Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Zastanawiasz się, jak wydać pracę doktorską, habilitacyjną lub monografię? Chcesz dokonać zmian w stylistyce i interpunkcji tekstu naukowego? Nic prostszego! Zaufaj Wydawnictwu Borgis – wydawcy renomowanych książek i czasopism medycznych. Zapewniamy przede wszystkim profesjonalne wsparcie w przygotowaniu pracy, opracowanie dokumentacji oraz druk pracy doktorskiej, magisterskiej, habilitacyjnej. Dzięki nam nie będziesz musiał zajmować się projektowaniem okładki oraz typografią książki.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Postępy Fitoterapii 1/2020, s. 42-48 | DOI: 10.25121/PF.2020.21.1.42
Katarzyna Antoniak, *Wiesława Bylka
Aktywność biologiczna wybranych składników olejków eterycznych. Cz. 2
Biological activity of selected components of essential oils. Part 2
Katedra i Zakład Farmakognozji, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu
Kierownik Katedry: prof. dr hab. n. farm. Judyta Cielecka-Piontek
Streszczenie
Olejki eteryczne są mieszaninami wielu związków, głównie terpenów oraz pochodnych fenylopropanu. Składniki olejków charakteryzuje różnorodne działanie biologiczne. W pracy przedstawiono najnowsze dane piśmiennictwa dotyczące aktywności często spotykanych składników olejków: linalolu, pulegonu, santalolu, spatulenolu, α-terpineolu i β-jononu.
Summary
Essential oils are mixtures of numerous chemical compounds, especially terpenes also phenylpropane derivatives. Essential oils components are characterized by different biological activity. The paper presents the most recent literature data concerning the activity of the compounds, which are common components oils: linalool, pulegone, santalol, spathulenol, α-terpineol and β-jonone.
Wstęp
Olejki eteryczne są mieszaninami licznych związków, głównie terpenowych oraz pochodnych fenylopropanu. Surowce olejkowe, otrzymywane z nich olejki eteryczne oraz ich chemiczne składniki cechuje różnorodne działanie farmakologiczne, głównie przeciwdrobnoustrojowe, przeciwzapalne, spazmolityczne, sedatywne, żółciopędne, żółciotwórcze, moczopędne, wykrztuśne, drażniące i rozgrzewające. W przemyśle farmaceutycznym, kosmetycznym i spożywczym są także stosowane jako środki poprawiające smak i zapach (1).
Celem pracy było przedstawienie najnowszych danych piśmiennictwa dotyczących aktywności biologicznej wybranych składników olejków eterycznych.
Aktywność biologiczna wybranych składników olejków 
Linalol
Linalol jest nienasyconym alkoholem monoterpenowym, wykazującym intensywny zapach konwalii. Stanowi mieszaninę dwóch stereoizomerów: likareolu i koriandrolu. Otrzymuje się go z olejków eterycznych: lawendowego, kolendrowego, pomarańczowego.
Linalol hamuje zakażenie owoców (truskawki) wywołane przez gronowca szarego Botrytis cinerea na skutek ograniczenia syntezy ergosterolu grzybów (2). Zauważono, że w obecności linalolu grzyby Microsporum spp. i Trichophyton spp. stają się bardziej podatne na ketokonazol i itrakonazol (synergizm z azolami) (3). Ekstrakty bogate w linalol, m.in. ekstrakt z liści Cinnamomum camphora, działają przeciwpasożytniczo, głównie przeciw przywrom, takim jak Schistosomiasis japonicum (4).
Wykazano także działanie hepatoochronne, przeciwmocznicowe i przeciwlękowe linalolu. Olejek z kolendry siewnej Coriandrum sativum i jego główny składnik linalol (81,6%) normalizowały biomarkery wątrobowe (AST, ALT, ALP), parametry przeciwutleniające (GSH, GPx, CAT) i peroksydację lipidów (MDA) (5). Suplementacja linalolem w mocznicy powodowała obniżenie ekspresji markerów zwapnienia, peroksydacji lipidów i enzymów przeciwutleniających (6). Podając linalol myszom pozbawionym węchu, potwierdzono, że efekt przeciwlękowy badanego związku wynika z oddziaływania na receptory GABA-A, nie zaś na receptory węchowe (7).
Podczas autooksydacji i oksydacji, w której pośredniczy cytochrom P450, powstają produkty utleniania linalolu (wodoronadtlenki), takie jak: 7-hydroperoksy-3,7-dimetylo-octa-1,5-diene-3-ol i 6,7-epoksylinalol. Pierwszy z nich ma większą zdolność uczulającą (alergia pokarmowa) niż linalol. Drugi może wywoływać reakcje skórne (8-10).
W innym doświadczeniu wykazano efekt terapeutyczny i ochronny linalolu wobec doksorubicyny, obciążonej działaniem kardiotoksycznym (11).
Olejek lawendowy z lawendy wąskolistnej (Lavandula angustifolia), zawierający octan linalylu (51%) i linalol (35%), przydatny w leczeniu ran, uważany jest za najłagodniejszy ze stosowanych olejków. Istnieją jednak doniesienia o jego działaniu alergizującym i drażniącym. Ocena cytotoksyczności na ludzkich komórkach endotelialnych i fibroblastach (HMEC-1, HNDF, 153BR) w stężeniu 0,25% (v/v) wykazała, że linalol charakteryzował się podobną aktywnością jak cały olejek, natomiast cytotoksyczność octanu linalylu była wyższa niż samego olejku (12).
Linalol wykazuje korzystne działanie w stanach zapalnych dróg oddechowych i nadmiernym wydzielaniu śluzu przez hamowanie szlaku MAPKs/NF-κB. Po podaniu doustnym linalol zmniejszał liczbę eozynofili, cytokin Th2, IgE i poziom iNOS (13). W dawce 25 mg/kg chronił komórki mikroglejowe u szczurów podczas stanów niedotlenienia (14).
Linalol cechowały właściwości przeciwnowotworowe. Wśród komórek raka jamy ustnej MENG-1 (OECM-1) pod jego wpływem doszło do zahamowania żywotności komórek i cyklu komórkowego oraz szlaku sygnalizacyjnego PI3K/AKT (15).
W chorobach skórnych wywołanych UVB (20 mJ/cm2) linalol pełnił rolę środka fotoochronnego (30 μM): przeciwdziałał stresowi oksydacyjnemu, hamował fosforylację ERK1, JNK i p38, aktywację NF-κB/p65 przez IκBa oraz regulował ekspresję TNF-α, IL-6, IL-10, MMP-2 i MMP-9 w komórkach fibroblastów (HDFa) (16).
Linalol podawany przed ekspozycją UVB zapobiegał ekspresji markerów proliferacji: NF-κB, TNF-α, IL-6, COX-2, VEGF, TGF-β1, Bcl-2 i zmutowanego p53 w skórze myszy (17). Aktywność antyproliferacyjna potwierdzona została w komórkach nowotworowych pochodzących z ludzkich komórek szyjki macicy, żołądka, skóry, płuc i kości (18).
Interesujące wyniki uzyskano z badania przenikania linalolu przez skórę z olejku oraz z różnych postaci dermatologicznych (emulsji O/W, hydrożelu, roztworu olejowego), zawierających 0,75% W/W olejku. Gromadzenie terpenów w skórze było kilkakrotnie większe podczas stosowania czystych olejków. Umieszczenie terpenów: linalolu i terpinen-4-olu w różnych podłożach pozwoliło przeanalizować szybkość przenikania terpenów przez skórę in vitro. Najszybsza penetracja odbywała się z emulsji O/W, następnie z roztworu olejowego, podczas gdy eliminacja była względnie wolna po nałożeniu hydrożelu (19, 20).
Kolejne badanie trzech acyklicznych terpenów: citronelolu, linalolu i octanu linalolu, wykazało dobrą absorpcję po 1 godz. do wszystkich warstw skóry. W przypadku linalolu zauważono zjawisko samoprzenikania (po 1 godz. od podania w warstwie rogowej naskórka stężenie wynosiło 78,3 μg/cm2, a po 4 godz. 479 μg/cm2). Podczas wchłaniania ilość cytronelolu stale obniżała się w skórze, linalolu i octanu linalylu nie zmieniała się, chociaż następowała dyfuzja z warstwy rogowej do skóry właściwej (21).
Niektóre terpeny mogą pełnić funkcję promotora przenikania przeskórnego dla innych substancji leczniczych. Karwakrol, linalol i α-terpineol w stężeniu 5% (W/V) w glikolu propylenowym zwiększały in vitro przenikanie haloperidolu przez skórę. Terpeny gromadziły się w warstwie lipidowej, utrzymując strukturalną spójność, natomiast orientacja przestrzenna linalolu dodatkowo sprzyjała przenikaniu substancji leczniczej. Terpeny w różnym stopniu odwadniały warstwę rogową naskórka, nie zmieniały jednak drugorzędowej struktury keratyny (22). W kolejnym badaniu te same terpeny (5% W/V) w 50% etanolu wnikały do podwójnej warstwy lipidowej. Karwakrol zwiększał współczynnik podziału haloperidolu, podczas gdy linalol i terpineol upłynniały warstwę lipidową naskórka (23).
Kolejny przykład obrazuje wykorzystanie właściwości przeciwbakteryjnych linalolu w zakażonych, trudno gojących się ranach. W tym celu przygotowano specjalny okład o porowatej strukturze, bazujący na linalolu kapsułkowanym w amylozie wprowadzonym do kolagenowej podstawy. W ten sposób utrzymano wilgotność rany, ułatwiono gromadzenie się nadmiaru wysięku, zapewniono granulację tkanki i szybsze gojenie rany, zapobiegano także stanom zapalnym w odnawiających się tkankach i tworzeniu blizny (24).
Pulegon
Związek ten po raz pierwszy został wyizolowany z olejku mięty polej Mentha pulegium L. Cechuje go przyjemny, odświeżający, miętowo-kamforowy zapach (25). Wykazano aktywność przeciwgrzybiczą pulegonu (86,2%) pozyskanego z Mentha pulegium rosnącej na Sardynii, m.in. wobec Cryptococcus neoformans, Trichophyton rubrum i T. verrucosum oraz Candida albicans (26). Pulegon, główny składnik olejku Schizonepeta, redukował ekspresję IL-18, IL-1β, IL-5, TNF-α, IFN-γ, MCP-1, MIP-1β, M-CSF i GM-CSF oraz wykazywał działanie przeciwzapalne (hamowanie ekspresji NLRP3) (27). W modelu atopowego zapalenia skóry (AZS) u myszy BALB/c, wywołanym 2,4-dinitrochlorobenzenem, podawano miejscowo pulegon w różnych stężeniach (0,1; 1,0; 10,0 μmol) przez 2 tygodnie. Omawiany związek łagodził objawy AZS przez wpływ na tworzenie cytokin (IL-4, IFN-γ, IL-6, TNF-α i IL-1β), fosforylację kinaz MAPK i aktywację sygnalizacji NF-κB (28). Wykazano ponadto, że pulegon obniżał ekspresję Erα, Erβ, Cyp19 i Bcl-2, zwiększał ekspresję p53, zaburzał angiogenezę w jajniku, nasilał apoptozę oraz obniżał poziom estrogenu i progesteronu w osoczu krwi u myszy (29).
Santalol
Jest to alkohol seskwiterpenowy występujący w olejku z drzewa sandałowego Santalum album. O możliwościach zastosowania olejku z drzewa sandałowego jako repelentu decydują α-santalol (45,8%) i β-santalol (20,6%), które okazały się aktywne wobec przędziorka chmielowca (Tetranychus urticae) w stężeniu 0,1% przez co najmniej 5 godzin (30).
U myszy, u których wywołano cukrzycę alloksanem i poddano działaniu stresu oksydacyjnego wywołanego galaktozą, zaobserwowano aktywność antyhiperglikemiczną i przeciwutleniającą olejku i α-santalolu (31).

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp tylko do jednego, POWYŻSZEGO artykułu w Czytelni Medycznej
(uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony)

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem , należy wprowadzić kod:

Kod (cena 19 zł za 7 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

 

 

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 49 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

otrzymano: 2019-12-03
zaakceptowano do druku: 2020-02-05

Adres do korespondencji:
*prof. dr hab. n. farm. Wiesława Bylka
Katedra i Zakład Farmakognozji Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego
ul. Święcickiego 4, 60-781 Poznań
e-mail: wieslawabylka@tlen.pl

Postępy Fitoterapii 1/2020
Strona internetowa czasopisma Postępy Fitoterapii