Wojciech Popowski1, Klaudia Masłowska1, Andrzej Wojtowicz1, Piotr Regulski2, *Klaudia Podlińska1
Ocena gojenia ubytku kostnego po wyłuszczeniu zębopochodnych torbieli rogowaciejących (OKC) – analiza przypadków
Evaluation of bony defects after removal of odontogenic keratotic cysts (OKC) – case analysis
1Department of Oral Surgery, Medical University of Warsaw, Warsaw, Poland
Head of Department: Professor Andrzej Wojtowicz, MD, PhD
1Zakład Chirurgii Stomatologicznej, Warszawski Uniwersytet Medyczny, Warszawa, Polska
Kierownik Zakładu: prof. dr hab. n. med. Andrzej Wojtowicz
2Department of Dental and Maxillofacial Radiology, Medical University of Warsaw, Warsaw, Poland
Head of Department: Professor Kazimierz Szopiński, MD, PhD
2Zakład Radiologii Stomatologicznej i Szczękowo- Twarzowej, Warszawski Uniwersytet Medyczny, Warszawa, Polska
Kierownik Zakładu: prof. dr hab. n. med. Kazimierz Szopiński
Streszczenie
Wstęp. Reklasyfikowanie rogowaciejąco-torbielowatego guza zębopochodnego (KCOT) do grupy torbieli zębopochodnych pod nazwą „zębopochodnej torbieli rogowaciejącej” (OKC) nastąpiło w wyniku podważenia argumentów sugerujących charakter nowotworowy zmiany. Niemniej OKC w stosunku do innych torbieli wyróżniają specyficzny wzrost i większa częstość występowania wznowy.
Cel pracy. Zbadanie procesu odbudowy kości w ubytkach powstałych po wyłuszczeniu OKC około 12 miesięcy po zabiegu.
Materiał i metody. Przebieg procesu gojenia 10 przypadków OKC analizowano w oparciu o skany horyzontalne tomografii wiązki stożkowej (CBCT). Pomiarom poddano kość w miejscu wyłuszczenia torbieli. Punktem odniesienia była prawidłowa kość przeciwnej lub jednoimiennej strony. Mierzono wysycenie szarością mogące odpowiadać gęstości kości dla blaszki zbitej przedsionkowej, kości gąbczastej oraz blaszki zbitej językowej. Na przekrojach równoległych do przekroju podniebienia twardego za pomocą narzędzia ROI wykonano pomiary w 18 punktach – po 3 dla każdej z warstw kości. Dane przekonwertowano do jednostek Hounsfielda. Wykonano analizę statystyczną.
Wyniki. Gęstość blaszki zbitej przedsionkowej stanowiła 75% gęstości blaszki w okolicy niepoddanej zabiegowi.
W przypadku kości gąbczastej – brak różnic istotnych statystycznie.
Nie wykazano różnic w gęstości blaszki zbitej językowej między porównywanymi okolicami.
Wnioski. W przypadku OKC przebieg odbudowy kości jest prawidłowy. W okresie 12-miesięcznej obserwacji brak klinicznych i radiologicznych cech wznowy.
Summary
Introduction. The reclassification of keratocystic odontogenic tumour (KCOT) into the group of odontogenic cysts as odontogenic keratocyst (OKC) resulted from questioning the arguments suggesting the neoplastic nature of the lesion. Nevertheless OKC is distinguished by a specific nature of growth and a greater frequency of recurrence.
Aim. The aim of the study was to investigate the process of bone healing after enucleation of OKC within 12 months after the procedure.
Material and methods. The healing process of 10 cases of OKC was analyzed based on horizontal cone beam computed tomography (CBCT) sections. Bone was measured at the site of the cyst enucleation. The point of reference was normal bone on the opposite or the same sitede. Gray scale was measured, which could correspond to the bone density for both cortical plates and trabecular bone.
On the horizontal sections the ROI (region of interest) tool was used to measure 18 points – 3 for each bone layer.
The obtained data was converted to Hounsfield units. The values were statistically analyzed.
Results. The density of buccal cortical bone is 75% of the value of density in the untreated area.
In the case of the trabecular bone – no statistically significant differences.
There were no differences in the density of the lingual bone between the compared areas.
Conclusions. In the case of OKC, the course of bone reconstruction is normal. There was no clinical or radiographic evidence of recurrence during the 12-month follow-up.
Wstęp
Postępujący stan wiedzy dotyczącej patobiologii rogowaciejąco-torbielowatego guza zębopochodnego (ang. keratocystic odontogenic tumour – KCOT) doprowadził w 2017 roku do reklasyfikacji tego guza do grupy torbieli zębopochodnych (1). Zmiany torbielowate w kościach szczęk, posiadające wyściółkę z nabłonka wielowarstwowego płaskiego rogowaciejącego, zostały ponownie określone jako zębopochodne torbiele rogowaciejące (ang. odontogenic keratocystic tumour – OKC). Dowiedziono, że OKC może ulegać samoistnej regresji w przypadku leczenia dwuetapowego, a mutacje w obrębie genu PTCH1, przemawiające za nowotworowym charakterem zmiany, nie są dla niej specyficzne (2). Zębopochodna torbiel rogowaciejąca może występować pojedynczo, mnogo lub stanowić składową zespołu Gorlina-Goltza (ang. nevoid basal cell carcinoma syndrome – NBCCS) (1, 2). Najczęstszą lokalizacją zmiany jest boczny odcinek trzonu i kąta żuchwy. Umiejscowienie w szczęce jest dużo rzadsze i dotyczy zwykle pacjentów powyżej 70. roku życia (2). Większy rozrost torbieli w kierunku mezjalno-dystalnym niż przedsionkowo-językowym utrudnia wczesną diagnostykę i często prowadzi do wykrycia zmiany dopiero na etapie osiągnięcia znacznych rozmiarów i rozdęcia kości (2). Stopień zaawansowania klinicznego torbieli rogowaciejącej, w tym m.in.: jej wielkość, stan korowej blaszki zbitej, bliskość ważnych struktur anatomicznych, wytycza ścieżkę postępowania chirurgicznego (3). Najczęściej stosowaną metodą leczenia zmian o mniejszym rozmiarze jest wyłuszczenie lub wyłuszczenie z radykalizacją obwodową (obwodowa ostektomia, płyn Carnoya, kriodestrukcja). W literaturze porównywane są współczynniki nawrotowości po zastosowaniu metod oszczędzających, w tym wyłuszczenia zmiany, z metodami agresywnymi (radykalizacja obwodowa, usunięcie warstwy korowej kości z przyległymi tkankami miękkimi) oraz radykalną resekcją kości z marginesem zdrowych tkanek. W zależności od opracowania wskaźniki dla poszczególnych terapii różnią się, jedynie w przypadku resekcji ryzyko nawrotu OKC jest równe zeru (4-6).
Ze względu na wyższe niż w przypadku innych torbieli zębopochodnych ryzyko wznowy pacjenci powinni być poddawani częstszym kontrolom klinicznym i radiologicznym (1, 2).
Cel pracy
Celem pracy było zbadanie stopnia odbudowy kości w ubytkach powstałych po usunięciu OKC metodą wyłuszczenia po okresie 12 miesięcy od zabiegu.
Materiał i metody
Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.
Mam kod dostępu
- Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu albo wszystkich artykułów (w zależności od wybranej opcji), należy wprowadzić kod.
- Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.
- Aby kupić kod proszę skorzystać z jednej z poniższych opcji.
Opcja #1
29 zł
Wybieram
- dostęp do tego artykułu
- dostęp na 7 dni
uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony
Opcja #2
69 zł
Wybieram
- dostęp do tego i pozostałych ponad 7000 artykułów
- dostęp na 30 dni
- najpopularniejsza opcja
Opcja #3
129 zł
Wybieram
- dostęp do tego i pozostałych ponad 7000 artykułów
- dostęp na 90 dni
- oszczędzasz 78 zł
Piśmiennictwo
1. Kaczmarzyk T, Stypułkowska J, Tomaszewska R: Update of the WHO classification of odontogenic and maxillofacial bone tumours. J Stoma 2017; 70(5): 484-506.
2. Kaczmarzyk T, Stypułkowska J, Tomaszewska R: Torbiele obszaru szczękowo-twarzowego. Wydawnictwo Kwintesencja, Warszawa 2015.
3. Nelke K, Łuczak K, Janeczek M et al.: Fresh-Frozen Allogenic Bone Graft Usage in Treatment of an Odontogenic Keratocyst in the Mandible. Applied Sciences 2023; 13(3): 1234.
4. Moellmann HL, Parviz A, Goldmann-Kirn M et al.: Comparison of Five Different Treatment Approaches of Mandibular Keratocystic Odontogenic Keratocyst (OKC): A Retrospective Recurrence Analysis of Clinical and Radiographic Parameters. J Maxillofac Oral Surg 2024; 23: 145-151.
5. Pylkkö J, Willberg J, Suominen A et al.: Appearance and recurrence of odontogenic keratocysts. Clin Exp Dent Res 2023; 9(5): 894-898.
6. Oginni FO, Alasseri N, Ogundana OM et al.: An evidence-based surgical algorithm for management of odontogenic keratocyst. Oral Maxillofac Surg 2023; 27(2): 201-212.
7. Andruch K, Płachta A: Evaluating Maxilla Bone Quality Through Clinical Investigation of Voxel Grey Scale Values from Cone-Beam Computed Tomography for Dental Use. Adv Clin Exp Med 2015; 24(6): 1071-1077.
8. Reeves TE, Mah P, McDavid WD: Deriving Hounsfield units using grey levels in cone beam CT: a clinical application. Dentomaxillofac Radiol 2012; 41(6): 500-508.
9. MacDonald-Jankowski DS: Keratocystic odontogenic tumour: systematic review. Dentomaxillofac Radiol 2011; 40(1): 1-23.
10. Chiapasco M, Rossi A, Motta JJ, Crescentini M: Bone Regeneration After Enucleation of Large Mandibular Cysts: A Radiographic Computed Analysis of 27 Consecutive Cases. J Oral Maxillofac Surg 2000; 58: 942-948.
11. Perjuci F, Ademi-Abdyli R, Abdyli Y et al.: Evaluation of Spontaneous Bone Healing After Enucleation of Large Residual Cyst in Maxilla without Graft Material Utilization: Case Report. Acta Stomatol Croat 2018; 52(1): 53-60.
12. Grün P, Schiepek T, Pfaffeneder-Mantai F et al.: Clinical and radiological documentation of complete remodeling of the mandibular bone after the enucleation of a large odontogenic keratocyst: 15 years follow-up of a unique case – a case report. Int J Surg Case Rep 2024; 119: 109752.
13. Titinchi F: Protocol for management of odontogenic keratocysts considering recurrence according to treatment methods. J Korean Assoc Oral Maxillofac Surg 2020; 46(5): 358-360.
14. Polak K, Jędrusik-Pawłowska M, Drozdzowska B et al.: Odontogenic keratocyst of the mandible: A case report and literature review. Dent Med Probl 2019; 56(4): 433-436.
15. Lipovec A, Hren NI: Keratocysts in the jaws. Radiol Oncol 2004; 38(3): 187-192.
16. Giovacchini F, Bensi C, Paradiso D et al.: Factors influencing the recurrence of keratocysts: monocentric study. J Oral Med Oral Surg 2020; 26: 1.
