漏 Borgis - Post阷y Nauk Medycznych 4/2009, s. 277-281
*Janusz Opolski1, Wojciech Stefan Zgliczy艅ski1, Mariusz Ruiz1, Zbigniew W臋grzyn2, Andrzej 呕ochowski1
Jednolity, obowi膮zkowy dla wszystkich lekarzy kurs specjalizacyjny w dziedzinie zdrowia publicznego – w ocenie s艂uchaczy Szko艂y Zdrowia Publicznego CMKP1)
Uniform, compulsory specialization course on public health for all medical doctors – in the opinions of the students of Public Health School in Medical Center for Postgraduate Education
1Zak艂ad Ekonomiki Prawa i Zarz膮dzania Szko艂y Zdrowia Publicznego Centrum Medycznego Kszta艂cenia Podyplomowego Kierownik Zak艂adu i Dyrektor Szko艂y: dr med. Janusz Opolski 2Zak艂ad Koordynacji Oceny Jako艣ci Kszta艂cenia, Studium Metodyczno-Organizacyjne Centrum Medycznego Kszta艂cenia Podyplomowego Kierownik Studium: prof. dr hab. med. Krzysztof Bielecki Kierownik Zak艂adu: dr med. Zbigniew W臋grzyn
Streszczenie
Celem badania by艂a ocena obowi膮zkowych kurs贸w specjalizacyjnych w dziedzinie zdrowia publicznego dokonana przez s艂uchaczy, w szczeg贸lno艣ci poznanie warto艣ci dydaktycznej kurs贸w, pracy wyk艂adowc贸w oraz uzyskanie propozycji ewentualnych zmian w zakresie tre艣ci programowych i organizacji kursu. Przeprowadzono analiz臋 814 kwestionariuszy ankiety wype艂nionych przez lekarzy uczestnik贸w kurs贸w w okresie od kwietnia 2006 roku do czerwca 2007 r. Kursy w dziedzinie zdrowia publicznego prowadzone przez Szko艂臋 Zdrowia Publicznego CMKP spe艂ni艂y oczekiwania wi臋kszo艣ci uczestnik贸w, poszerzaj膮c ich wiedz臋 o zagadnienia wa偶ne dla lekarzy. Wyk艂adowcy najwy偶sze oceny uzyskali za dobre przygotowanie i prowadzenie wyk艂adu. Proponowane zmiany programowe najcz臋艣ciej dotyczy艂y rozszerzenia tematyki kursu o zagadnienia prawne. Wyniki wskazuj膮 na trafno艣膰 doboru tre艣ci kurs贸w oraz przyj臋tej formy organizacyjnej. Badanie oceny kurs贸w przez uczestnik贸w jest wa偶nym narz臋dziem poprawy jako艣ci procesu dydaktycznego.
Summary
The aim of participants opinion survey was to evaluate obligatory courses in public health conducted by Public Health School between April 2006 and June 2007 especially in areas of teaching quality, lecturers work and to obtain suggestions about necessary changes in program and organization.
Analysis of 814 questionnaires shows that physicians (participants) feel satisfied with the course which give them important knowledge. Teaching staff was well prepared and lecturing in a proper and interesting way. Prevailing suggestions were referred to expand lectures on medical law.
Results of the survey shows that program and organization of the courses were relevant. Participant evaluation seems to be important instrument for improving quality of teaching process.
WST臉P
Kurs w dziedzinie zdrowia publicznego jest obowi膮zkowym kursem dla wszystkich lekarzy, kt贸rzy rozpocz臋li specjalizacj臋 pocz膮wszy od 2004 roku (1).
Celem kursu jest zaznajomienie lekarzy, specjalizuj膮cych si臋 w ka偶dej specjalno艣ci, z wybranymi problemami zdrowia publicznego, niezb臋dnymi dla zrozumienia kompleksowych dzia艂a艅 na rzecz zdrowia; uwarunkowa艅 skutecznego i efektywnego funkcjonowania systemu opieki zdrowotnej oraz roli lekarza w zaspokajaniu indywidualnych oraz zbiorowych potrzeb zdrowotnych (2).
Do prowadzenia kursu uprawnione s膮 jednostki organizacyjne, kt贸re zosta艂y pozytywnie zaopiniowane przez konsultanta krajowego ds. zdrowia publicznego i wpisane na list臋 prowadzon膮 przez Centrum Medyczne Kszta艂cenia Podyplomowego. W 2008 roku uprawnienia do prowadzenia kursu w dziedzinie zdrowia publicznego posiada艂o 20 o艣rodk贸w (tab. 1). O艣rodki prowadz膮ce kursy, poza Wielkopolsk膮, znajduj膮 si臋 w wi臋kszo艣ci w miastach b臋d膮cych siedzib膮 uczelni medycznych. Cztery o艣rodki poza tymi miastami to: Gorz贸w Wielkopolski, Bielsko-Bia艂a, Rzesz贸w i Opole.
Tabela 1. O艣rodki prowadz膮ce kursy w dziedzinie zdrowia publicznego w 2008 roku.a)
L.p.MiastoOrganizatorCzas trwania kursu w dniachLiczba sesji w ramach kursuLiczba kurs贸w w roku 2008
1Bia艂ystokZak艂ad Zdrowia Publicznego AM1012
2Bielsko-Bia艂aBeskidzka Izba Lekarska, O艣rodek Kszta艂cenia Medycznego613
3BydgoszczCollegium Medicum w Bydgoszczy UMK w Toruniu, Katedra i Zak艂ad Farmakologii i Terapii611
4BydgoszczBydgoska Izba Lekarska931
5Gda艅skZak艂ad Zdrowia Publicznego i Medycyny Spo艂ecznej AM625
6Gorz贸w W.Lubuskie Centrum Zdrowia Publicznego611
7Katowice艢l膮ski Uniwersytet Medyczny, Zak艂ad Promocji Zdrowia i Piel臋gniarstwa 艢rodowiskowego611
8Kielce艢wi臋tokrzyskie Centrum Monitorowania Ochrony Zdrowia1022
9Krak贸wCollegium Medicum Uniwersytetu Jagiello艅skiego, Centrum Medyczne Kszta艂cenia Podyplomowego1022
10Krak贸wOkr臋gowa Izba Lekarska w Krakowie811
11LublinInstytut Medycyny Wsi (CMKP)615
12艁贸d藕Wydzia艂 Nauk Biomedycznych UM i Kszta艂cenia Podyplomowego oraz Wojew贸dzkie Centrum Zdrowia Publicznego w 艁odzi1014
13艁贸d藕Instytut Medycyny Pracy, Szko艂a Zdrowia Publicznego (CMKP)613
14OpoleOpolskie Centrum Zdrowia Publicznego - O艣rodek Doskonalenia Kadr Medycznych622
15Rzesz贸wWy偶sza Szko艂a Informatyki i Zarz膮dzania, Katedra Zdrowia Publicznego614
16SosnowiecInstytut Medycyny Pracy i Zdrowia 艢rodowiskowego, Zak艂ad Zdrowia 艢rodowiskowego i Epidemiologii (CMKP)622
17SzczecinSamodzielna Pracownia Kszta艂cenia Lekarza Rodzinnego Pomorska AM811
18WarszawaInstytut Medycyny Spo艂ecznej, Zak艂ad Opieki Zdrowotnej AM911
19WarszawaZak艂ad Ekonomiki, Prawa i Zarz膮dzania CMKP8215
20Wroc艂awKatedra i Zak艂ad Medycyny Spo艂ecznej AM613
a)Wed艂ug wykazu kurs贸w specjalizacyjnych w roku 2008 na stronie internetowej CMKP w dniu 30.06.2008 r.
Liczba kurs贸w organizowanych przez poszczeg贸lne jednostki nie przekracza 5, wyj膮tkiem jest Centrum Medyczne Kszta艂cenia Podyplomowego, kt贸re prowadzi 15 kurs贸w. CMKP finansuje tak偶e kursy prowadzone w Instytucie Medycyny Wsi w Lublinie (5 kurs贸w), Instytucie Medycyny Pracy w 艁odzi (3 kursy) oraz Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia 艢rodowiskowego w Sosnowcu (2 kursy).
Kurs w dziedzinie zdrowia publicznego ma charakter jednolity dla lekarzy wszystkich specjalno艣ci, trwa 60 godzin, a program zosta艂 zatwierdzony przez Ministra Zdrowia 29 stycznia 2004 roku. Jednolity program ramowy kursu obejmuje 21 zagadnie艅 dotycz膮cych zdrowia publicznego: m.in. elementy teorii zdrowia publicznego, podstawy epidemiologii, demografi臋, promocj臋 zdrowia, zagadnienia prawne zwi膮zane z wykonywaniem zawodu lekarza, zagadnienia etyczne, a tak偶e przedstawia modele organizacji opieki zdrowotnej w Unii Europejskiej i w r贸偶nych krajach 艣wiata. Warunkiem zaliczenia kursu jest udzia艂 w seminarium ko艅cowym oraz pozytywny wynik kolokwium (2).
Cho膰 wszystkie kursy niezale偶nie od organizatora i miejsca realizacji maj膮 ten sam jednolity program, to dopuszczono mo偶liwo艣膰 r贸偶nych szczeg贸艂owych rozwi膮za艅 organizacyjnych. Na podstawie og贸lnie dost臋pnych na stronie internetowej CMKP informacji mo偶na stwierdzi膰, 偶e w r贸偶ny spos贸b zaplanowano czas trwania kurs贸w oraz ich intensywno艣膰 w dniach, a tak偶e ci膮g艂o艣膰 czyli podzia艂 kursu na sesje. Kursy najcz臋艣ciej prowadzone s膮 w cyklu od 6 do 10 dni wyk艂adowych w czasie 1-2 sesji.
CEL BADANIA
Celem badania by艂a ocena warto艣ci dydaktycznej kursu i wyk艂adowc贸w wed艂ug przyj臋tych zmiennych oraz uzyskanie propozycji ewentualnych zmian, zar贸wno co do tre艣ci programowych, jak i organizacji.
MATERIA艁 I METODY
Pierwszy kurs w dziedzinie zdrowia publicznego zosta艂 przeprowadzony w Szkole Zdrowia Publicznego Centrum Medycznego Kszta艂cenia Podyplomowego w maju 2004 roku. Do kwietnia 2006 roku lekarze wype艂niali standardowy kwestionariusz oceny kursu CMKP. Od kwietnia 2006 r. wprowadzono po badaniu pilota偶owym specjalnie przygotowan膮 ankiet臋.
Badaniem obj臋to lekarzy specjalizuj膮cych si臋 w r贸偶nych dziedzinach medycyny, bior膮cych udzia艂 w 15 kursach w dziedzinie zdrowia publicznego, kt贸re odby艂y si臋 w SZP CMKP w Warszawie od kwietnia 2006 roku do czerwca 2007 r.
Badanie by艂o anonimowe, a udzia艂 dobrowolny.
Narz臋dzie badawcze – ankieta sk艂ada艂o si臋 z 10 pyta艅. Trzy pytania zamkni臋te, dotycz膮ce poziomu spe艂nienia oczekiwa艅, stopnia poszerzenia wiedzy i oceny przydatno艣ci wiedzy przekazywanej lekarzom podczas kursu, s艂u偶y艂y poznaniu og贸lnej oceny kursu. Kolejne pytanie dotyczy艂o oceny wyk艂adowc贸w w trzech wymiarach: przygotowanie do wyk艂adu, jasno艣膰 przekazu i wzbudzenie zainteresowania s艂uchaczy tematem. Cztery pytania otwarte umo偶liwi艂y respondentom przedstawienie propozycji zmian w programie i organizacji kursu. Dwa pytania s艂u偶y艂y poznaniu motyw贸w wyboru kursu w Szkole Zdrowia Publicznego CMKP. Osobn膮 cz臋艣ci膮 ankiety by艂a tzw. metryczka dotycz膮ca cech demograficznych i zawodowych s艂uchaczy.
Analiza wynik贸w badania mia艂a charakter ilo艣ciowy. Obejmowa艂a: charakterystyk臋 grupy, ocen臋 kursu, ocen臋 wyk艂adowc贸w oraz propozycje zmian w programie i organizacji kursu. Analiz臋 przeprowadzono przy zastosowaniu: Statistical Package for the Social Since (SPSS 12,0 PL. dla Windows). Przy por贸wnywaniu poszczeg贸lnych populacji zastosowano test chi-kwadrat, a przy por贸wnywaniu 艣rednich zastosowano test t-studenta. Przyj臋to poziom istotno艣ci p<0,05.
WYNIKI BADANIA
Charakterystyka grupy badanej
Z 814 lekarzy bior膮cych udzia艂 w badaniu 503 (63%) to kobiety i 281 (37%) m臋偶czy藕ni. Wiek badanych zawarty by艂 w przedziale od 27 do 56 lat, 艣rednia wieku to 37 lat.
W艣r贸d ankietowanych by艂y osoby zdobywaj膮ce specjalizacje podstawowe (63%) (udzia艂 kobiet 69%), szczeg贸艂owe (29%) (udzia艂 kobiet 56%) oraz specjalizacje lekarsko-dentystyczne (8%) (udzia艂 kobiet 89%). Dla prawie po艂owy lekarzy, cz臋艣ciej m臋偶czyzn (60%) ni偶 kobiet (47%), zdobywana specjalizacja by艂a drug膮 specjalizacj膮. Respondenci realizowali specjalizacje w 58 z mo偶liwych 73 dziedzin. W dziedzinach podstawowych najcz臋艣ciej w chorobach wewn臋trznych (14,5%), kardiologii (13,1%) i pediatrii (6,7%). W艣r贸d specjalizacji szczeg贸艂owych najwi臋cej by艂o os贸b zdobywaj膮cych specjalizacj臋 w nefrologii (3,2%), endokrynologii (3,1%) oraz chirurgii naczyniowej (2,9%), a w艣r贸d stomatolog贸w w stomatologii zachowawczej z endodoncj膮 (3,3%).
Bior膮cy udzia艂 w badaniu poproszeni o wskazanie podstawowego miejsca pracy najcz臋艣ciej wskazywali szpital (78%). Poradnia specjalistyczna to podstawowe miejsce pracy dla 9%, a poradnia (gabinet) POZ 4%. Co dziesi膮ty ankietowany (9%) mia艂 wi臋cej ni偶 jedno podstawowe miejsce pracy, przy czym najcz臋艣ciej 艂膮czono zatrudnienie w szpitalu i poradni specjalistycznej.
Ankietowani lekarze pracowali w o艣rodkach o r贸偶nej wielko艣ci. By艂y w艣r贸d nich zar贸wno osoby praktykuj膮ce na wsi (1%), jak i w ma艂ych miastach (29%, w tym 10% w miastach do 50 tys. mieszka艅c贸w). Najliczniejsza grupa zatrudniona by艂a w miastach, kt贸rych liczba mieszka艅c贸w przekracza 200 tysi臋cy (71%).
Ustalono zwi膮zek pomi臋dzy podstawowym miejscem pracy i wielko艣ci膮 o艣rodka, w kt贸rym znajduje si臋 to miejsce (p<0,0001). Dla wi臋kszo艣ci lekarzy, wyj膮wszy tych kt贸rzy wskazali wie艣, podstawowe miejsce pracy to szpital. Odpowiednio: 77% miasto do 50 tys.; 72% miasto od 50 tys. do 200 tys. i 81% miasto powy偶ej 200 tys. Im mniejszy o艣rodek tym wi臋kszy udzia艂 maj膮 poradnia specjalistyczna i poradnia (gabinet) POZ. Respondenci wskazuj膮cy na wi臋cej ni偶 jedno podstawowe miejsce pracy najcz臋艣ciej praktykowali w du偶ych miastach.
Zaobserwowano zale偶no艣膰 mi臋dzy miejscem pracy i p艂ci膮 (p<0,001). M臋偶czy藕ni cz臋艣ciej ni偶 kobiety pracowali w szpitalu (87% do 73%). Natomiast kobiety zdecydowanie cz臋艣ciej ni偶 m臋偶czy藕ni pracowa艂y w poradniach POZ (6% do 0,5%) i poradniach specjalistycznych (12% do 5%).
Analiza wykaza艂a, 偶e m臋偶czy藕ni cz臋艣ciej ni偶 kobiety przyje偶d偶ali na kurs z ma艂ych miast (p<0,001). M臋偶czy藕ni z o艣rodk贸w mniejszych ni偶 200 tys. mieszka艅c贸w stanowili 38,5% uczestnik贸w kursu, podczas gdy kobiety w tej kategorii stanowi艂y 24%.
Zaobserwowano zale偶no艣膰 mi臋dzy podstawowym miejscem pracy, a wiekiem (p<0,001). Cz臋sto艣膰 pracy w szpitalu zmniejsza si臋 wraz z wiekiem. W dw贸ch najwy偶szych kategoriach wiekowych cz臋艣ciej wskazywane s膮 dwa podstawowe miejsca pracy.
Og贸lna ocena kursu
Na pytanie o stopie艅 w jakim kurs zdrowia publicznego spe艂ni艂 oczekiwania s艂uchaczy 90% respondent贸w odpowiedzia艂o pozytywnie. W tym: jedna pi膮ta (21%) ankietowanych odpowiedzia艂a, 偶e kurs „w pe艂nym stopniu” spe艂ni艂 ich oczekiwania, po艂owa (51%) „znacznym” i co pi膮ty (18%) „raczej znacznym”. Osoby, kt贸rych oczekiwania nie zosta艂y spe艂nione stanowi艂y prawie 10% (w stopniu „raczej nieznacznym” 3%, „nieznacznym” 6%, „w og贸le nie spe艂ni艂” 1%).
Kurs w og贸le nie spe艂ni艂 oczekiwa艅 lub spe艂ni艂 je w stopniu nieznacznym najcz臋艣ciej w opinii os贸b maj膮cych dwa podstawowe miejsca pracy (13%) i os贸b, kt贸rych podstawowym miejscem pracy by艂 szpital (10%) lub poradnia specjalistyczna (4%). Osoby pracuj膮ce w poradniach (gabinetach) POZ oceni艂y, 偶e kurs spe艂ni艂 ich oczekiwania najpe艂niej (p<0,003).
Wszyscy respondenci wyrazili opini臋, 偶e kurs poszerzy艂 ich wiedz臋. Na pytanie w jakim stopniu, zdecydowana wi臋kszo艣膰 (89%) lekarzy stwierdzi艂a, 偶e znacznie (46%) i raczej znacznie (43%). Odpowiedzi raczej nieznacznie (6%) i nieznacznie (5%) udzieli艂 co 10 respondent (11%).
Analiza wykaza艂a zale偶no艣膰 mi臋dzy ocen膮 stopnia w jakim kurs poszerzy艂 wiedz臋, a podstawowym miejscem pracy (p<0,024). Najcz臋艣ciej kurs by艂 oceniany jako znacznie poszerzaj膮cy wiedz臋 przez osoby, kt贸rych podstawowe miejsce pracy to poradnia POZ (66%) i poradnia specjalistyczna (40%). Respondenci, kt贸rzy uwa偶ali, 偶e kurs nieznacznie poszerzy艂 wiedz臋 to osoby pracuj膮ce w wi臋cej ni偶 jednym miejscu (15%) oraz zatrudnieni w szpitalu (11%).
Wed艂ug ponad 90% respondent贸w wiedza przekazywana na kursie zdrowia publicznego jest wa偶na dla lekarza. „Tak” odpowiedzia艂a co druga (57%) i „raczej tak” co trzecia (36%) osoba. Przeciwnego zdania by艂 co 20 ankietowany („raczej nie” 4% i „nie” 1%), a co pi臋膰dziesi膮ty (2%) nie mia艂 zdania.
Pogl膮d, 偶e wiedza przekazywana na kursie jest wa偶na dla lekarza, wyra偶a艂y wszystkie osoby pracuj膮ce w poradniach POZ. Os贸b przeciwnego zdania w pozosta艂ych grupach by艂o niewiele. Ich udzia艂 waha艂 si臋 od 1,5% w poradniach specjalistycznych do 7,5% w wi臋cej ni偶 jednym miejscu pracy (p<0,014).
Ocena wyk艂adowc贸w
W艣r贸d 23 wyk艂adowc贸w prowadz膮cych zaj臋cia w ramach kursu w dziedzinie zdrowia publicznego 16 posiada艂o tytu艂y naukowe. Trzy osoby by艂y profesorami medycyny, cztery posiada艂y tytu艂 doktora habilitowanego, w tym dwie w zakresie nauk medycznych. Z dziewi臋ciu wyk艂adowc贸w maj膮cych doktorat, siedmiu by艂o doktorami medycyny.
Wyk艂adowc贸w oceniano w skali od 1 do 6, gdzie 1 oznacza艂o ocen臋 niedostateczn膮, a 6 ocen臋 celuj膮c膮, w trzech kategoriach: przygotowanie do wyk艂adu, jasno艣膰 wyk艂adu oraz umiej臋tno艣膰 wzbudzenia zainteresowania tematem wyk艂adu.
We wszystkich kategoriach przewa偶a艂y oceny pozytywne, przy czym najcz臋艣ciej wyk艂adowcy otrzymywali ocen膮 bardzo dobr膮. Zwraca uwag臋 偶e oceny bardzo dobre i celuj膮ce wybierane by艂y w ka偶dej kategorii przez przynajmniej 70%, a w kategorii przygotowanie przez ponad 80% s艂uchaczy. Oceny niedostateczne i mierne w 偶adnej kategorii nie przekroczy艂y 3%. Niewiele by艂o ocen dostatecznych i ma艂o ocen dobrych (tab. 2).
Tabela 2. Cz臋sto艣膰 ocen wyk艂adowc贸w w % w kategorii: przygotowanie wyk艂adu, jasno艣膰 przekazu i zainteresowanie tematem wyk艂adu.
Ocena123456艢rednia
Przygotowanie0,40,5314,841,539,75,0113
Jasno艣膰0,414,119,142,4335,1633
Zainteresowanie0,926,120,538,132,54,9089
Najwy偶sze 艣rednie ocen wyk艂adowcy SZP CMKP otrzymali za przygotowanie do wyk艂adu (5,2)(86%) i jasno艣膰 przekazu (5)(84%), a najni偶sze za wzbudzenie zainteresowania s艂uchaczy tematem (4,9)(82%).
Najni偶sza 艣rednia ocen z trzech wymiar贸w jednego wyk艂adowcy wynosi艂a 4,5047 (75%) z kolei najwy偶sza 5,5109 (92%). Jedenastu wyk艂adowc贸w osi膮gn臋艂o 艣redni膮 powy偶ej 5. 艢rednia ocen dla wszystkich wyk艂adowc贸w wynosi艂a 5,0281 (84%).
Analiza 艣rednich przy wykorzystaniu testu t-studenta wskaza艂a na zale偶no艣膰 艣rednich ocen od rodzaju wykszta艂cenia i tytu艂u naukowego wyk艂adowcy, a nie wykaza艂a zale偶no艣ci z p艂ci膮. Wyk艂adowcy b臋d膮cy lekarzami byli 艣rednio wy偶ej oceniani ni偶 wyk艂adowcy kt贸rzy nie uko艅czyli akademii medycznej (p<0,003). Wyk艂adowcy nie maj膮cy stopni naukowych byli oceniani lepiej ni偶 ci z tytu艂ami. 艢rednio najgorzej oceniano profesor贸w, nast臋pnie doktor贸w habilitowanych i doktor贸w. Doktorzy habilitowani byli 艣rednio lepiej oceniani ni偶 profesorowie p<0,008, podobnie jak dr p<0,002 i mgr/lek. p<0,001. Por贸wnanie doktor贸w habilitowanych i doktor贸w nie wykaza艂o istotnej r贸偶nicy. Doktorzy habilitowani byli oceniani gorzej ni偶 magistrzy.
Propozycje zmian programu i organizacji kurs贸w
Propozycje zmian w programie i organizacji kursu by艂y nieliczne.
W艣r贸d 129 propozycji rozszerzenia programu kursu najwi臋cej dotyczy艂o rozszerzenia zaj臋膰 o zagadnienia zwi膮zane z prawem (60%) w tym prawo cywilne, prawo karne, prawo pracy, jak i prawo medyczne. Ponadto pojawia艂y si臋 propozycje rozszerzenia zagadnie艅 z zakresu orzecznictwa lekarskiego (6%), bioterroryzmu (6%) i ekonomii (3%).
Na pytanie co mo偶na pomin膮膰 w programie kursu spo艣r贸d 102 propozycji najwi臋cej dotyczy艂o nast臋puj膮cych zagadnie艅: bioterroryzmu (16%), etyki (9%), pa艅stwowej inspekcji sanitarnej (7%), zespo艂u metabolicznego (7%), historii zdrowia publicznego (4%) oraz ekonomiki zdrowia (4%).
W艣r贸d 143 proponowanych zmian organizacyjnych, ponad 75% dotyczy艂o zmian zwi膮zanych z czasem kursu. Proponowano skr贸cenie czasu trwania kursu, (w tym prowadzenia kursu w jednej cz臋艣ci), skr贸cenie wyk艂ad贸w i wprowadzenie wi臋kszej liczby przerw w trakcie kursu oraz wprowadzenie jednej d艂u偶szej przerwy mi臋dzy wyk艂adami. Respondenci 偶yczyli sobie r贸wnie偶 wi臋cej czasu na dyskusj臋 i pytania.
Powody wp艂ywaj膮ce na wyb贸r kursu w SZP CMKP
Respondenci poproszeni o podanie motyw贸w, kt贸re wp艂yn臋艂y na wyb贸r kursu w SPZ CMKP najcz臋艣ciej wskazywali na „dogodne miejsce” (37%). Nast臋pne w kolejno艣ci znalaz艂y si臋 „bezp艂atno艣膰” (32%), „dobra opinia o CMKP” (23%) i „rekomendacje koleg贸w” (8%).
Z kolei zapytani o najwa偶niejszy pow贸d najcz臋艣ciej wskazywali „dogodne miejsce” (62%). Co pi膮ta osoba (18%) jako najbardziej istotne w wyborze SZP CMKP uzna艂a dobr膮 opini臋 tego o艣rodka i brak op艂at za kurs (17%). Rekomendacje koleg贸w by艂y decyduj膮ce dla (3%) respondent贸w.
PODSUMOWANIE
Kurs spe艂ni艂 oczekiwania zdecydowanej wi臋kszo艣ci uczestnik贸w i w ich ocenie poszerza艂 wiedz臋 o zagadnienia wa偶ne dla lekarzy. Wyk艂adowcy byli oceniani bardzo dobrze i celuj膮co przez ponad 70% s艂uchaczy. Najwy偶sze oceny uzyskali w kategoriach przygotowania wyk艂adu i jasno艣ci przekazu, najni偶sze w kategorii wzbudzenie zainteresowania s艂uchaczy tematem.
Niewielka liczba odpowiedzi na pytanie o propozycje zmian w programie i organizacji kursu w por贸wnaniu do liczby os贸b bior膮cych udzia艂 w badaniu wskazuje, 偶e tylko nieliczni respondenci dostrzegali potrzeb臋 jakichkolwiek zmian w programie i organizacji kursu. Dotyczy艂y one g艂贸wnie rozszerzenia zagadnie艅 zwi膮zanych z r贸偶nymi aspektami prawa. Postulaty zmian organizacyjnych skupia艂y si臋 na propozycji wprowadzenia rozwi膮za艅 zmniejszaj膮cych liczb臋 wielogodzinnych wyk艂ad贸w, oraz ograniczenia liczby sesji kursu. Z drugiej strony nale偶y pami臋ta膰 jednak偶e o tym, 偶e pytania badaj膮ce ten aspekt mia艂y charakter otwarty, a uczestnicy wype艂niali ankiet臋 na koniec zaj臋膰.
W sytuacji kiedy wszyscy lekarze realizuj膮cy specjalizacj臋 maj膮 pe艂n膮 swobod臋 w wyborze o艣rodka prowadz膮cego kurs nie jest zaskoczeniem, 偶e najwa偶niejszym motywem podj臋cia kursu w SZP CMKP by艂a „dogodna lokalizacja”. Kolejne motywy to bezp艂atno艣膰 szkolenia i dobra opinia o CMKP. Najmniej istotne by艂y rekomendacje koleg贸w.
WNIOSKI
1. Badanie oceny kursu przez uczestnik贸w stanowi dla organizatora 藕r贸d艂o wiedzy o w艂asnej dzia艂alno艣ci dydaktycznej, a jej systematyczne powtarzanie pozwala kontrolowa膰 jako艣膰 kszta艂cenia.
2. Uczestnicy kurs贸w bardzo wysoko oceniaj膮 warto艣膰 dydaktyczn膮; wyk艂adowc贸w oraz organizacj臋 zaj臋膰.
3. Wyniki badania wskazuj膮 na trafno艣膰 zakresu programowego, a tak偶e przyj臋tej formy organizacyjnej.
4. Wskazane by艂oby rozwa偶enie przeprowadzenia og贸lnopolskiego badania wieloo艣rodkowego oceniaj膮cego obowi膮zkowy, jednolity kurs specjalizacyjny w dziedzinie zdrowia publicznego.

1)Praca finansowana cz臋艣ciowo w ramach projektu CMKP 501-2-4-02-40/07
Pi艣miennictwo
1. Rozporz膮dzenie Ministra Zdrowia z dnia 4 kwietnia 2003 roku zmieniaj膮ce rozporz膮dzenie w sprawie specjalizacji lekarzy i lekarzy dentyst贸w (Dz. U. nr 85, poz. 784).
2. Program jednolitego kursu specjalizacyjnego w zakresie zdrowia publicznego dla lekarzy specjalizuj膮cych si臋 we wszystkich specjalno艣ciach.http://www.cmkp.edu.pl/kurs%20zdrowie%20publiczne.htm
otrzymano: 2008-12-19
zaakceptowano do druku: 2009-03-05

Adres do korespondencji:
*Janusz Opolski
Zak艂ad Ekonomiki, Prawa i Zarz膮dzania, Szko艂a Zdrowia Publicznego, Centrum Medycznego Kszta艂cenia Podyplomowego
ul. Kleczewska 61/63, 01-826 Warszawa
tel.: (0-22) 560-11-31
e-mail: jopolski@cmkp.edu.pl

Post阷y Nauk Medycznych 4/2009
Strona internetowa czasopisma Post阷y Nauk Medycznych