Ponad 7000 publikacji medycznych!
Statystyki za 2021 rok:
odsłony: 8 805 378
Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Medycyna Rodzinna 1/2005, s. 19-25
Dorota Starownik, Elżbieta Koziara
Leczenie astmy oskrzelowej
Therapy of asthma
Praktyka Lekarza Rodzinnego „Zdrowie” w Lublinie
Summary
Appropriate asthma care can help patients prevent most attacks, stay free of troublesome night and day symptoms, and keep physically active.
A six-part management program includes: educate patients to develop a partnership in asthma care, assess and monitor asthma severity, avoid exposure to risk factors, establish individual medication plans for long-term management in children and adults, estalish individual plans to manage asthma attacks, provide regular followup care.
Key words: asthma, treatment.
Astma jest chorobą przewlekłą, której nie można wyleczyć, ale można poprzez prawidłowe leczenie skutecznie zahamować przewlekły proces zapalny w drogach oddechowych, który prowadzi do występowania nawracających epizodów ograniczenia przepływu powietrza, wytwarzania śluzu i kaszlu.
Dzięki poznaniu etiopatogenezy astmy mamy możliwość przyczynowego leczenia.
Zgodnie z zaleceniami GINA 2002 cele skutecznego leczenie astmy to:
– minimalne objawy przewlekłe, w tym nocne (najlepiej brak objawów),
– zaostrzenia występujące rzadko lub wcale,
– brak potrzeby nagłych interwencji lekarskich,
– niewielkie zapotrzebowanie na B2-mimetyki stosowane doraźnie,
– nieograniczona aktywność życiowa w tym wysiłki fizyczne,
– dobowa zmienność PEF <20%,
– bliskie normy wartości FEV1 i /lub PEF,
– nieznaczne działania niepożądane stosowanych leków.
Sześcioczęściowy program leczenia astmy
Postępowanie w astmie składa się z sześciu wzajemnie powiązanych części:
1) Edukacja chorych mająca na celu ich współpracę w leczeniu astmy.
2) Ocena i monitorowanie ciężkości astmy zarówno na podstawie objawów, jak i – na ile to możliwe, pomiarów parametrów czynnościowych płuc.
3) Unikanie lub kontrolowanie czynników wyzwalających zaostrzenie astmy.
4) Opracowanie indywidualnych planów leczenia przewlekłego chorych dorosłych i dzieci.
5) Opracowanie indywidualnych planów leczenia zaostrzeń.
6) Zapewnienie stałej opieki z regularną kontrolną oceną chorych.
Kompleksowe podejście do leczenia astmy oskrzelowej wymaga stałej współpracy między lekarzem rodzinnym a specjalistą. Nie do przecenienia jest rola lekarza rodzinnego w realizacji ww. celów. To lekarz rodzinny znając pacjenta i jego rodzinę, może pomóc przebrnąć przez zawiłości medyczne dotyczące choroby, postępowania z nią, kontrolowania jej objawów.
Zadania lekarza rodzinnego w procesie edukacji chorego na astmę oskrzelową:
– przekazanie w sposób zrozumiały dla pacjenta wiadomości o chorobie i korzyści z systematycznego jej leczenia,
– przekonanie pacjenta o konieczności zakupu peakflometru oraz nauczenie posługiwania się nim,
– nauka i systematyczne (najlepiej przy każdej wizycie) kontrolowanie prawidłowego stosowania leków wziewnych,
– przekazanie adresów i zachęcanie do brania udziałów w spotkaniach Szkół dla Chorych na Astmę i organizacji zajmujących się edukacją pacjentów.
Farmakoterapia
Leczenie farmakologiczne astmy oskrzelowej ma charakter stopniowany: intensywność leczenia wzrasta wraz z nasilaniem ciężkości choroby.
Obecnie obowiązuje podział astmy na cztery stopnie ciężkości:
1) Astma sporadyczna:
– objawy (napady kaszlu, świszczącego oddechu lub duszności) występują rzadziej niż raz w tygodniu w ciągu co najmniej 3 miesięcy,
– napady krótkotrwałe,
– objawy nocne nie częściej niż dwa razy w miesiącu,
– między zaostrzeniami czynność płuc jest prawidłowa (przed przyjęciem leku rozszerzającego oskrzela FEV1> 80% wartości należnej lub PEF> 80% wartości maksymalnej dla chorego a zmienność PEF <20%
2) Astma przewlekła lekka:
– objawy co najmniej raz w tygodniu, ale nie częściej niż raz dziennie,
– objawy nocne częściej niż dwa razy w miesiącu, ale rzadziej niż raz w tygodniu,
– między napadami czynność płuc prawidłowa.
Wariant kaszlowy astmy powinno się leczyć jak astmę przewlekłą lekką.
3) Astma przewlekła umiarkowana:
– objawy występują codziennie,
– objawy nocne częściej niż raz w tygodniu,
– zaostrzenia mogą zaburzać sen i utrudniać dzienną aktywność,
– FEV1 i/lub PEF 60-80%,
– zmienność PEF 20-30%.
4) Astma przewlekła ciężka:
– objawy stale z dużą zmiennością, często w nocy,
– ograniczają aktywność życiową,
– ciężkie i częste zaostrzenia,
– FEV1 i/lub PEF <60%,
– zmienność PEF> 30%.
Leki stosowane w astmie
Można je podzielić na 2 grupy:
1) Leki kontrolujące chorobę: przyjmowane stale, codziennie, pozwalają utrzymać kontrolę astmy:
– wziewne glikokortykosteriody (WGKS),
– wziewne długo działające B2-mimetyki (LABA),
– kromony wziewne,
– leki antyleukotrienowe,
– pochodne teofiliny,
– doustne GKS.
2) Leki stosowane doraźnie (szybko usuwające objawy):
– szybko i krótko działające B2-mimetyki(salbutamol, fenoterol),
– szybko i długo działające B2-mimetyki wziewne (formoterol),
– wziewne leki antycholinergiczne (bromek ipratropium),
– preparaty złożone (bromek ipratropium + fenoterol),
– pochodne teofiliny.
Wspomnieć należy o nowej grupie leków, z którymi wiąże się duże nadzieje w terapii chorób przebiegających z wysokim poziomem IgE. Są to przeciwciała anty-IgE. Ostatnio opisano humanizowane przeciwciało monoklonalne – omalizumab, które ma możliwość blokowania przeciwciał IgE. Stwierdzono, że stosowanie tego leku zmniejsza zapotrzebowanie na wziewne i systemowe GKS. Wpływa także na zmniejszenie częstości zaostrzeń.
Glikokortykosteroidy wziewne
Są obecnie najskuteczniejszymi lekami przeciwzapalnymi stosowanymi w leczeniu astmy. Powodują one poprawę czynności płuc, zmniejszają nadreaktywność oskrzeli, objawy choroby oraz częstość i ciężkość zaostrzeń, a także poprawiają jakość życia.
Są lekami pierwszego wyboru u chorych na astmę przewlekłą, niezależnie od stopnia ciężkości (tab. 1).
Tabela 1. Oszacowane równoważne dawki WGKS
Dorośli-lekMała dawkaŚrednia dawkaDuża dawka
Dipropionian beklometazonu200-500mg500-1000mg> 1000mg
 Budezonid200-400mg400-800mg> 800mg
Flunizolid500-1000mg1000-2000mg> 2000mg
Flutikazon100-250mg250-500mg> 500mg
Acetonid triamcynolonu400-1000mg1000-2000mg> 2000mg

Dzieci- lek:

   
Dipropionian beklometazonu100-400mg400-800mg> 800mg
Budezonid100-200mg200-400mg> 400mg
Flunizolid500-750mg1000-1250mg> 1250mg
Flutikazon100-200mg200-500mg> 500mg
Acetonid triamcynolonu400-800mg800-1200mg> 1200mg
(wg. GINA 2002).
Dawka dobowa 500 mg dipropionianu beklometazonu lub równoważna dawka innego steroidu wystarcza do opanowania astmy u większości chorych.
Dawkę WGKS dobiera się indywidualnie dla każdego chorego. Powinno się dążyć do znalezienia najmniejszej dawki skutecznej, czyli dobrze kontrolującej chorobę.
Nazwy handlowe przedstawionych preparatów:
Dipropionian beklometazonu:
Aldectin MDI – 50 mg,
Beclazone EB MDI – 50 mg, 100 mg, 250 mg,
Beclocort forte MDI – 250 mg,
Beclocort mitte MDI – 50 mg,
Becodisc DPI – 100 mg, 200 mg,
Becotide MDI – 50 mg.
Budesonid:
Budesonit mitte MDI – 50 mg,
Budesonit forte MDI – 200 mg,
Horacort MDI – 160 mg,
Pulmicort Turbohaler – 100 mg, 200 mg,
Pulmicort r-r do nebulizacji – 500 mg i 1000 mg.
Propionian flutikazonu:
Flixotide: MDI: 25, 50, 125, 250 mg,
Flixotide rotadisk: 50, 100, 250, 500 mg.
Acetonid triamcynolonu:
Azmacort MDI – 100 mg.
Długo działające B-2 mimetyki wziewne
Przedstawicielami tej grupy leków, dostępnymi w Polsce są: formoterol (Foradil, Oxis Turbohaler 4,5 mg i 9 mg, Zafiron) i salmeterol (Serevent). Działają one ponad 12 godzin, umożliwia to podawanie ich dwa razy dziennie, co znacznie usprawnia przestrzeganie zaleceń lekarskich przez pacjenta.
B2-mimetyki powodują rozkurcz mięśni gładkich ściany dróg oddechowych, zwiększają oczyszczanie śluzowo-rzęskowe, zmniejszają przepuszczalność ściany naczyń krwionośnych, mają wpływ na hamowanie lub ograniczenie sekrecji mediatorów reakcji alergicznej, przy czym działanie to nie dotyczy przewlekłego zapalenia w astmie oskrzelowej.
Ważną obserwacją jest brak występowania tachyfilaksji („znieczulenia receptora”) w przypadku długotrwałego stosowania B-2 agonistów długo działających, podawanych drogą wziewną.
Zastosowanie ww. grupy leków należy rozważyć wówczas, gdy leczenie WGKS w standardowych dawkach nie wystarcza do opanowania astmy.
Leki te powinno się stosować zawsze łącznie z WGKS. Warunkuje to najbardziej skuteczną kontrolę choroby.

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.
Mam kod dostępu
  • Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu albo wszystkich artykułów (w zależności od wybranej opcji), należy wprowadzić kod.
  • Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.
  • Aby kupić kod proszę skorzystać z jednej z poniższych opcji.

Opcja #1

19

Wybieram
  • dostęp do tego artykułu
  • dostęp na 7 dni

uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony

Opcja #2

49

Wybieram
  • dostęp do tego i pozostałych ponad 7000 artykułów
  • dostęp na 30 dni
  • najpopularniejsza opcja

Opcja #3

119

Wybieram
  • dostęp do tego i pozostałych ponad 7000 artykułów
  • dostęp na 90 dni
  • oszczędzasz 28 zł
Piśmiennictwo
1. Pocket guide for asthma management and prevention 2002; 11-27. 2. Wytyczne Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce: Zasady postępowania w astmie oskrzelowej u dorosłych. 3. Zasady rozpoznawania i leczenia astmy oskrzelowej. Int Rev Allergol Clin Immuno Suppl 1/IV. 1998. 4. Kryj-Radziszewska E.: Gina 2002 – astma oskrzelowa w nowym świetle?, Lekarz Rodzinny 3(67) 2003; 276-287. 5. Kurzawa R., Bukowczan Z.: Wczesne leczenie alergii a „marsz alergiczny” przez dzieciństwo – praktyczne implikacje dla pediatrów. Acta Pneumol Allergol Pediatr 2000; 3: 19-24.
Medycyna Rodzinna 1/2005
Strona internetowa czasopisma Medycyna Rodzinna