Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Zastanawiasz się, jak wydać pracę doktorską, habilitacyjną lub monografię? Chcesz dokonać zmian w stylistyce i interpunkcji tekstu naukowego? Nic prostszego! Zaufaj Wydawnictwu Borgis – wydawcy renomowanych książek i czasopism medycznych. Zapewniamy przede wszystkim profesjonalne wsparcie w przygotowaniu pracy, opracowanie dokumentacji oraz druk pracy doktorskiej, magisterskiej, habilitacyjnej. Dzięki nam nie będziesz musiał zajmować się projektowaniem okładki oraz typografią książki.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Postępy Fitoterapii 2/2010, s. 97-100
*Edyta Kwiatkowska
Luteina – źródła w diecie i potencjalna rola prozdrowotna
Lutein – diet source and potential disease prevention
Instytut Turystyki i Rekreacji, Akademia Wychowania Fizycznego im. Józefa Piłsudskiego w Warszawie
Kierownik Instytut Turystyki i Rekreacji: dr hab. Ludwik Mazurkiewicz, prof. AWF
Summary
Lutein belong to the xanthophyll family of carotenoids. It has two hydroxyl groups one on each side of the molecule. In the diet it is found in highest concentrations in dark green, leafy vegetables (spinach, kale, collard greens), corn, and egg yolks. Cooking of lutein containing foods may increase bioavailability by disrupting the cellular matrix and the carotenoid – protein complexes. Some observational studies have shown these xanthophylls may help reduce the risk of certain types of cancer, particularly those of the breast. Studies suggest a potential contribution of lutein to the prevention of heart disease and stroke. Epidemiologic studies indicating an inverse relationship between xanthophylls intake can play a protective role in the eye. The evidence for a role of lutein in disease prevention continues to evolve.
Wstęp
Luteina, podobnie jak likopen, należy do karotenoidów. Karotenoidy są jedną z najważniejszych grup naturalnych barwników. Obecnie zidentyfikowano ponad 50 tych związków, które występują w żywności pochodzenia roślinnego. Jednak tylko nieliczne z nich, około 10%, ulegają przekształceniu do witaminy A. Karotenoidy dzielą się na karoteny będące węglowodorami izoprenu i ksantofile. Do ksantofili należą: luteina, zeaksantyna, kryptoksantyna. Większość karotenoidów ma silne właściwości antyoksydacyjne i między innymi takie właściwości ma luteina (1, 2). Pod względem chemicznym luteina jest nienasyconym węglowodorem polienowym, zbudowanym z ośmiu reszt izoprenowych, tworzących łańcuch węglowy o 40 atomach węgla i dwóch grupach – OH w pierścieniach β-jononowych. Ze względu na obecność w cząsteczce grup hydroksylowych w pierścieniu węglowym, wykazuje większą polarność niż pozostałe karotenoidy. Sumaryczny wzór luteiny ma postać C40H54O2. Luteina dobrze rozpuszcza się w tłuszczach i rozpuszczalnikach organicznych oraz alkoholach. Ze względu na te właściwości korzystne jest spożywanie produktów będących źródłem luteiny z posiłkami zawierającymi tłuszcz, gdyż zwiększa się wtedy biodostępność luteiny (3, 4). Na rycinie 1 przedstawiono budowę strukturalną luteiny.
Ryc. 1. Budowa strukturalna luteiny.
Zawartość w żywności i źródła w diecie
Luteina jest wyłącznie syntetyzowana przez rośliny i występuje w zielonych liściach warzyw oraz żółtych i pomarańczowych warzywach, ale również w owocach. Zawartość luteiny w warzywach jest bardzo różna i wynosi od 0,01 do 40 mg/100 g (tab. 1). Najwyższą zawartość luteiny ma jarmuż (około 39 mg/100 g) oraz szpinak (około 11,9 mg/100 g). Oprócz produktów spożywczych przedstawionych w tabeli 1 luteina występuje w natce pietruszki, w cukinii, papryce. Warzywa są lepszym źródłem tego składnika niż owoce. Najwyższe zawartości luteiny w owocach odnotowano w nektarynkach, jeżynach, agreście, awokado, kiwi, malinach, porzeczkach czarnych. Z badań wynika, że jeżyny zawierają średnio 0,54 mg/100 g luteiny (5). Zawartość luteiny w warzywach i owocach zależy od wielu czynników, włączając w to metody uprawy, miejsce uprawy – region geograficzny oraz procesy technologiczne. Luteina koncentruje się najczęściej w skórce i w miąższu owoców i warzyw. Substancja ta występuje również w żółtku jaja kurzego (6). Obecność luteiny w żółtkach jaj jest konsekwencją skarmiania kur produktami roślinnymi. Z uwagi na rodzaj hodowli i sposób karmienia kur, zawartość luteiny w żółtkach jaj może być różna. Z badań wynika, że zawartość luteiny w żółtku jaja wynosi 1723 ± 690 μg/100 g (6).
Tabela 1. Zawartość luteiny w produktach spożywczych (5, 7).
Produkt spożywczyLuteina/zeaksantyna (mg/100 g)Średnia zawartość luteiny (mg/100 g)
Jarmuż39,55-
Jarmuż gotowany15,79
Szpinak surowy11,938,95
Szpinak gotowany7,04-
Sałata2,630,41-1,65
Brokuły2,441,97
Cukinia ze skórką2,12-
Dynia2,122,82
Brukselka1,590,51
Groszek zielony (w puszce)1,352,23
Kukurydza (w puszce)0,880,41
Fasolka szparagowa0,640,29
Marchew0,350,30
Kapusta0,316,89
Melon0,040,03
Przeciętne dzienne spożycie luteiny w USA oceniane jest na 1,7 mg dziennie, a w Europie na 2,2 mg dziennie (8). Nie zostały jeszcze ustalone normy żywieniowe uwzględniające wysokość spożywania luteiny. Spożycie luteiny w pięciu krajach europejskich w zależności od źródła pochodzenia przedstawia tabela 2.
Tabela 2. Najlepsze źródła luteiny w diecie w pięciu krajach Europy (w %) (9).
Hiszpania (n=70)Francja (n=76)UK (n=71)Irlandia (n=76)Holandia (n=75)
Szpinak (34)Szpinak (31)Brzoskwinie (36)Brzoskwinie (19)Szpinak (30)
Sałata (16)Sałata (8)Brokuły (8)Brokuły (16)Brokuły (16)
Pomarańcze (7)Jaja (8)Jaja (8)Jaja (10)Brzoskwinie (9)
Jaja (7)Miks warzyw (6)Słodka kukurydza (7)Marchew (9)Cykoria (8)
Brokuły (6)Ogórki (6)Sałata (6)Pomidory (8)Sałata (4)
Metabolizm i biodostępność

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp tylko do jednego, POWYŻSZEGO artykułu w Czytelni Medycznej
(uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony)

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem , należy wprowadzić kod:

Kod (cena 19 zł za 7 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

 

 

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 49 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

otrzymano: 2010-01-22
zaakceptowano do druku: 2010-02-04

Adres do korespondencji:
*Edyta Kwiatkowska
Instytut Turystyki i Rekreacji
Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie
ul. Marymoncka 34, 00-968 Warszawa
tel.: (22) 834-04-31
e-mail: Edyta_Kwiatkowska@interia.eu

Postępy Fitoterapii 2/2010
Strona internetowa czasopisma Postępy Fitoterapii