*Weronika Tomaszewska1, Tomasz Kinkel1, Julia Sobczyńska1, Patrycja Proc2
Zmiana nastawienia studentów stomatologii do pacjenta pediatrycznego w toku studiów na podstawie badania ankietowego
Change in the attitude of dental students towards pediatric patients during their studies based on a survey
1Student Scientific Club at the Department of Developmental Dentistry of the Medical University of Łódź, Łódź, Poland
Head of Department: Professor Joanna Szczepańska, MD, PhD
1Studenckie Koło Naukowe przy Zakładzie Stomatologii Wieku Rozwojowego Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, Łódź, Polska
Kierownik Zakładu: prof. dr hab. n. med. Joanna Szczepańska
2Dentistry of Developing Dentition Department, Medical University of Łódź, Łódź, Poland
Head of Department: Professor Joanna Szczepańska, MD, PhD
2Zakład Stomatologii Wieku Rozwojowego Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, Łódź, Polska
Kierownik Zakładu: prof. dr hab. n. med. Joanna Szczepańska
Streszczenie
Wstęp. W trakcie nauki studenci stomatologii uczestniczą w zajęciach ze stomatologii dziecięcej, których liczba godzin dydaktycznych zwiększa się wraz z kolejnymi latami studiów, rosną także wiedza i doświadczenie kliniczne studentów.
Cel pracy. Ocena zmiany nastawienia studentów stomatologii do pacjenta dziecięcego w toku studiów.
Materiał i metody. Przeprowadzono anonimową ankietę w grupie 400 studentów stomatologii wszystkich lat studiów, włączając w to 72 studentów I roku, 84 – II roku, 88 – III roku, 76 – IV roku i 80 – V roku. Ankieta składała się z 12 pytań dotyczących pracy klinicznej studentów z dziećmi, a pytania zostały podzielone na trzy grupy: 1) istotność leczenia stomatologicznego dzieci, 2) wiedza kliniczna i 3) empatia. Sześć kolejnych pytań dotyczyło ogólnych informacji o ankietowanych studentach. Odpowiedzi na pytania były punktowane, a różnice między grupami oceniano za pomocą testu Kruskala-Wallisa. Przeprowadzono też analizę post hoc za pomocą testu Dunna.
Wyniki. Istotna statystycznie różnica (p < 0,05) wystąpiła pomiędzy odpowiedziami tylko w grupie pytań nazywanej „istotność leczenia stomatologicznego dzieci”. W pytaniach odnoszących się do opinii studentów na temat porównania ilości środków finansowych przeznaczanych na leczenie dzieci i pacjentów dorosłych oraz adekwatności nakładu pracy przeznaczanego na leczenie dzieci, wystąpiła istotna statystycznie różnica (p < 0,001) wynikająca z różnic pomiędzy średnimi punktami za odpowiedzi udzielane przez studentów I roku i pozostałych lat. Obserwuje się zatem wzrost świadomości u studentów wyższych lat. W pytaniu dotyczącym reakcji studentów na wybuch płaczu u dziecka, wystąpiła istotna statystycznie różnica między odpowiedziami (p = 0,025) uzyskanymi wśród studentów III a IV roku oraz IV a V roku, obserwuje się wzrost empatii u studentów IV i V roku studiów.
Wnioski. Nastawienie studentów stomatologii różnych lat względem pacjentów dziecięcych zmienia się w trakcie toku studiów.
Summary
Introduction. During their studies, dentistry students participate in classes in pediatric dentistry, the number of which increases with each year of study, also improving students’ knowledge and clinical experience.
Aim. Assessment of change in the dentistry students’ attitude towards pediatric patients during their studies.
Material and methods. An anonymous survey was conducted in a group of 400 dentistry students, of all years of study, including 72 first-year students, 84 second-year students, 88 third-year students, 76 fourth-year students and 80 fifth-year students. The survey consisted of 12 questions regarding students’ clinical work with children, and the questions were divided into three groups: 1) importance of pediatric dental care, 2) clinical knowledge and 3) empathy. The next six questions concerned general information about the surveyed students. The answers to the questions were scored, and the differences between the groups were assessed using the Kruskal-Wallis test. A post hoc analysis was also conducted using Dunn’s test.
Results. A statistically significant difference (p < 0.05) occurred between the answers only in the group of questions called “importance of pediatric dental care”. In questions regarding students’ opinions on the appropriate amount of financial resources and workload allocated to the treatment of children compared to adults, there was a statistically significant difference (p < 0.001). The result was due to the differences between the average points for the answers given by first-year students and other years, an increase in awareness is observed among students of higher years. In question 11 concerning students’ reactions to a child’s outburst of crying – there was a statistically significant difference between the answers (p = 0.025) obtained among third- and fourth-year students and fourth- and fifth-year students, an increase in empathy is observed among fourth and fifth year students.
Conclusions. The attitude of dentistry students of different years towards pediatric patients changes during the course of studies.

Wstęp
Stomatologia dziecięca w 2009 roku została uznana za priorytetową specjalizację medycyny w Polsce. Wiosną 2021 roku nabór na powyższą specjalizację przewidywał 8 miejsc (1), w 2022 roku było to już 17 miejsc (2). Wyraźnie rośnie zapotrzebowanie na specjalistów w tej dziedzinie. Dzieci i młodzież do 18. roku życia są statystycznie częściej leczoną stomatologicznie grupą pacjentów w Polsce niż dorośli (3).
Jednocześnie z badań przeprowadzonych w populacji polskiej w latach 2016-2019 wynika, że występowanie próchnicy u dzieci i młodzieży w Polsce jest częstsze niż w innych państwach:
• U dzieci 5-letnich frekwencja próchnicy wynosiła 76,7%. W krajach europejskich waha się od 24,7% (Anglia, 2015 r.) do 55,1% (Czechy, 2011 r.).
• U dzieci 12-letnich frekwencja próchnicy wynosiła 74,9%. Liczba zębów objętych procesem próchnicowym na poziomie ubytku wynosiła 2,84 (P3UWZ), co przewyższa wartości stwierdzane w 27 krajach europejskich.
• U młodzieży 18-letniej frekwencja próchnicy wynosiła 93,2% i była wyższa niż u równolatków z Litwy (2014 r.) – 78,3%, Portugalii (2013 r.) – 67,6%, a także mieszkających w Hongkongu (2007 r.) – 59,0% (4).
Dodatkowo, prawie co dziesiąty 18-latek utracił ząb stały z powodu nieleczonej próchnicy, a odsetek zaspokojonych potrzeb w zakresie leczenia zachowawczego wyniósł:
• dla zębów mlecznych: od 7% u dzieci w wieku 3 lat do 31% w wieku 10 lat,
• dla zębów stałych: od 41% u osób 12-letnich do 69% u 18-letnich (4).
Nowe pokolenia stomatologów w Polsce powinny być świadome problemów i wyzwań stawianych stomatologii dziecięcej oraz być gotowe im sprostać, a uczelnie medyczne powinny położyć szczególny nacisk na kształcenie w tym aspekcie.
Cel pracy
Celem badania była ocena, czy nastawienie studentów kierunku lekarsko-dentystycznego do pacjenta pediatrycznego zmienia się w toku ich studiów oraz opisanie wpływu czynników związanych ze studentami na zmianę tej postawy.
Materiał i metody
Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.
Mam kod dostępu
- Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu albo wszystkich artykułów (w zależności od wybranej opcji), należy wprowadzić kod.
- Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.
- Aby kupić kod proszę skorzystać z jednej z poniższych opcji.
Opcja #1
29 zł
Wybieram
- dostęp do tego artykułu
- dostęp na 7 dni
uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony
Opcja #2
69 zł
Wybieram
- dostęp do tego i pozostałych ponad 7000 artykułów
- dostęp na 30 dni
- najpopularniejsza opcja
Opcja #3
129 zł
Wybieram
- dostęp do tego i pozostałych ponad 7000 artykułów
- dostęp na 90 dni
- oszczędzasz 78 zł
Piśmiennictwo
1. Liczba miejsc rezydenckich dla lekarzy i lekarzy dentystów, którzy rozpoczną szkolenie specjalizacyjne na podstawie postępowania kwalifikacyjnego przeprowadzonego 1-31 marca 2021 r.; https://www.gov.pl/web/zdrowie/liczba-miejsc-rezydenckich-dla-lekarzy-i-lekarzy-dentystow-ktorzy-rozpoczna-szkolenie-specjalizacyjne-na-podstawie-postepowania-kwalifikacyjnego-przeprowadzonego-1-31-marca-2021-r.
2. Liczba miejsc rezydenckich dla lekarzy i lekarzy dentystów, którzy rozpoczną szkolenie specjalizacyjne na podstawie postępowania kwalifikacyjnego przeprowadzonego 1-31 marca 2022 r.; https://www.gov.pl/web/zdrowie/liczba-miejsc-rezydenckich-dla-lekarzy-i-lekarzy-dentystow-ktorzy-rozpoczna-szkolenie-specjalizacyjne-na-podstawie-postepowania-kwalifikacyjnego-przeprowadzonego-1-31-marca-2022-r.
3. Raport Najwyższej Izby Kontroli odnośnie dostępność do opieki stomatologicznej finansowanej z środków publicznych; https://www.nik.gov.pl/plik/id,29188,vp, 32023.pdf.
4. Olczak-Kowalczyk D, Mielczarek A, Kaczmarek U et al.: Monitorowanie stanu zdrowia jamy ustnej populacji polskiej w latach 2016-2020: choroba próchnicowa i stan tkanek przyzębia populacji polskiej: podsumowanie wyników badań z lat 2016-2019. Warszawski Uniwersytet Medyczny, Warszawa 2021.
5. Cankurtaran M, Halil M, Ulger Z et al.: Influence of medical education on students’ attitudes towards the elderly. J Natl Med Assoc 2006; 98(9): 1518-1522.
6. Kruszyńska-Rosada M, Borysewicz-Lewicka M, Pawlaczyk-Kamieńska T, Przystanowicz A: Acquiring Practical Skills in Paediatric Dentistry During Pregraduate Education – Opinion of Students. Dent Med Probl 2013; 50(2): 210-216.
7. Kaczmarek U: Ocena kompetencji absolwenta stomatologii. Dent Med Probl 2003; 40(2): 399-404.
8. Kaczmarek U, Grzesiak-Gasek I, Grzebieluch W: Samoocena przygotowania absolwentów stomatologii do samodzielnej praktyki klinicznej. Dent Med Probl 2013; 50(4): 454-460.
9. Grzesiak-Gasek I, Kaczmarek U: Wiedza rodziców na temat zdrowia jamy ustnej w odniesieniu do intensywności próchnicy u ich dzieci w wieku 6-7 lat. Dent Med Probl 2015; 52(2): 184-191.
10. Kargul A, Koperny M, Bała M et al.: Ocena stanu wiedzy na temat czynników wywołujących chorobę próchnicową oraz metod jej zapobiegania na podstawie badania ankietowego wśród rodziców dzieci w wieku przedszkolnym. Dent Med Probl 2015; 52(3): 316-323.
11. Zanio-Kulaszewska A, Zduniak A, Zawadziński M, Jodkowska E: Ocena świadomości stomatologicznej matek dzieci sześcioletnich w województwie mazowieckim. Nowa Pediatr 2012; 2: 32-39.
12. Townsend JA, da Fonseca MA, Rodriguez TE, LeHew CW: Gender Differences in Pediatric Dentistry Chairs in the United States and Canada. J Clin Pediatr Dent 2020; 1;44(5): 323-331.
13. Surdu S, Mertz E, Langelier M, Moore J: Dental Workforce Trends: A National Study of Gender Diversity and Practice Patterns. Med Care Res Rev 2021; 78(1): 30S-39S.
14. Başak KE, Karahan M: Gender Differences in Academic Productivity within Pediatric Dentistry Departments in Turkey. J Dent Indones 2021; 28(3): 139-145.