Wydawnictwo Medyczne Borgis
Czytelnia Medyczna » Medycyna Rodzinna » 3/2004 » Leczenie uzdrowiskowe chorób neurologicznych – wskazania i przeciwwskazania
- reklama -
Babuszka.pl
rosyjski online
z lektorem
Ski Spa - serwis narciarski Warszawa


- reklama -
Pobierz odtwarzacz Adobe Flash Player
© Borgis - Medycyna Rodzinna 3/2004, s. 135-136
Barbara Steinborn

Leczenie uzdrowiskowe chorób neurologicznych – wskazania i przeciwwskazania

The treatment of neurological diseases in a health resorts. The indications and contraindications
z Katedry i Kliniki Neurologii Wieku Rozwojowego Akademii Medycznej im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu
Leczenie uzdrowiskowe jest określane mianem kompleksowego leczenia, na które składa się zarówno postępowanie usprawniające, leczenie farmakologiczne, a także profilaktyka chorób (1, 2). W leczeniu tym wykorzystuje się właściwości lecznicze wód i gazów oraz cechy klimatyczne miejscowości uznanych za uzdrowiska. Leczenie takie ma być kontynuacją leczenia ambulatoryjnego czy szpitalnego chorych, którzy wymagają dalszego wszechstronnego usprawniania (2).
Istotą leczenia uzdrowiskowego wg Straburzyńskiego (2) jest trening czynnościowy organizmu w celu zwiększenia sprawności i wydolności oraz synchronizacji jego funkcji. Metody stosowane w takim postępowaniu to oprócz fizykoterapii także oddziaływania pedagogiczne oraz psychologiczne i dietetyczne a także farmakologiczne.
Zburzenia i choroby neurologiczne często prowadzą do czasowego lub stałego upośledzenia funkcji. Właściwy dobór sposobu leczniczego usprawniania oraz czas jego prowadzenia są podstawowym elementem poprawy jakości życia pacjentów z trwałymi deficytami neurologicznymi (3). Głównym celem rehabilitacji jest odtworzenie upośledzonych funkcji lub też kompensacja funkcji utraconych. Prowadzenie leczniczego usprawniania u takich chorych wymaga dokładnej oceny zespołu neurologicznego oraz poznanie istoty choroby, a także określenie stopnia niepełnosprawności. Poprawa sprawności jest możliwa przy zastosowaniu programów leczniczego usprawniania z udziałem interdyscyplinarnego zespołu (3). Jednym z ogniw takiego usprawniania na pewno może być w chorobach neurologicznych leczenie uzdrowiskowe (1, 2, 4, 5).
Najczęściej z leczenia uzdrowiskowego korzystają pacjenci z zespołami bólowymi kręgosłupa. W tej grupie obserwuje się pozytywny wpływ takiego postępowania na poprawę parametrów czynnościowych narządu ruchu oraz na zmniejszenie odczuwania bólu (6, 7). Szczególne połączenie różnorodnych zabiegów fizykalnych, wodnych oraz kinezyterapeutycznych prowadzi do ustępowania zespołu bólowego, normalizacji napięcia mięśni oraz poprawy zakresu ruchów.
Kolejnym wskazaniem do leczenia uzdrowiskowego spośród chorób neurologicznych jest przebycie udaru mózgu. Dotyczy to pacjentów w okresie przewlekłego postępowania rehabilitacyjnego (3), pacjentów, którzy nie wymagają pomocy osób drugich i poruszają się samodzielnie (8). Kompleksowe postępowanie rehabilitacyjne z zastosowaniem kinezyterapii oraz indywidualizacja terapii są podstawą osiągnięcia sukcesu terapeutycznego (3, 9). Przeciwwskazaniem do leczenia uzdrowiskowego pacjentów po przebyciu udaru mózgu jest brak samodzielnego poruszania się, afazja i zaburzenia wyższych czynności nerwowych. Pomoc bezpośredniego opiekuna takiego chorego może zniwelować takie ograniczenia.
Przewlekłym schorzeniem układu nerwowego o postępującym charakterze, który głównie dotyczy osób młodych jest stwardnienie rozsiane (SR). Postępowanie rehabilitacyjne w przypadku tej choroby pomaga w utrzymaniu sprawności pacjentów (3). Także leczenie uzdrowiskowe, a zwłaszcza fizjoterapia są istotnymi metodami postępowania w SR (10). Usprawnianie tych chorych ma na celu ograniczenie spastyki oraz poprawę koordynacji ruchowej. Niewątpliwie duże znaczenie ma także oddziaływanie czynników psychohigienicznych oraz mikroklimat uzdrowiska (10). Jedyne ograniczenia dla pacjentów SR to brak możliwości samodzielnego poruszania się w przypadku znacznego zaawansowania choroby.
Oprócz wymienionych neurologicznych zespołów chorobowych oraz jednostek chorobowych wskazaniem do leczenia sanatoryjnego są także choroby mięśni (miopatie) i uszkodzenia nerwów obwodowych (polineuropatie) o różnej etiologii. Z powodu ich postępującego niejednokrotnie charakteru zastosowanie kompleksowego leczenia, także uzdrowiskowego, jest szansą na poprawę sprawności pacjentów i ich jakości życia.
W wieku rozwojowym szczególnym wskazaniem do leczenia uzdrowiskowego jest mózgowe porażenie dziecięce. Wieloprofilowe leczenie usprawniające oraz stymulacja rozwoju w warunkach uzdrowiska rokuje osiąganie większej sprawności psychoruchowej u tych pacjentów (11).
Wśród przeciwwskazań do leczniczego usprawniania spośród chorób neurologicznych najczęściej wymienia się padaczkę (1). Ten zespół chorobowy jest jednak różnorodny nie tylko pod względem etiologii, ale także obrazu klinicznego. Wydaje się, że tylko w przypadkach lekoopornych postaci tej choroby, gdzie napady trudno poddają się leczeniu i niemożliwa jest opieka osoby drugiej, można nie wyrazić zgody na leczenie uzdrowiskowe. Podobne zastrzeżenia należałoby sformułować w przypadku pacjentów z zespołami otępiennymi i upośledzeniem umysłowym.
Z uwagi na specyficzną rolę leczenia uzdrowiskowego w wielu schorzeniach i zespołach chorobowych należałoby jak najrzadziej ograniczać zastosowanie tej formy terapeutycznej u różnych chorych. Ograniczenia powinny tylko dotyczyć stanów ostrych i wymagających leczenia szpitalnego. Zalecając ten sposób leczenia należy także szczegółowo rozważyć możliwości i specyfikę różnych polskich uzdrowisk (1, 2, 12).
Piśmiennictwo
1. Straburzyński, G.: Księga przyrodolecznictwa. 1997, Warszawa: PZWL. 2.Straburzyński G., Straburzyńska-Lupa A.: Medycyna fizykalna. 2000, Warszawa: PZWL. 3.Członkowska A., Sarzyńska-Długosz I.: Cele neurorehabilitacji. Neurol. Neurochir. Pol., 2002, 36(supl.1):23-31. 4.Mika T., Kasprzak W.: Fizykoterapia. 2003, Warszawa: PZWL. 5.Legwant Z., i wsp.: Rehabilitacja uzdrowiskowa w chorobach układu nerwowego w Uzdrowisku Busko-Zdrój. Baln. Pol., 1995, 37(3/4):33-37. 6.Sipko T., Gerke M.: Wpływ leczenia uzdrowiskowego na parametry czynnościowe narządu ruchu i poziom bólu pacjentów z chorobą dyskową kręgosłupa lędźwiowego. Fizjoterapia, 2003, 11(1):27-40. 7.Stryła W., Kierska U.: Możliwości leczenia sanatoryjnego chorych z zespołami bólowymi kręgosłupa szyjnego. Post. Rehab., 1996, 10(supl.2):23-233. 8.Legwant, Z., i wsp.: Rehabilitacja uzdrowiskowa chorych po udarze mózgu. Med. Man., 1999, 2(1/2):22-24. 9.Stępniak, U., i wsp.: Rehabilitacja chorych z niedowładami pochodzenia naczyniowego. Baln. Pol., 1996, 38(1/2):53-56. 10.Legwant Z.: Rehabilitacja w uzdrowisku chorych na stwardnienie rozsiane. Post. Rehab., 1997, 11(3):113-117. 11.Janiszewski M., i wsp.: Wyniki usprawniania leczniczego dzieci z porażeniem mózgowym w Dziecięcym Szpitalu Kompleksowej Rehabilitacji "Górka" w Busku-Zdroju. Post. Rehab. 1996, 10(supl.2):131-133. 12.Kochański J.W.: Ogólne i szczegółowe wskazania oraz przeciwwskazania do leczenia uzdrowiskowego. Baln. Pol., 2000, 42(1/2):98-138.
Medycyna Rodzinna 3/2004
Strona internetowa czasopisma Medycyna Rodzinna

Zamów prenumeratę

Serdecznie zapraszamy do
prenumeraty naszego czasopisma.

Biuletyn Telegram*

W celu uzyskania najnowszych informacji ze świata medycyny oraz krajowych i zagranicznych konferencji warto zalogować się w naszym
Biuletynie Telegram – bezpłatnym newsletterze.*
*Biuletyn Telegram to bezpłatny newsletter, adresowany do lekarzy, farmaceutów i innych pracowników służby zdrowia oraz studentów uniwersytetów medycznych.
Strona główna | Reklama | Kontakt
Wszelkie prawa zastrzeżone © 1990-2014 Wydawnictwo Medyczne Borgis Sp. z o.o.
Chcesz być na bieżąco? Polub nas na Facebooku: strona Wydawnictwa na Facebooku
polityka cookies