Ludzkie koronawirusy - autor: Krzysztof Pyrć z Zakładu Mikrobiologii, Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii, Uniwersytet Jagielloński, Kraków

Chcesz wydać pracę habilitacyjną, doktorską czy monografię? Zrób to w Wydawnictwie Borgis – jednym z najbardziej uznanych w Polsce wydawców książek i czasopism medycznych. W ramach współpracy otrzymasz pełne wsparcie w przygotowaniu książki – przede wszystkim korektę, skład, projekt graficzny okładki oraz profesjonalny druk. Wydawnictwo zapewnia szybkie terminy publikacji oraz doskonałą atmosferę współpracy z wysoko wykwalifikowanymi redaktorami, korektorami i specjalistami od składu. Oferuje także tłumaczenia artykułów naukowych, skanowanie materiałów potrzebnych do wydania książki oraz kompletowanie dorobku naukowego.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Nowa Stomatologia 3/2000, s. 9-12
Grażyna Marczuk-Kolada1, Jolanta Ustymowicz-Farbiszewska2, Wanda Stokowska1, Jan Karczewski2
Ocena stanu uzębienia i zachowań prozdrowotnych dzieci 9- i 14-letnich z okolic Białegostoku. Cz. I. Ogólna ocena higieniczna
State of dentition in 9- and 14-year-old children from the vicinity of Białystok. Part I. General hygienic evaluation
1z Zakładu Stomatologii Zachowawczej Instytutu Stomatologii w Białymstoku
Kierownik Zakładu: dr hab. n. med. Wanda Stokowska
2z Zakładu Higieny i Epidemiologii Akademii Medycznej w Białymstoku
Kierownik Zakładu: dr hab. n. med. Jan Karczewski
Próchnica zębów (caries dentium) należy do najczęściej występujących chorób przewlekłych jamy ustnej, a zatem stanowi jeden z głównych problemów stomatologii.
Pomimo wielu pozytywnych tendencji w ograniczaniu występowania i obniżania intensywności tej choroby, odnotowanych w ciągu ostatnich 10-15 lat, próchnica pozostaje schorzeniem nadal bardzo rozpowszechnionym (5, 6, 7, 8). Zalecane przez WHO badania epidemiologiczne dotyczące rozprzestrzeniania i nasilenia próchnicy prowadzone w ostatnich latach oparte są o grupy wiekowe 6, 7, 8, 12, 18 lat w odniesieniu do populacji wieku rozwojowego.
W niniejszych badaniach wybrano do oceny stanu uzębienia i zachowań prozdrowotnych w zakresie higieny jamy ustnej dzieci 9- i 14-letnie uczęszczające do szkół w okolicach Białegostoku. Uzasadnienie wyboru tych grup wiekowych wynikało z faktu, że wcześniejsze analogiczne badania obejmowały również dzieci takich samych grup wiekowych z aglomeracji białostockiej. (10, 16). Jednym z celów pracy było prześledzenie zmian w stanie uzębienia dzieci w dłuższym okresie.
Materiał i metody
Badaniem objęto 135 dzieci 9- i 14-letnich uczęszczających do trzech losowo wybranych szkół gminnych z okolic Białegostoku. Były to szkoły wiejskie w Księżynie i Niewodnicy Kościelnej, nie objęte planową opieką stomatologiczną oraz szkoła w Juchnowcu posiadająca gabinet stomatologiczny funkcjonujący w ograniczonym wymiarze godzin. Zestawienie materiału badawczego przedstawia tabela 1.
Tabela 1. Zestawienie materiału badawczego.
Wiek w latachLiczba badanych 
DziewczętaChłopcyOgółem
9 lat283967
14 lat373168
W wylosowanej grupie dzieci przeprowadzono badanie stomatologiczne uzębienia zgodnie z zasadami zalecanymi przez WHO (13, 14) oraz dokonano oceny, w oparciu o ankietę, poziomu świadomości zdrowotnej w zakresie higieny jamy ustnej.
Stan uzębienia oceniono obliczając frekwencję próchnicy, wyrażoną odsetkiem dzieci dotkniętych chorobą w obu grupach wiekowych. Do oceny intensywności próchnicy zastosowano średnią liczbę PUW i jej składowe (P, U, W), a także u dzieci 9-letnich średnią liczbę puw dla uzębienia mlecznego. Obliczono również wskaźnik leczenia dla zębów stałych obliczony wg wzoru:
    W   
P + W
Wskaźnik leczenia (treatment ratio) jest to stosunek liczby zębów wypełnionych (W) do sumy zębów wypełnionych i zębów z próchnicą czynną (P) (13, 14). Wyniki badania uzębienia wyrażone przy pomocy wskaźnika leczenia i rezultaty badania ankietowego zestawiono w tabelach.
Średnie wartości uzyskane w poszczególnych grupach porównywano testem t-Studenta przy poziomie istotności P <0,05.
Wyniki badań i dyskusja
Frekwencja próchnicy w badanej populacji (tab. 2) była bardzo wysoka, u dzieci 9-letnich wynosiła 88,2%, u dzieci 14-letnich 98,6%.
Tabela 2. Frekwencja próchnicy w badanej populacji.
Wiek w latachFrekwencja próchnicy (%) 
DziewczętaChłopcyOgółem
9 lat89,387,288,2
14 lat97,3100 98,6
W grupie 9-latków wyższa frekwencja próchnicy była u dziewcząt (89,3%), niż u chłopców (87,2%). W grupie badanych 14-latków próchnica występowała u 100% chłopców i 97,3% dziewcząt.
Porównując rozpowszechnienie próchnicy wśród badanych 14-letnich dzieci z okolic podmiejskich z wynikami własnymi wcześniejszych badań podobnej populacji dzieci z terenu Białegostoku stwierdzono, że frekwencja próchnicy jest zbliżona (16). W przypadku 9-latków występuje duża różnica na niekorzyść dzieci wiejskich, u których próchnica zębów jest zdecydowanie bardziej rozpowszechniona, niż u równolatków z Białegostoku.
Porównanie wprost wyników badań własnych do uzyskanych przez innych autorów jest z racji stosowania obecnie w badaniach tego typu innej metodologii obarczone pewnym błędem. W dyskusji zwrócono więc uwagę na występujące trendy porównując podobne grupy wiekowe. Dotyczą one różnic w rozpowszechnieniu próchnicy pomiędzy mieszkańcami miast i wsi, które poczynili również inni autorzy (1, 11, 18) . Frekwencja próchnicy w ocenianej populacji 9 i 14-letnich dzieci była wyższa, niż w badaniach przeprowadzonych w regionie łódzkim w 1994 roku (18).
Intensywność próchnicy w zębach stałych określoną średnią liczbę PUW przedstawia tabela 3.
Tabela 3. Intensywność próchnicy w zębach stałych wyrażona średnią liczbą PUW i jej składowymi w populacji dzieci 9- i 14-letnich.
Wiek badanychPłećIntensywność próchnicy 
Średnia PUWŚrednia PŚrednia UŚrednia W
9 lat  dziewczęta2,71,70,01,0*
chłopcy2,11,80,00,3*
14 lat dziewczęta7,65,30,22,1
chłopcy6,95,20,071,6
Analizując dane zawarte w tabeli III stwierdzono, że średnia liczba PUW 9-latków jest prawie trzykrotnie niższa, niż 14-letnich dzieci. Wyższa średnia wartość PUW dotyczy dziewcząt w obu grupach wiekowych, różnice te w stosunku do grupy chłopców nie są jednak istotne statystycznie. Analiza składowych średnich PUW charakteryzuje się wysoką wartością P (zęby z próchnicą). W obu grupach wiekowych jej wartość jest podobna u dziewcząt i chłopców. Statystycznie istotna różnica wystąpiła w przypadku średniej W (liczba wypełnionych zębów) u dzieci 9-letnich w zależności od płci. Dziewczęta miały więcej wypełnionych zębów (średnia W = 1,0), niż chłopcy (średnia W = 0,3).
Porównując wyniki przedstawione w niniejszej pracy w stosunku do uzyskanych w 1997 roku w podobnych badaniach 9- i 14-letnich dzieci z terenu miasta Białegostoku wynika, że intensywność próchnicy u dzieci ze wsi była wyższa w grupie dzieci młodszych, zarówno w populacji dziewcząt (średnia PUW = 1,8), jak i chłopców (średnia PUW = 1,36) (16). U 14-letnich chłopców zamieszkujących na wsi średnia wartość PUW wynosiła 6,9 (w mieście 5,31), zaś u dziewcząt wiejskich średnia PUW wynosiła 7,6 (w mieście 7,81) (16).

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 30 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

Piśmiennictwo
1. Badzian-Kobos K. i wsp.: Ocena stanu uzębienia i stomatologicznych potrzeb zdrowotnych w wieku 7 i 15 lat z terenu inwestycji górniczo-energetycznej Bełchatów. Czas. Stomat., 1987, 40, 1:19-25. 2. Fetkowska-Mielnik K. i wsp.: Ocena uzębienia oraz analiza dynamiki próchnicy zębów stałych u dzieci z Lublina. Czas. Stomat., 1986, 39, 6:361-364. 3. Fetkowska-Mielnik K. i wsp.: Analiza stanu świadomości w zakresie higieny jamy ustnej u 13-14-letnich dzieci ze zbiorczej szkoły gminnej województwa lubelskiego przeprowadzona w 1993 roku. Przeg. Stomat. Wieku Rozw., 1994, 6-7:26-27. 4. Gorczyński M.: Psychostomatologia dziecięca. Wydawnictwo Medyczne Sanmedia sp. z o.o. Warszawa 1996. 5. Jańczuk Z. i wsp.: Epidemiologia chorób narządu żucia populacji polskiej. Czas. Stomat. 1991, 44, 6:389-395. 6. Jańczuk Z. (red.): Stan narządu żucia polskiej populacji. Pomorska Akademia Medyczna w Szczecinie, Szczecin 1990. 7. Jańczuk Z., Banach J.: Problemy zdrowotne narządu żucia polskiej populacji korzystającej z opieki stomatologicznej. Czas. Stomat. 1989, 42, (10-12):519-524. 8. Jańczuk Z., Banach J: Wyniki ogólnopolskich badań epidemiologicznych narządu żucia. Magazyn Stomat. 1991, 1, (7):28-31. 9. Kaczmarek U. i wsp.: Znajomość zasad higieny jamy ustnej 13-14-letnich dzieci wrocławskich. Przeg. Stomat. Wieku Rozw. 1994, 6-7:56-57. 10. Komenda W. i wsp.: Próba oceny zachowań zdrowotnych w zakresie profilaktyki próchnicy zębów wśród dzieci szkół podstawowych Białegostoku. Czas. Stomat., 1979, XXXII, 9:839-843. 11. Książek-Bąk H. i wsp.: Dynamika rozwoju próchnicy zębów stałych u dzieci szkolnych regionu cieszyńskiego. Czas. Stomat., 1983, XXXVI, 11-12:837-844. 12. Marczuk-Kolada G.: Epidemiologia próchnicy i potrzeby lecznicze w zębach stałych u dzieci 12-letnich województwa białostockiego. Praca doktorska, AM Białystok 1994. 13. Oral Health Case System: An international colaborative study. Coordinated by World Health Organization. Quintessence Publishing, London-Geneva 1985. 14. Oral Health Surveys Basic Methodes. Third Editions, World Health Organization, Geneva 1986. 15. Pypeć J., Klukowska Z.: Ocena stanu uzębienia i podstawowych potrzeb w opiece stomatologicznej u dzieci wiejskich z Lipska w województwie radomskim. Czas. Stomat. 1987, 40, 3:166-172. 16. Smorczewska-Czupryńska B. i wsp: Stan uzębienia dzieci 9- i 14-letnich z terenu miasta Białegostoku. Cz. I. Ogólna ocena higieniczna i profilaktyczna. Przeg. Stom. Wieku Roz., 1998, (1):23-27 17. Weyna E. i wsp.: Higiena jamy ustnej u dzieci 7- i 14-letnich. Część1: Ocena wiedzy i zachowań zdrowotnych. Badania ankietowe. Przeg. Stomat. Wieku Rozw. 1994, 5:24-27. 18. Wochna-Sobańska M. i wsp.: Próchnica zębów u dzieci łódzkich w wieku 8-9 i 13-14 lat w porównaniu ze stanem z 1979 r. Przeg. Stomat. Wieku Rozw., 1994, (6-7):137-138.
Nowa Stomatologia 3/2000
Strona internetowa czasopisma Nowa Stomatologia

Pozostałe artykuły z numeru 3/2000: