnie u dzieci, zdecydowaną przewagę nad endoskopami sztywnymi.
Doskonale sprawdza się endoskopia giętka w ocenie trzeciego migdałka i w ocenie stopnia obturacji dróg oddechowych przez migdałki podniebienne w ich znacznym przeroście, bądź izolowanym, bądź skojarzonym z przerostem migdałka gardłowego (1).
Należy pamiętać o tym, że oddychanie przez usta może być u dziecka spowodowane nie tylko przerostem adenoidu czy też jakąkolwiek przeszkodą w nosie, jak skrzywienie przegrody, alergiczny nieżyt nosa, polipy choanalne itp., lecz także może mieć miejsce tzw. nawykowe oddychanie przez usta, spowodowane dysfunkcją języka i osłabionym napięciem mięśni środkowego i dolnego odcinka twarzy, a przede wszystkim mięśnia okrężnego ust, przy prawidłowej drożności górnych dróg oddechowych.
Niezwykle cenne, moim zdaniem, są możliwości fiberoendoskopii w aspekcie mało inwazyjnego i bardzo dokładnego wglądu uzbrojonym okiem do jamy nosowogardłowej i naocznego stwierdzenia stopnia przerostu trzeciego migdałka i blokady przezeń nozdrzy tylnych.
Również wystarcza w tym wypadku wprowadzenie skopu przez tylko jeden, uprzednio znieczulony przewód nosowy, bo adenoid przerasta symetrycznie i zablokowane nozdrze tylne po jednej stronie wystarczy do jego rozpoznania oraz ewentualnego wejścia niżej i oceny np. migdałków podniebiennych i stopnia ich „wpadania” do gardła dolnego. Przerost ich bowiem w kierunku przedniotylnym może być niejednokrotnie większy niż dośrodkowy. Ma to miejsce szczególnie w przypadkach zespołu bezdechów sennych u dzieci.
Ponadto w zapaleniach zatok u dzieci badanie to bywa znacznie bardziej zalecane niż optyka sztywna, która jest łatwa do zastosowania już u młodzieży, ale źle tolerowana przez małe dziecko (4).
O badaniu wydolności zwieracza podniebienno-gardłowego przy pomocy wideonasofiberoskopii pisałam innym razem (3).
Przedstawiam przykłady zastosowania wideonasofiberoskopii na poniższych zdjęciach ze zbiorów własnych.
Ryc. 1. Dziecko lat 1. Prawidłowa krtań w fazie oddechowej (a) i fonacyjnej (b).
Ryc. 2. Dziecko 6 miesięcy. Zwinięta omegowato nagłośnia i atypowy wygląd przedsionka krtani w różnych fazach oddychania i fonacji (a, b, c, d).
Ryc. 3. Dziecko lat 2. Obustronny niedowład fałdów głosowych po intubacji.
>
Ryc. 4. Dziecko lat 2 i 4 miesiące. Urodzone w 26 tygodniu ciąży. Zwężenie podgłośniowe krtani po intubacji.
Ryc. 5. Dziecko lat 3. Przerośnięty adenoid blokujący nozdrze tylne.
Ryc. 6. Dziecko lat 14. Przerośnięty adenoid blokujący nozdrze tylne (a). Dotylny przerost migdałków podniebiennych widoczny w gardle dolnym (b).
Piśmiennictwo
1. Brodsky L.: Tonsillitis, tonsillectomy and adenoidectomy. [W:] Head and Neck Surgery – Otolaryngology. Wyd. Lippincott Company, Philadelphia, 1993, 833-849. 2. Eavey R.D., Lucas A.D.: Office and operative diagnostic techniques: The pediatric patient and the use of videolaryngoscopy. [W:] Fried, M.P.: The Larynx: A Multidisciplinary Approach. Wyd. Little, Brown and Company, Boston Toronto, 1988, 81-93. 3. Hortis-Dzierzbicka M., Dudkiewicz Z.: Nowoczesna diagnostyka niewydolności podniebienno-gardłowej. Nowa Pediatria, 2000, 18:21-23. 4. Isaacson G.: Sinusitis in childhood. Ped. Cl. North Am., 1996, 43:1297-1317.
Nowa Pediatria 2/2001
Strona internetowa czasopisma Nowa Pediatria

Zamów prenumeratę

Serdecznie zapraszamy do
prenumeraty naszego czasopisma.

Biuletyn Telegram*

W celu uzyskania najnowszych informacji ze świata medycyny oraz krajowych i zagranicznych konferencji warto zalogować się w naszym
Biuletynie Telegram – bezpłatnym newsletterze.*
*Biuletyn Telegram to bezpłatny newsletter, adresowany do lekarzy, farmaceutów i innych pracowników służby zdrowia oraz studentów uniwersytetów medycznych.
Strona główna | Reklama | Kontakt
Wszelkie prawa zastrzeżone © 1990-2014 Wydawnictwo Medyczne Borgis Sp. z o.o.
Chcesz być na bieżąco? Polub nas na Facebooku: strona Wydawnictwa na Facebooku
polityka cookies