Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Chcesz wydać pracę habilitacyjną, doktorską czy monografię? Zrób to w Wydawnictwie Borgis – jednym z najbardziej uznanych w Polsce wydawców książek i czasopism medycznych. W ramach współpracy otrzymasz pełne wsparcie w przygotowaniu książki – przede wszystkim korektę, skład, projekt graficzny okładki oraz profesjonalny druk. Wydawnictwo zapewnia szybkie terminy publikacji oraz doskonałą atmosferę współpracy z wysoko wykwalifikowanymi redaktorami, korektorami i specjalistami od składu. Oferuje także tłumaczenia artykułów naukowych, skanowanie materiałów potrzebnych do wydania książki oraz kompletowanie dorobku naukowego.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Postępy Fitoterapii 2/2016, s. 91-96
*Ewa Witkowska-Banaszczak, Marcin Szymański, Łukasz Działakiewicz, Wiesława Bylka
Ziele nostrzyka – działanie, zastosowanie, stan badań
Herb of sweet clover – activity, therapeutic use, review of research
Katedra i Zakład Farmakognozji, Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu
Kierownik Katedry i Zakładu: prof. dr hab. n. farm. Wiesława Bylka
Summary
The genus of Melilotus belongs to the family Fabaceae and includes 25 species of annual or biennial, occurring throughout the world. For centuries species of this genus provide the raw material used in medicine. Raw materials were obtained from both the yellow sweet clover (Melilotus officinalis), and white sweet clover (M. alba). Polish Pharmacopoeia IX provides a source of medicinal raw material only M. officinalis. In the herb of sweet clover, Meliloti herba, coumarins are mainly found; moreover, phenolic acids, flavonoids, triterpene saponins, tannins and urea derivatives are also present.
The herb of sweet clover has been applied in classical, traditional medicine in the treatment of thrombophlebitis, venous leg ulcers, hemorrhoids, lymphangitis, skin inflammation, ulcers and boils, rheumatic pain, as well as contusions, joint dislocations and sprains. In homeopathy, it has been used to alleviate angioneurotic symptoms and headaches as well as to treat hemorrhoids. The results of pre-clinical studies have pointed to antioxidant, anti-inflammatory, analgesic, anti-oedematous, cytotoxic, adaptogenic, immunostimulant and antianemic activity. Analgesic, anti-oedematous and cytotoxic activity has been confirmed in clinical studies.
Wstęp
Nazwa rodzaju Melilotus wywodzi się z greckich słów meli – miód, słodycz oraz lotos – pasza, koniczyna, co wynika z szerokiego zastosowania gatunków tego rodzaju jako roślin wybitnie miododajnych i pastewnych (1). Rodzaj Melilotus należy do rodziny Fabaceae (Bobowate) i obejmuje około 25 gatunków. Są to rośliny zielne jednoroczne lub dwuletnie rozpowszechnione na całym świecie (1). Występują jako rodzime na terenie Eurazji od Hiszpanii, aż po Chiny i Indie (2). Zadomowiły się także na kontynencie północno-amerykańskim, w całych Stanach Zjednoczonych i Kanadzie, sięgając Alaski i koła podbiegunowego (3). Gatunki z tego rodzaju są również obecne w Ameryce Południowej (4), Australii (5) oraz w północnej Afryce (np. Etiopia) (1). Według Szafera i wsp. (6) na terenie całej Polski, za wyjątkiem Karpat i Sudetów, występują 4 gatunki z tego rodzaju: M. dentatus Waldst. & Kit. (nostrzyk ząbkowany), M. altissimus Thuill. (nostrzyk wyniosły), M. officinalis L. (nostrzyk żółty) i M. alba Medik. (nostrzyk biały).
Nostrzyk żółty (M. officinalis) znany jest pod synonimowymi nazwami łacińskimi M. arvensis Wallr., M. vulgaris Hill, Trifolium officinale L. oraz polskimi: nostrzyk lekarski, nostrzyk zwyczajny, tatarska trawa, nozderek (7). Nostrzyk biały występuje także pod synonimami M. albus Desr. ex Lam. (3). Oba gatunki rozpowszechnione są w wielu regionach świata. M. officinalis należy do najszerzej rozpowszechnionych gatunków na świecie (8).
Farmakopea Polska VI dopuszcza pozyskiwanie ziela do celów leczniczych z dwóch gatunków: M. officinalis i M. altissimus (9). Monografia Meliloti herba zawarta w Farmakopei Polskiej VIII i Farmakopei Polskiej IX podaje jako źródło surowca leczniczego tylko gatunek M. officinalis (10, 11).
Skład chemiczny
Związkami charakterystycznymi dla gatunków z rodzaju Melilotus są kumaryny: kumaryna, melilotyna, melilotozyd. Obecność wolnej kumaryny w nostrzyku warunkuje jego charakterystyczny zapach. W świeżej roślinie jej zawartość może być niska. Rozdrabnianie lub inne uszkodzenia mechaniczne tkanki roślinnej powodują uwolnienie zmagazynowanych w wakuolach β-glukozydów kwasów cis(Z)- i trans(E)-o-kumarowych. Kolejno, wskutek działania endogennej β-glukozydazy, której substratem może być tylko izomer cis(Z), odłącza się cząsteczka cukru i powstaje niestabilny kwas cis-o-kumarowy, natychmiast kondensujący do kumaryny. Kwas trans(E)-o-kumarowy może uczestniczyć w tych przemianach po izomeryzacji do formy cis(Z) pod wpływem promieni UV (12, 13). W gnijącym zielu nostrzyka występuje także dikumarol. Powstaje on pod wpływem działania grzybów Penicillium, Aspergillus, Mucor spp., z kwasu cis-o-dihydrokumarynowego, który przekształcany jest do 4-hydroksykumaryny, a następnie dikumarolu (13, 14). Oprócz kumaryn, w M. officinalis i M. alba zidentyfikowano: kwasy fenolowe, flawonoidy, saponiny triterpenowe oraz garbniki, ponadto kwas alantoinowy, alantoinę, witaminę C, sole mineralne. Dane na temat składu chemicznego M. officinalis i M. alba przedstawiono w tabeli 1.
Tab. 1. Skład chemiczny M. officinalis i M. alba
GatunekGrupa związkówŹródło
Kumaryny
M. officinalisKumaryna, 0,3-0,8%
3,4-Dihydrokumaryna (melilotyna) 0,2%
Melilotozyd (glukozyd kwasu o-hydroksycynamonowego) 0,4%
Dikumarol, ok. 0,2%
Skopoletyna
Umbeliferon (7-hydroksykumaryna)
Herniaryna
4-Oksykumaryna
18-20
M. albaKumaryna
3,4-Dihydrokumaryna
Dikumarol
Umbeliferon
Eskulina
Glikozydy kumaryn
21, 22
Kwasy fenolowe
M. officinalisKwas dihydro-o-kumarynowy (melilotowy) 0,2%
Kwas kawowy 0,1%
Kwas ferulowy
Kwas o- i p-kumarowy
Kwas salicylowy
Kwas chlorogenowy
Kwas cynamonowy
Kwas elagowy
Kwas wanilinowy
Kwas p-hydroksybenzoesowy
18, 20
M. albaKwas o- i p-kumarowy
Kwas dihydro-o-kumarynowy (melilotowy)
Meliloester
22, 23
Flawonoidy
M. officinalisRutyna
Hyperozyd
Hesperydyna
Witeksyna
Luteolina
Kwercetyna
Robinina
3-O-Galaktozylo-(1→6) glukozyd 7-O-ramno-ramnozydu kemferolu
3-Ramnozylo-(1→6) – galaktozyd 7-O-arabino-ramnozydu kwercetyny
3-O-β-Glukopiranozyd kemferolu
Genisteina
18, 20, 24, 25
M. albaRobinina
3-O-Galaktozylo-(1→6) glukozyd 7-O-ramno-ramnozydu kemferolu
3-Ramnozylo-(1→6) – galaktozyd 7-O-ramnozydu kwarcetyny
26
Saponiny triterpenowe pentacykliczne
M. officinalisKwas oleanolowy
Sojasaponina I
Wistariasaponina D
Astragalozyd VIII
Melilotus-saponina O2
Azukisaponina II
Karboksylan azukisaponiny V
Sojasapogenol A i B
Melilotigenina
Kwas betulinowy
Lupeol
Lupanon
18, 24, 27
M. albaGlikozydy pochodne sojasapogenolu B: melilotozyd A, B, C21
Inne
M. officinalisGarbniki
Kwas moczowy
Kwas alantoinowy
Alantoina
Witamina C
Sole mineralne
13, 16
Przeprowadzono za pomocą HPLC oznaczanie zawartości kumaryn dla 15 gatunków z rodzaju Melilotus, w tym M. officinalis (27 próbek) i M. alba (34 próbki). Surowiec do analizy pobierano w czasie 90% kwitnienia, z roślin wysianych z nasion pozyskanych z różnych krajów. Według autorów (5) dla M. officinalis i M. alba obserwowano dużą zmienność zawartości kumaryn; 0,16-0,61% w M. officinalis oraz 0,17-1,3% w M. alba. W przeliczeniu na suchą masę nostrzyk żółty zawierał średnio 0,33% kumaryn, a nostrzyk biały 0,52%. Dane z innego źródła podają zawartość kumaryn w M. officinalis w wysokości 0,46%, a w M. alba w wysokości 0,49% (15).
Badania Krzakowej i Grzywacza (16) dotyczyły porównania składu ekstraktów z dwumiesięcznych siewek M. officinalis i M. alba. Analizę wykonano metodą dwukierunkowej chromatografii cienkowarstwowej. Na chromatogramach obu gatunków zaobserwowano 66 plam związków występujących w obu gatunkach oraz 15 plam związków charakterystycznych dla M. alba i 16 charakterystycznych dla M. officinalis.
Miliauskas i wsp. (17) oznaczali zawartość polifenoli w ekstraktach z roślin występujących w centralnej oraz wschodniej Europie, w tym otrzymanych z M. officinalis. Do badań użyto wysuszonego ziela nostrzyka zebranego w początkowym okresie kwitnienia. Suma związków fenolowych oznaczona metodą Folin-Ciocalteu w ekstrakcie metanolowym wynosiła 4,3 mg/g (0,43%), w przeliczeniu na kwas galusowy. Zawartość flawonoidów oraz flawonoli w przeliczeniu na rutynę była odpowiednio na poziomie 1 mg/g (0,1%) oraz 0,1 mg/g (0,01%).
Badania in vitro
Działanie przeciwutleniające
Miliauskas i wsp. (17) określali właściwości przeciwutleniające i zawartość polifenoli w ekstraktach z roślin pochodzących z centralnej oraz wschodniej Europy, w tym z M. officinalis. Do analizy użyto wysuszone liście, łodygi i kwiaty nostrzyka zebrane w początkowym okresie kwitnienia. Właściwości przeciwutleniające analizowano zmodyfikowaną metodą Branda-Williamsa opartą na redukcji rodnika DPPH, w ekstrakcie metanolowym, acetonowym i octanu etylu. Najwyższą aktywność przeciwutleniającą wykazywał ekstrakt metanolowy, który hamował tworzenie rodników ponadtlenkowych w 75,9%, podczas gdy ekstrakty acetonowy i octanu etylu hamowały ten proces odpowiednio w 7,6 i 8,1%. Suma związków fenolowych oznaczana metodą Folin-Ciocalteu w ekstrakcie metanolowym wyniosła w przeliczeniu na kwas galusowy 4,3 mg/g (0,43%). Zawartość flawonoidów oraz flawonoli w przeliczeniu na rutynę określono na poziomie odpowiednio 1 mg/g (0,1%) oraz 0,1 mg/g (0,01%).
Działanie przeciwdrobnoustrojowe
Oznaczenie aktywności antybiotycznej przeprowadzono dla trzech ekstraktów, a mianowicie heksanowego, octanu etylu i wodnego z ziela M. officinalis. Ekstrakty wykazywały nieznaczną aktywność przeciwdrobnoustrojową wobec szczepu S. aureus (MIC ≥ 1000 μg/ml) (28).
Działanie cytotoksyczne
Kumaryna oraz 7-hydroksykumaryna w badaniach cytotoksyczności, prowadzonych na ludzkich liniach komórek nowotworowych, wykazywały działanie przeciwnowotworowe (29, 30). Ekstrakt etanolowy z ziela Melilotus officinalis, zawierający kumaryny, hamował proliferację ludzkich komórek nowotworowych (31), podczas gdy ekstrakt wodny z tego surowca nie wykazywał istotnego działania (32), co wskazywało, że obecne w nim związki fenolowe pozbawione są istotnego działania cytotoksycznego.
Badania in vivo
Działanie przeciwzapalne

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp tylko do jednego, POWYŻSZEGO artykułu w Czytelni Medycznej
(uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony)

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem , należy wprowadzić kod:

Kod (cena 19 zł za 7 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

 

 

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 49 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

otrzymano: 2015-04-03
zaakceptowano do druku: 2015-10-15

Adres do korespondencji:
*dr Ewa Witkowska-Banaszczak
Katedra i Zakład Farmakognozji Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu
ul. Święcickiego 4, 60-781 Poznań
tel.: +48 (61) 854-67-08, fax: +48 (61) 854-67-01
e-mail: banaszcz@ump.edu.pl

Postępy Fitoterapii 2/2016
Strona internetowa czasopisma Postępy Fitoterapii