Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Zastanawiasz się, jak wydać pracę doktorską, habilitacyjną lub monografię? Chcesz dokonać zmian w stylistyce i interpunkcji tekstu naukowego? Nic prostszego! Zaufaj Wydawnictwu Borgis – wydawcy renomowanych książek i czasopism medycznych. Zapewniamy przede wszystkim profesjonalne wsparcie w przygotowaniu pracy, opracowanie dokumentacji oraz druk pracy doktorskiej, magisterskiej, habilitacyjnej. Dzięki nam nie będziesz musiał zajmować się projektowaniem okładki oraz typografią książki.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Postępy Fitoterapii 4/2015, s. 263-267
*Zygmunt Zdrojewicz1, Damian Pypno2, Bartosz Bugaj2, Krzysztof Cabała2, Mateusz Waracki2
Próby zastosowania szałwii w leczeniu zaburzeń poznawczych i choroby Alzheimera
Applications of salvia in treating cognitive disorders and Alzheimer’s disease
1Katedra i Klinika Endokrynologii, Diabetologii i Leczenia Izotopami, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu
Kierownik Katedry: prof. dr hab. n. med. Marek Bolanowski
2Wydział Lekarski, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu
Dziekan Wydziału: prof. dr hab. n. med. Małgorzata Sobieszczańska
Summary
Salvia (Salvia officinalis) has been famous for its medical properties for many years. The most known species is the common salvia – a herb that has been used in the ancient Greece by figures such as Hipocrates. Other therapeutically relevant species include clary sage (Salvia sclarea), red sage (Salvia miltiorrhiza), Greek sage (Salvia triloba) and Spanish sage (Salvia lavandulaefolia).
Developing effective methods of treating neurodegenerative diseases has become one of the most important challenges in the modern, constantly aging society. Alzheimer’s disease (AD), the most common condition in this group affecting older individuals, is characterized by progressive and irreversible mental degradation that leads to dementia. Globally, the total number of people affected by AD has already reached about 24 million, but it is expected to rise even higher. Various species of salvia have been analyzed as a potential method of improving cognitive functions and preventing memory loss. Researches on murine models have shown that the rosmarinic acid and tanshinones prevent the formation of β-amyloid plaques, which are the key element in the pathogenesis of AD. Moreover, it has been proven that said substances present neuroprotective properties due to their role in the antioxidation processes.
The goal of this dissertation is to present neuroprotective properties of substances present in various salvia species. Original articles and reviews were used to summarize the results of studies referring to the topic.
Wstęp
Szałwia jest jedną z ważniejszych roślin zielarskich uprawianych przez człowieka. Nazwa Salvia wywodzi się od łacińskiego salvare (czuć się dobrze) lub salvus (zdrowy) (1). Ma ona wielokierunkowe zastosowania lecznicze, kosmetyczne i kulinarne. To roślina z rodziny Jasnotowatych – Lamiaceae, dawniej nazywanej Wargowe (Labiateae). Istnieje wiele gatunków, z których najważniejsza jest szałwia lekarska (Salvia officinalis). Jest to roślina wieloletnia o silnym, aromatycznym, kamforowym zapachu. Kwitnie w czerwcu i lipcu. Pochodzi z obszaru śródziemnomorskiego, uprawiana w Ameryce Północnej, Europie, również w Polsce. Znana była już w starożytnej Grecji jako roślina lecznicza i przyprawowa, opisywali ją Dioskurides, Hipokrates, Pliniusz. W średniowieczu o zastosowaniu leczniczym szałwii pisała św. Hildegarda, a edyktem Karola Wielkiego roślina ta została wprowadzona do uprawy w Europie (2, 3). Surowcami zielarskimi są liść szałwii (Folium Salviae) oraz ziele szałwii (Herba Salviae) służące do pozyskiwania olejku szałwiowego na drodze destylacji z parą wodną (3). Uzyskany w ten sposób olejek eteryczny to olejek dalmatyński (4). Liście i ziele szałwii zawierają takie same, różniące się ilościowo substancje czynne. W liściach występuje 1-2,5% olejku eterycznego, zawierającego tujon (do 50%). Obok tujonu, głównymi składnikami olejku są cyneol – do 15%, kamfora – do 8%, borneol, octan borneolu i pinen. Poza tym liście zawierają gorzki lakton karnozol, do 8% garbników (w tym kwas rozmarynowy), triterpeny, saponiny, germakranikol, flawonoidy, kwasy organiczne, witaminy B1, P, C, karoten, związki żywicowe i sole mineralne. Wyciągi z liści działają antyseptycznie i grzybobójczo (olejek, karnozol), ściągająco i przeciwzapalnie (garbniki), rozkurczowo, żółciopędnie, przeciwcukrzycowo, moczopędnie, tonizująco, uspokajająco, hamują także wydzielanie potu oraz laktację (2-7).
W lecznictwie znaczenie ma także tradycyjne chińskie zioło lecznicze – szałwia czerwonokorzeniowa (Salvia miltiorrhiza), której surowcem leczniczym są korzenie. Zawierają one związki biologicznie czynne, takie jak flawonoidy, kwasy fenolowe, di- i triterpenoidy oraz steroidy; chromatograficznie zaś oznaczono kwas rozmarynowy, kwas salwianolowy B, a także tanszinony (związki diterpenowe typu abietanu) stosowane w chorobach układu krążenia (8). Wykorzystywana jest również szałwia muszkatołowa (Salvia sclarea) zawierająca m.in. do 4,6% kwasu rozmarynowego oraz do 5% olejku eterycznego. Jako lek stosowana jest przy problemach żołądkowych, przeciw skurczom jelit i wzdęciom, a także przeciw biegunce. Odwary z ziela wykorzystywane są jako środki przeciwpotne (1, 2).
Celem pracy jest przedstawienie ochronnego wpływu na układ nerwowy substancji zawartych w różnych gatunkach szałwii.
Etiologia choroby Alzheimera
Choroba Alzheimera (AD) to najczęściej występująca choroba neurodegeneracyjna u osób w wieku podeszłym. Powoduje postępującą i nieodwracalną degradację psychiczną, prowadzącą do otępienia. Mikroskopowo uwidacznia się blaszki starcze, zawierające głównie złogi amyloidu β oraz zwyrodnienie neurofibrylarne (9). Tym zmianom towarzyszy często reaktywna mikroglejoza oraz utrata neuronów, istoty białej i synaps. Mechanizmy etiologiczne pozostają niejasne, ale prawdopodobnie są spowodowane przez czynniki zarówno środowiskowe, jak i genetyczne. W samych tylko Stanach Zjednoczonych szacunkowe koszty opieki zdrowotnej związane z AD ocenia się na 172 mld dolarów rocznie (10). Globalna częstość występowania demencji oceniana jest na 24 mln osób, a dodatkowo przewiduje się, że będzie podwajać się co 20 lat, co najmniej do 2040 roku. Liczba osobników zagrożonych również będzie wzrastać, ponieważ społeczeństwo z roku na rok jest coraz starsze (11).
AD jest wiodącą przyczyną otępienia rozpoczynającego się upośledzeniem pamięci. Nieuchronnie dotyka wszystkich funkcji intelektualnych i prowadzi do całkowitej zależności dotyczącej podstawowych czynności życia codziennego oraz do przedwczesnej śmierci. Spośród czynników zwiększających ryzyko zachorowania na AD wyróżnia się: choroby sercowo-naczyniowe, palenie tytoniu, cukrzycę typu II, otyłość, urazy głowy. Czynniki chroniące to: edukacja, zajęcia rekreacyjne umysłowe, np. czytanie lub zaangażowanie społeczne, dieta śródziemnomorska, aktywność fizyczna (11).
Zwiększanie zdolności poznawczych oraz poprawa nastroju po zastosowaniu szałwii
W jednym z badań, opartych na podwójnie ślepej próbie oraz placebo, zastanawiano się nad krótkofalowymi skutkami działania szałwii hiszpańskiej na pamięć. Badanie przeprowadzono na grupie wolontariuszy, w skład której wchodziło 18 kobiet i 2 mężczyzn. Średnia wieku wynosiła 19,7 roku, a przedział wiekowy – 18-31 lat. Szałwia przyjmowana była w formie olejowej w dawkach 50, 100, i 150 μl, a czas między poszczególnymi dawkami niezbędny na wydalenie leku z organizmu wynosił 7 dni. Badanie pamięci na podstawie modelu badania funkcji poznawczych CDR (Cognitive Drug Research) przeprowadzane było przed przyjęciem leku, a następnie po 1, 2,5, 4, i 6 godz. po jego zażyciu (12).
System CDR obejmuje różne testy, za pomocą których próbuje się scharakteryzować elementy poznania, takie jak uwaga, pamięć krótko- i długoterminowa; obejmuje także pomiar funkcji motorycznych (13).
Dawka 50 μl skutkowała poprawą tzw. natychmiastowego odtwarzania słów po 1 i 2,5 godz. od podania leku. Z kolei po dawce 100 μl poprawa następowała po 2,5 godz. Podobny efekt obserwowano w przypadku odtwarzania słów z opóźnieniem – poprawa była zależna od dawki i następowała po takim samym czasie (12).
Badacze przeprowadzili drugą próbę na 24-oso-bowej grupie mężczyzn i kobiet ze średnią wieku 23,2 roku i przedziałem wiekowym 18-37 lat. Lek podawano w dawkach 25 i 50 μl. Pozostała część eksperymentu przebiegała identycznie. Tym razem zauważono poprawę natychmiastowego odtwarzania słów po 1 i 4 godz. od spożycia. Nie zauważono natomiast zróżnicowania działania w zależności od zastosowanej dawki. Naukowcy tłumaczyli ten efekt niestabilnością leków poprawiających funkcje poznawcze (12).
W innym badaniu zastosowano dawki jak w drugiej próbie (preparat olejowy podawano w ilości 25 i 50 μl), lecz poza oceną CDR zastosowano także wzrokowo-analogową skalę Bond-Lader do oceny nastroju. Wyniki badań uzyskane z analizy 5 podstawowych czynników poznawczych z modelu CDR wskazują, że w obydwu dawkach doszło do poprawienia szybkości pamięci, a dla dawki 25 μl także pamięci długotrwałej. Zauważalna była również poprawa nastroju oraz wzrost samodzielnie ocenianego spokoju, a po dawce 50 μl zaobserwowano także objawy zadowolenia i czujności (14).

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp tylko do jednego, POWYŻSZEGO artykułu w Czytelni Medycznej
(uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony)

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem , należy wprowadzić kod:

Kod (cena 19 zł za 7 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

 

 

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 49 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

otrzymano: 2015-10-03
zaakceptowano do druku: 2015-10-14

Adres do korespondencji:
*prof. zw. dr hab. n. med. Zygmunt Zdrojewicz
Katedra i Klinika Endokrynologii, Diabetologii i Leczenia Izotopami Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu
ul. Pasteura 4, 50-367 Wrocław
tel. +48 (71) 784-25-54
e- mail: zygmunt@zdrojewicz.wroc.pl

Postępy Fitoterapii 4/2015
Strona internetowa czasopisma Postępy Fitoterapii