Ludzkie koronawirusy - autor: Krzysztof Pyrć z Zakładu Mikrobiologii, Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii, Uniwersytet Jagielloński, Kraków

Zastanawiasz się, jak wydać pracę doktorską, habilitacyjną lub monografię? Chcesz dokonać zmian w stylistyce i interpunkcji tekstu naukowego? Nic prostszego! Zaufaj Wydawnictwu Borgis – wydawcy renomowanych książek i czasopism medycznych. Zapewniamy przede wszystkim profesjonalne wsparcie w przygotowaniu pracy, opracowanie dokumentacji oraz druk pracy doktorskiej, magisterskiej, habilitacyjnej. Dzięki nam nie będziesz musiał zajmować się projektowaniem okładki oraz typografią książki.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Postępy Nauk Medycznych 10/2017, s. 567-569 | DOI: 10.25121/PNM.2017.30.10.567
Piotr Trojanowski1, Robert Kaczmarczyk2, Agnieszka Trojanowska3, *Dariusz Szczepanek2
Przypadek metalicznego ciała obcego w oczodole usuniętego przez zatokę szczękową metodą chirurgii endoskopowej z zastosowaniem neuronawigacji
A case of a metallic foreign body in the orbit removed endoscopically through the maxillary sinus using neuronavigation
1Katedra i Klinika Otolaryngologii i Onkologii Laryngologicznej, Uniwersytet Medyczny w Lublinie
Kierownik Kliniki: prof. dr hab. med. Janusz Klatka
2Katedra i Klinika Neurochirurgii i Neurochirurgii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny w Lublinie
Kierownik Kliniki: prof. dr hab. med. Tomasz Trojanowski
3Zakład Radiologii i Medycyny Nuklearnej, Uniwersytet Medyczny w Lublinie
Kierownik Zakładu: prof. dr hab. med. Andrzej Drop
Streszczenie
Operacyjne usuwanie ciała obcego z oczodołu ze względu na bliskie sąsiedztwo z ważnymi strukturami układu nerwowego i oka wiąże się z ryzykiem bezpośredniego ich uszkodzenia, prowadząc do całkowitej i trwałej utraty wzroku, rozwoju zmian zapalnych w obrębie oczodołu i mózgu i może stwarzać zagrożenie życia. Ciało metaliczne może ponadto utrudniać diagnostykę, gdyż ciała ferromagnetyczne uniemożliwiają wykonanie i prawidłową interpretację rezonansu magnetycznego (MR), a wszelkie metale zaburzają obrazowanie w tomografii rentgenowskiej (TK). Chorzy z ciałami obcymi w oczodole wymagają międzydyscyplinarnego podejścia, w celu zmniejszenia ryzyka uszkodzeń operacyjnych i zwięszenia skuteczności zabiegu. Chirurgia wspomagana komputerowo ma coraz większe zastosowanie w zabiegach inwazyjnych z ograniczonym lub utrudnionym dostępem w głąb przestrzeni operacyjnej lub brakiem możliwości kontroli wzrokowej dna pola operacyjnego. Możliwość wyboru dokładnej drogi dostępu zmniejsza uraz operacyjny i czas zabiegu. Celem pracy jest przedstawienie przypadku operacyjnego usunięcia metalicznego ciała obcego z tylno-dolnej części oczodołu podczas interdyscyplinarnego zabiegu z wykorzystaniem nowoczesnych technik chirurgicznych – endoskopii i neuronawigacji.
Summary
Surgical removal of foreign bodies in the orbit due to the close proximity to important nervous system structures present a risk of direct damage to them, leading to a total and permanent loss of vision, development of inflammatory lesions in the orbit and brain, and even to life threatening conditions. In addition metallic foreign bodies in the orbit can be difficult to diagnose because they often exclude use of high magnetic field of magnetic resonance (MR) and produce artifacts making interpretation of MR and computer tomography (CT) images problematic. Patients with foreign bodies in the orbit need an interdisciplinary approach. Computer-assisted surgery is increasingly used in invasive procedures with impaired access to the operated field or difficulty in visual inspection of the surgical wound. The ability to select an exact trajectory of access reduces the surgical trauma and time of operation. The aim of the study is to present surgical removal of a metallic foreign body from the posterior retrobulbar lower part of the orbit during interdisciplinary surgery using modern surgical techniques – endoscopy and neuronavigation.
Słowa kluczowe: ciało obce, oczodół, chirurgia endoskopowa, neuronawigacja
Key words: foreign body,
Wprowadzenie
Ciało obce w oczodole jest zwykle następstwem urazu w pracy, wypadku komunikacyjnego, postrzału z broni palnej (1-4). Najczęściej spotykane są: drewniane odłamki, odpryski szkła, opiłki metaliczne i pociski z broni pneumatycznej.
Ich obecność w oczodole ze względu na bliskie sąsiedztwo z istotnymi strukturami układu nerwowego wiąże się z ryzykiem bezpośredniego ich uszkodzenia, prowadząc do zaburzenia albo całkowitej i trwałej utraty wzroku, rozwoju zmian zapalnych w obrębie oczodołu i mózgu, a nawet może stanowić zagrożenie życia (5).
Ciała metaliczne stwarzają ponadto trudności w diagnostyce obrazowej, zaburzając obrazy przez artefakty, a w przypadku ciał ferromagnetycznych lub o nieznanym składzie metalu niemożliwe jest bezpieczne wykonanie badania (MR) (3, 6).
Przy usuwaniu ciał obcych z oczodołu wybór sposobu operacji i jej skuteczność zależą od: umiejscowienia ciała obcego, jego rodzaju (niemetaliczne lub metaliczne), wielkości i kształtu, zakresu uszkodzenia otaczających tkanek, drogi wniknięcia, czasu od urazu, położenia względem gałki ocznej i nerwu wzrokowego. Ważna jest obecność złamań ścian kostnych oczodołu, obrażeń gałki ocznej, mięśni i nerwów okoruchowych. Chorzy z ciałami obcymi w oczodole zwykle wymagają międzydyscyplinarnego podejścia (4, 7, 8).
Celem pracy jest przedstawienie przypadku operacyjnego usunięcia metalicznego ciała obcego położonego pozagałkowo w tylno-dolnej części oczodołu z wykorzystaniem połączonych nowoczesnych technik chirurgicznych – endoskopii i neuronawigacji.
Opis przypadku
Kobieta lat 25 została przyjęta do Kliniki Neurochirurgii i Neurochirurgii Dziecięcej w Lublinie celem usunięcia metalicznego ciała obcego z dolnej części stożka prawego oczodołu. W 6. roku życia została postrzelona śrutem z wiatrówki i doznała urazu prawej gałki ocznej. W wyniku urazu utraciła widzenie w tym oku. Od tego czasu miała całkowitą ślepotę oka prawego. Śrut utkwił poniżej gałki ocznej w dolnej części stożka prawego oczodołu, tuż nad górną ścianą prawej zatoki szczękowej (ryc. 1a, b). Metal, z którego wykonany był śrut, nie był znany.
Ryc. 1a, b. Zdjęcie rtg czaszki w projekcji AP (a) i bocznej (b). Widoczny cień śrutu na granicy zatoki szczękowej i oczodołu prawego
Od 10. roku życia chora jest nieskutecznie leczona z powodu napadów padaczkowych częściowo złożonych, wtórnie uogólnionych. W 15. roku życia chora przebyła zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu. Obecnie w badaniu TK uwidoczniono obecność małego ciała metalicznego wytwarzającego artefakty obrazowe w tylno-dolnej części stożka oczodołu (ryc. 2, 3). Wobec braku możliwości ustalenia właściwości magnetycznych metalu wykonanie badania MR uznano za ryzykowne. Badanie MR było niezbędne dla pogłębienia diagnostyki padaczki, dlatego zdecydowano o konieczności operacyjnego usunięcia śrutu z oczodołu.
Ryc. 2. Tomografia komputerowa głowy, przekrój osiowy. Widoczny cień śrutu z artefaktami w dnie oczodołu prawego
Ryc. 3. Tomografia komputerowa głowy, rekonstrukcja 3D. Widoczny cień śrutu w dnie oczodołu prawego
Silne artefakty z metalicznego ciała obcego w badaniu TK utrudniały dokładną ocenę jego położenia względem otaczających struktur. Wydawało się być zlokalizowane w obszarze pomiędzy górno-tylną ścianą zatoki szczękowej prawej, kością klinową powyżej dolnej ściany oczodołu. Na podstawie wstępnej oceny położenia śrutu zdecydowano się na jego usunięcie metodą chirurgii endoskopowej przez zatokę szczękową z cięcia podwargowego z zastosowaniem systemu neuronawigacji BrainLab®.

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 30 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

Piśmiennictwo
1. Markowski J, Dziubdziela W, Gierek T et al.: Intraorbital foreign bodies – 5 own cases and review of literature. Otolaryngol Pol 2012; 66: 295-300.
2. Skorek A, Gębka A, Babiński D, Raczyńska D: Metaliczne ciało obce oczodołu. Otolaryngol Pol 2013; 67: 57-60.
3. Skubich P, Wanyura H, Stopa Z: Następstwa postrzałów z broni pneumatycznej – obserwacje własne. Czas Stomatol 2009; 8: 661-667.
4. Edgington BD, Geist CE, Kuo J: Intraorbital organic foreign body in a tree surgeon. Ophthal Plast Reconstr Surg 2008; 24: 237-238.
5. Brent AJ, Mota PM, Saldanha G et al.: A new cause of lacrimal gland calcification: Retained metallic foreign bodies. Orbit 2017; 36: 118-121.
6. Momoniat HT, England A: An investigation into the accuracy of orbital X-rays, when using CR, in detecting ferromagnetic intraocular foreign bodies. Radiography 2017; 23: 55-59.
7. Teh D, Mohamad NF, Lim E et al.: Endoscopic transnasal removal of an intraconal foreign body using an image-guided surgical system. Comput Assist Surg 2016; 2: 25-28.
8. Gonullu ME, Filinte GT, Cardak NG et al.: The surgical strategy for the intraorbital foreign bodies. J Craniofac Surg 2016; 27: 1785-1788.
9. Turliuc DMI, Costan VV, Cucu AI, Costea CFL: Intraorbital foreign body. Rev Med Chir Soc Med Nat Iasi 2015; 119: 179-184.
10. Sieśkiewicz A, Łysoń T, Mariak Z, Rogowski M: Chirurgia endoskopowa zatok przynosowych i podstawy czaszki ze wspomaganiem neuronawigacją – porównanie systemów optycznych i elektromagnetycznych. Otolaryngol Pol 2009; 63: 261-263.
11. Napora KJ, Obuchowska I, Łyson T et al.: Zastosowanie nowoczesnych technik neurochirurgicznych podczas usuwania ciał obcych z oczodołu – opis dwóch przypadków. Klin Ocz 2009; 111: 240-245.
12. Kent JS, Allen LH, Rotenberg BW: Image-guided transnasal endoscopic techniques in the management of orbital disease. Orbit 2010; 29: 328-333.
13. Liu Z, Lin Y, Zhang L et al.: Endoscopic-assisted navigation-guided removal of long-standing metallic foreign body near to the sphenoid. J Craniofac Surg 2015; 26: 122-124.
14. Miłoński J: Jednostronne zmiany patologiczne z zatok przynosowych usunięte metodą chirurgii endoskopowej. Otolaryngol Pol 2014; 68: 83-88.
otrzymano: 2017-09-08
zaakceptowano do druku: 2017-09-29

Adres do korespondencji:
*Dariusz Szczepanek
Katedra i Klinika Neurochirurgii i Neurochirurgii Dziecięcej Uniwersytet Medyczny w Lublinie
ul. Jaczewskiego 8, 20-954 Lublin
tel. + 48 (81) 724-41-77
dariuszszczepanek@umlub.pl

Postępy Nauk Medycznych 10/2017
Strona internetowa czasopisma Postępy Nauk Medycznych