Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Zastanawiasz się, jak wydać pracę doktorską, habilitacyjną lub monografię? Chcesz dokonać zmian w stylistyce i interpunkcji tekstu naukowego? Nic prostszego! Zaufaj Wydawnictwu Borgis – wydawcy renomowanych książek i czasopism medycznych. Zapewniamy przede wszystkim profesjonalne wsparcie w przygotowaniu pracy, opracowanie dokumentacji oraz druk pracy doktorskiej, magisterskiej, habilitacyjnej. Dzięki nam nie będziesz musiał zajmować się projektowaniem okładki oraz typografią książki.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Medycyna Rodzinna 4/2015, s. 157-164
Katarzyna Ferenc, Danuta Zarzycka, Barbara Ślusarska
Aktywność fizyczna pacjentów po zawale mięśnia sercowego w czasie rehabilitacji uzdrowiskowej i jej wybrane uwarunkowania społeczno-demograficzne
Physical activity of patients after myocardial infarction during health resort rehabilitation and its selected socio-demographic conditions
Katedra i Zakład Pielęgniarstwa Pediatrycznego, Katedra Onkologii i Środowiskowej Opieki Zdrowotnej, Wydział Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Medyczny, Lublin
Summary
Introduction. Physical activity plays an essential role in secondary prevention of cardiovascular diseases.
Aim. The goal of this research is to indicate socio-demographic conditions of physical activity of patients after myocardial infarction during health resort rehabilitation.
Material and methods. 100 persons, who stayed in Cardiology Hospital in Nałęczów from 12th May 2014 to 31st May 2014, took part in the research. The studies were conducted with use: own questionnaire and International Physical Activity Questionnaire (IPAQ).
Results. Physical activity assessed with a standardized questionnaire IPAQ is at moderate level. The most frequently indicated forms of physical activity used are walking and cycling. The studies showed increase in frequency of physical activities undertaken after cardiac incident from 4.07 per week to 6.071 per week. Before myocardial infarction, each of the respondents spent on average 42.37 min on physical activity, and after the myocardial infarction the time spent for such activities was 53.02 min.
Conclusions. In the group of respondents, the level of physical activity was classified as sufficient and adequate. It was also found that frequency and time spent on activity after heart attack increased in comparison to the situation before the heart attack. It was shown that on the significant statistically level, women do housework and read books and magazines more often than men. Persons of peasant origin often choose sleep as a form of relax, whereas reading magazines is characteristic for persons of intelligentsia background. Respondents with higher education are different from other respondents by activities realized in the form of Nordic walking and reading.
Wprowadzenie
Aktywność fizyczna odgrywa bardzo istotną rolę w zapobieganiu schorzeniom układu sercowo-naczyniowego, jak również przyczynia się do ich prewencji wtórnej (1, 2). Podejmowanie aktywnych form wypoczynku jest niezwykle istotne dla współczesnego człowieka obciążonego wysiłkiem statycznym i przewlekłym stresem cywilizacyjnym. Podczas wysiłku fizycznego czynność organizmu ulega zmianie polegającej przede wszystkim na zwiększeniu pracy układu krążenia. Następuje wzrost transportu tlenu z płuc do tkanek, substratów energetycznych do mózgu i mięśni, ciepła z narządów do skóry oraz transportu hormonów i innych czynnych biologicznie substancji między tkankami (3, 4).
Analiza literatury przedmiotu pozwala wskazać, że systematyczny dynamiczny wysiłek fizyczny przynosi wiele korzyści zdrowotnych zarówno u osób zdrowych, jak i po zawale mięśnia sercowego. Między innymi wpływa na: obniżenie ryzyka wystąpienia schorzeń układu sercowo-naczyniowego i ich powikłań, poprawę równowagi czynnościowej między układem krzepnięcia i fibrynolizy, obniżenie ciśnienia tętniczego krwi (co stwarza możliwość lepszej kontroli ciśnienia tętniczego, zwłaszcza w przypadku jego dużych wartości), poprawienie funkcji sercowo-płucnych, zmniejszenie ryzyka zachorowania na cukrzycę typu 2, skuteczną kontrolę masy ciała i przeciwdziałanie otyłości, prewencję lub obniżenie hiperlipidemii, zmniejszenie prawdopodobieństwa wystąpienia niektórych nowotworów, m.in. raka piersi, prostaty, okrężnicy, poprawę funkcji trawiennych i jelitowych, zmniejszenie ryzyka wystąpienia osteoporozy i złamań, wzmocnienie siły mięśni oraz ich wytrzymałości, co przyczynia się do zwiększenia sprawności funkcjonalnej organizmu, poprawę/utrzymanie funkcji motorycznych oraz koordynacji ruchowej, obniżenie ryzyka wystąpienia depresji i/lub demencji, poprawę jakości snu oraz zmniejszenie stresu. Aktywność fizyczna może służyć jako metoda relaksacyjna, pomagająca odreagować sytuacje trudne, poprawiająca samopoczucie, poczucie własnej wartości, zmniejszająca ryzyko chorób w wieku starszym, a także upadków i zaburzeń funkcji poznawczych, opóźnienia procesu starzenia (5-8).
W przypadku schorzeń kardiologicznych aktywność fizyczna dodatkowo przyczynia się do zminimalizowania progresji zmian patologicznych, polepszenia stanu krążenia obocznego, a także poprawy czynności śródbłonka naczyń krwionośnych oraz obniżenia ryzyka trombogennego, co stanowi o korzystnym wpływie na zmniejszenie częstości incydentów sercowych (9).
Aktywność ruchowa wpływa także na obniżenie liczby zgonów zarówno przedwczesnych, jak i wskaźnika zgonów całkowitych (10, 11). Liczne wyniki badań jednoznacznie określają kierunek wpływu całkowitej aktywności fizycznej oraz ćwiczeń ruchowych, które przyczyniają się do istotnego zmniejszenia ryzyka chorób sercowo-naczyniowych (6, 11-14).
Uwarunkowania aktywności fizycznej, zwłaszcza u osób po incydencie wieńcowym, są interesującym poznawczo i praktycznie zagadnieniem, gdyż poprzez stosowanie terapeutycznych zasad wysiłku fizycznego i aktywności można wpłynąć na objawy schorzenia, zwalniając jego przebieg, jak również śmiertelność z nim związaną, a ponadto jak wspomniano wcześniej, przyczynia się on do prewencji wtórnej zawału serca (1, 8).
Na podstawie aktualnie dostępnych wyników badań można wyodrębnić grupy uwarunkowań dla aktywności fizycznej pacjentów po incydencie sercowo-naczyniowym, które w pracy zdefiniowano jako czynniki społeczno-demograficzne, wśród których są: płeć, wiek, miejsce zamieszkania, pochodzenie społeczne oraz wykształcenie.
Cel pracy
Celem pracy jest wskazanie wpływu czynników społeczno-demograficznych na aktywność fizyczną pacjentów po wystąpieniu zawału mięśnia sercowego.
W celu klaryfikacji treści artykułu zdecydowano się na sformułowanie poniżej zamieszczonych pytań badawczych, które zapewnią logiczną konstrukcję dalszych jego części:
1. Jaki jest poziom globalny/całkowity aktywności fizycznej badanych osób po przebytym zawale mięśnia sercowego?
2. Jak wystąpienie zawału mięśnia sercowego miało wpływ na aktywność fizyczną badanych?
3. Jaki istnieje związek między czynnikami społeczno-demograficznymi badanych a podejmowaną przez nich aktywnością?
Materiał i metody
Projekt badawczy realizowano w Uzdrowiskowym Szpitalu Kardiologicznym w Nałęczowie w okresie 12-31.05.2014 roku. Na jego realizację pisemną zgodę wyraził przedstawiciel Dyrekcji ZL Uzdrowisko Nałęczów. Projekt badawczy, którego wyniki zostaną przedstawione poniżej, uzyskał pozytywną akceptację Komisji Bioetycznej działającej przy Uniwersytecie Medycznym w Lublinie o numerze KE-0254/145/2014.
Osoby badane każdorazowo i indywidualnie wyrażały dobrowolnie zgodę na udział w badaniu. Dobór osób do badań był celowy, oparty o kryterium stanu po zawale mięśnia sercowego. Grupa badawcza liczyła 100 osób, w tym 39 kobiet oraz 61 mężczyzn. Średnia wieku ankietowanych wynosiła 60,52 roku (SD ± 7,32).
Wśród badanych u 78% stwierdzono jeden incydent wieńcowy, natomiast 22% ankietowanych wskazywało na przebycie dwóch zawałów mięśnia sercowego. Uwzględniając czas, jaki upłynął od pierwszego zawału mięśnia sercowego, najliczniejszą grupę stanowiły osoby, u których minęło powyżej 5 lat (38%) od jego wystąpienia. Odsetek respondentów, u których upłynęło 6 miesięcy od incydentu wieńcowego, wynosił 36%, natomiast u 26% okres od wystąpienia zawału mięśnia sercowego mieścił się w przedziale od powyżej 6 miesięcy do 5 lat.
Badania realizowano metodą sondażu diagnostycznego. W celu przeprowadzenia badań wykorzystano autorski kwestionariusz ankiety oraz Międzynarodowy Kwestionariusz Aktywności Fizycznej (International Physical Activity Questionnaire – IPAQ), wersja rozszerzona.
Autorski kwestionariusz ankiety został zbudowany z 12 pytań dotyczących rodzajów aktywności ruchowych (np. bieganie, nordic walking, jazda na rowerze, taniec, marsz, pływanie, aerobic) oraz 8 pytań o charakterystykę społeczno-demograficzną badanych (płeć, wiek, miejsce zamieszkania, pochodzenie społeczne, wykształcenie). Odpowiedzi badanych wskazujące formy aktywności fizycznej w części autorskiego kwestionariusza ankiety odnoszą się do okresu sprzed zawału mięśnia sercowego oraz ostatniego tygodnia przed przyjazdem do szpitala uzdrowiskowego.
IPAQ przeznaczony jest do badania osób w przedziale wiekowym od 15 do 69 lat i posiada podział na pięć zagadnień głównych odnoszących się do podejmowania aktywności fizycznej związanej ze zdrowiem na podstawie analizy aktywności w czasie 7 dni poprzedzających badanie. Pytania opisują aktywność dotyczącą pracy zawodowej, przemieszczania się, wykonywania prac domowych, prowadzenia rekreacji w czasie wolnym, a także czasu przeznaczanego na pozycję siedzącą (15-18). IPAQ umożliwia pomiar aktywności fizycznej w powiązaniu ze zdrowiem w populacji (13).
Ze względu na specyfikę miejsca prowadzenia badań, do analizy wykorzystano informacje dotyczące przemieszczania się człowieka, prowadzenia rekreacji w czasie wolnym, a także czasu przeznaczanego na pozycję siedzącą. Z dwóch działów dotyczących wysiłku fizycznego – związanych z pracą zawodową oraz pracami domowymi (ogólne prace porządkowe i opieka nad rodziną) – zrezygnowano, ze względu na przebywanie badanych w uzdrowisku, a także na zwolnieniach lekarskich, prawie nikt z ankietowanych nie wykonywał powyższych czynności w tygodniu poprzedzającym badanie. Jak określają autorzy IPAQ, MET to jednostka metaboliczna, która określa zdolność pochłaniania tlenu i odpowiada zużyciu spoczynkowemu 3,5 ml O2/kg mc/min (15). Wartości jednostki metabolicznej dla chodzenia wynoszą 3,3 MET, co oznacza intensywność niską, aktywność umiarkowana wynosi 4,0 MET, natomiast dla aktywności intensywnej 8,0 MET (16).
Obliczenie jego wartości polega na przemnożeniu czasu trwania, liczby dni i wartości równoważnika metabolicznego oddzielnie dla każdego wysiłku. Aby wyznaczyć całkowitą tygodniową aktywność fizyczną, sumuje się jej poziom w trzech strefach intensywności wysiłku (MET minut/tydzień) (17, 18).
Do wskazania istnienia różnic pomiędzy porównywanymi grupami użyto testu Chi2. Przyjęto poziom istotności p < 0,05, który wskazuje na istnienie istotnych statystycznie różnic lub zależności. Analizę statystyczną przeprowadzono w oparciu o oprogramowanie komputerowe Statistica 9.1 (StatSoft, Polska).
Wyniki
Poziom aktywności fizycznej całkowity/globalny wśród badanej grupy w większości był wystarczający/dostateczny (umiarkowany – 96%), niewielki odsetek dotyczył zakresu niewystarczającego (niskiego – 4%) (tab. 1).
Tabela 1. Aktywność fizyczna badanych wyrażona formą i rodzajem w czasie trwania (min), częstotliwości (tyg.) i jednostkach metabolicznych (MET).
Forma i rodzaj aktywności fizycznejWartości opisowe aktywności fizycznej
NŚredniaMedianaMin.Max.SD
Przemieszczanie sięJazda pojazdem mechanicznym (dni w tygodniu)1001,8201,0000,0007,0002,162
Jazda pojazdem mechanicznym (minut dzienne)10073,75060,0000,000300,00079,029
Jazda na rowerze (dni w tygodniu)1000,6800,0000,0007,0001,711
Jazda na rowerze (minut dzienne)1008,4400,0000,000180,00024,9575
Chodzenie (dni w tygodniu)1006,5007,0000,0007,0001,501
Chodzenie (minut dzienne)100119,95090,0000,000420,00091,589
Rekreacja, sport i aktywność w czasie wolnymChodzenie (dni w tygodniu)1005,1407,0000,0007,0002,689
Chodzenie (minut dzienne)10098,55060,0000,000360,00083,455
Aktywność intensywna (dni w tygodniu)1000,0200,0000,0002,0000,200
Aktywność intensywna (minut dzienne)1001,2000,0000,000120,00012,000
Aktywność umiarkowana (dni w tygodniu)1003,0702,0000,0007,0002,958
Aktywność umiarkowana (minut dzienne)10029,81015,0000,000180,00039,208
Czas spędzony siedzącSiedzenie w dniach powszednich (minut dzienne)100265,200240,00060,000510,000112,793
Siedzenie w dniach wolnych od pracy (minut dzienne)100260,700240,00060,000510,000110,921
Forma i rodzaj aktywnościŚrednia METSD
Suma wszystkich5377,5653531,165
Przemieszczanie ogółem2807,9352214,003
Czas wolny ogółem2583,2202182,834
Jazda na rowerze w ramach przemieszczania się122,560397,230
Chodzenie w ramach przemieszczania się2685,3752149,324
Jazda na rowerze w czasie wolnym598,600834,782
Chodzenie w czasie wolnym1984,6201853,222
Siedzenie ogółem 599,650236,394
Jazda pojazdem mechanicznym73,75079,029
Siedzenie w dniach wolnych od pracy525,900220,390

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp tylko do jednego, POWYŻSZEGO artykułu w Czytelni Medycznej
(uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony)

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem , należy wprowadzić kod:

Kod (cena 15 zł za 7 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

 

 

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 35 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

otrzymano: 2015-11-02
zaakceptowano do druku: 2015-11-30

Adres do korespondencji:
Danuta Zarzycka
Katedra i Zakład Pielęgniarstwa Pediatrycznego Wydział Nauk o Zdrowiu Uniwersytet Medyczny w Lublinie
Al. Racławickie 1, 20-059 Lublin
tel. +48 502-307-379
danuta.zarzycka@umlub.pl

Medycyna Rodzinna 4/2015
Strona internetowa czasopisma Medycyna Rodzinna