Ludzkie koronawirusy - autor: Krzysztof Pyrć z Zakładu Mikrobiologii, Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii, Uniwersytet Jagielloński, Kraków

Chcesz wydać pracę doktorską, habilitacyjną czy monografię? Zrób to w Wydawnictwie Borgis – jednym z najbardziej uznanych w Polsce wydawców książek i czasopism medycznych. W ramach współpracy otrzymasz pełne wsparcie w przygotowaniu książki – przede wszystkim korektę, skład, projekt graficzny okładki oraz profesjonalny druk. Wydawnictwo zapewnia szybkie terminy publikacji oraz doskonałą atmosferę współpracy z wysoko wykwalifikowanymi redaktorami, korektorami i specjalistami od składu. Oferuje także tłumaczenia artykułów naukowych, skanowanie materiałów potrzebnych do wydania książki oraz kompletowanie dorobku naukowego.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Nowa Stomatologia 1/2001, s. 27-30
Tomasz Kupka, Marta Tanasiewicz, Maria Kazanecka
Co wiemy o profilaktyce stomatologicznej?
Ankieta własna przeprowadzona wśród pacjentów „Wesołego Ząbka”
What do we know about the stomatological prophylaxis? A questionnaire carried out among patients of the „Wesoły Ząbek”
z Przychodni Zdrowia Dziecka Profilaktyczno-Stomatologicznej „Wesoły Ząbek” w Rudzie Śląskiej
Wielu lekarzy zajmujących się opieką stomatologiczną nad najmłodszymi pacjentami z zainteresowaniem śledzi doniesienia i przeprowadza badania epidemiologiczne dotyczące stanu uzębienia polskich dzieci (1). Do końca 2000 roku planowano bowiem realizację „Celów zdrowia jamy ustnej na 2000 rok” ustalonych przez FDI/WHO w 1992 roku (2, 3). Wciąż podejmowane są akcje prozdrowotne (4, 5) mające za zadanie osiągnięcie wytyczonych celów, jednak już dzisiaj wiadomo, że nie zostaną one w pełni zrealizowane. Odpowiedź na pytanie dlaczego tak się dzieje jest złożona i trudna. Niepełna realizacja szczytnych założeń programów profilaktycznych związana jest na pewno, nie tylko z ogólnie złą kondycją Służby Zdrowia, ale przede wszystkim ze stereotypowym podejściem personelu medycznego, a co za tym idzie i pacjentów, do szeroko rozumianej oświaty prozdrowotnej. Po to, by pacjenci zrozumieli jakie korzyści wynikają z inwestowania czasu i środków w zabiegi profilaktyczne, niezbędne jest wśród stomatologów i pielęgniarek, głębokie przekonanie o potrzebie ciągłego rozpowszechniania profilaktyki, jako najlepszego modelu prewencyjno-terapeutycznego w zapobieganiu próchnicy i innym chorobom jamy ustnej.
Od samego początku wysiłki zespołu „Wesołego Ząbka”, którego kadrę lekarską stanowią pracownicy naukowo-dydaktyczni Zakładów: Stomatologii Zachowawczej oraz Stomatologii Wieku Rozwojowego ŚAM, kierowane są na poprawienie stanu higieny jamy ustnej najmłodszych pacjentów. Oprócz codziennej pracy polegającej na zapewnieniu dzieciom podstawowej opieki dentystycznej, przeprowadzamy co pół roku przeglądy uzębienia i wprowadzamy do praktyki profilaktyczne zabiegi stomatologiczne. Przez ostatnie dwa lata naszej pracy w gabinecie szkolnym rozpowszechnianie wiedzy o zachowaniach prozdrowotnych zajmowało znaczące miejsce. Rozpoczęliśmy od „autokorekty”, tzn. zmiany własnego sposobu myślenia, kładąc zdecydowany nacisk na szeroko pojętą profilaktykę, by potem przekazywać swoją wiedzę najmłodszym pacjentom i ich opiekunom, absolutnie nie przyzwyczajonym do tego typu postępowania (6). Po pewnym czasie zaobserwowaliśmy, że dzieci i rodzice przyswajają sobie wiedzę o lakowaniu czy lakierowaniu zębów, z zainteresowaniem słuchają rad dotyczących prawidłowego szczotkowania, pytają o wskazania dietetyczne zapobiegające przede wszystkim próchnicy (ale jakże istotne dla zdrowia ogólnego; permanentna dieta wysokobiałkowa, niskocukrowa, niskotłuszczowa, bogata w jarzyny, owoce, białe mięso, itd.). Często wiedza małych pacjentów na ten temat, jest nawet większa niż samych rodziców, mimo że zawsze zachęcamy opiekunów do aktywnego uczestniczenia w wizycie dziecka w naszym gabinecie. Prezentujemy plansze i foldery, przeprowadzamy instruktaże higieny, kierując nasze wysiłki do całych rodzin.
Postanowiliśmy przeprowadzić wśród rodziców naszych małych pacjentów ankietę, po to by dowiedzieć się, jaka jest ich rzeczywista wiedza na temat profilaktyki stomatologicznej i czy nasze starania znajdują ich akceptację.
METODYKA
Badaniem objęliśmy grupę 80 osób, w wieku od 21 do 62 lat. Wśród ankietowanych znalazło się 46 osób, będących bądź to naszymi pacjentami bądź ich opiekunami – najczęściej rodzicami lub rodzeństwem. Pozostałe 34 osoby ujęte w badaniach nie należą do naszych pacjentów, stanowią grupę kontrolną. Wszystkim anonimowo zadawaliśmy pytania na temat podstawowych wiadomości z zakresu wiedzy o profilaktyce stomatologicznej; zarówno tej stosowanej w domu, jak i profesjonalnej w gabinecie (ryc. 1).
Ryc. 1. Wzór ankiety.
1. Zgłosiłeś się do stomatologa bo:
    a) „boli” cię ząb
    b) pamiętasz o zaleconej wizycie kontrolnej
    c) masz wątpliwości co do stanu twoich zębów

2. Kontrolujesz stan higieny jamy ustnej u siebie i swoich dzieci:
    a) codziennie (jak?)
    b) sporadycznie
    c) nie

3. Jak często szczotkujesz zęby:
    a) 2 lub 3 razy dziennie
    b) raz dziennie
    c) czasem

4. Czy używasz nitki dentystycznej i innych środków utrzymania higieny:
    a) często (jakich?)
    b) rzadko (jakich?)
    c) nigdy

5. Czy korzystasz z profesjonalnych zabiegów profilaktycznych w gabinecie:
    a) tak, wg wskazań stomatologa (jakich?)
    b) rzadko
    c) nigdy
    d) nic o nich nie wiem

6. Skąd wiesz o konieczności stosowania profilaktycznych zabiegów stomatologicznych:
    a) od personelu mojego gabinetu stomatologicznego
    b) od rodziców
    c) inne (wymień)

7. Z jakich zabiegów profilaktycznych korzystasz:
    a) lakowanie
    b) „lakierowanie” fluoryzacja kontaktowa
    c) oczyszczanie zębów z osadów i złogów kamienia
    d) nie stosuję
WYNIKI
Wyniki badań potwierdziły nasze wcześniejsze obserwacje. W grupie badanych przeważały kobiety stanowiąc 81% osób ankietowanych, bo to zazwyczaj mamy i babcie podejmują z powołania, trud uczestniczenia w leczeniu dzieci; one też uważniej słuchają naszych rad i wprowadzają je umiejętnie w życie. Kobiety biorące udział w badaniu, dysponowały większą wiedzą na temat technik zabezpieczania zębów przed próchnicą w gabinecie, zdrowej diety i sposobów codziennego dbania o zęby w domu. Deklarowały częstsze wizyty kontrolne w gabinecie stomatologicznym, wynikające raczej z poczucia obowiązku, niż z nagłej potrzeby związanej z bólem zęba – do czego częściej przyznawali się panowie (tab. 1).
Tabela 1. Podział ankietowanych.
Grupa pacjentówGrupa kontrolna
  46 osób 
  38 lat (średnia wieku)
  34 osoby
  41 lat (średnia wieku)

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 30 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

Piśmiennictwo
1. Kupka T., i wsp.: Ocena stanu jamy ustnej u dzieci 8-9-letnich w Szkole Podstawowej nr 27 w Rudzie Śląskiej. Magazyn Stomat. 2000, 6, 107, 40-43. 2. Dental caries levels at 12 years. The Oral Healyh Programme. WHO. Geneva 1992. 3. Jańczuk Z.: Uzębienie polskich dzieci w 2000 roku. Przegląd Stomatologii Wieku Rozwojowego 1996, 1 (13), 4-9. 4. Wierzbicka M.: Program edukacyjny „Śnieżnobiały uśmiech u pierwszoklasisty”. Magazyn Stomat. 1995, 5, 10, 59. 5. Więckowska M.: Program Radosny uśmiech, radosna przyszłość. Magazyn Stomat. 1997, 7, 2: 54-55. 6. Kupka T. i wsp.: „Wesoły Ząbek” – czyli profilaktyka przede wszystkim. Magazyn Stomat. 2000, 4 (105), 20-22. 7. Giermakowska A. i wsp.: Wpływ higieny i diety na występowanie próchnicy u dzieci po 3 roku życia. Magazyn Stomat. 1994, 4 (9): 19-23. 8. Wojcieszek D.: Profilaktyka próchnicy zębów i zapaleń przyzębia oparta na kontroli głównego czynnika etiologicznego. Stom. Współ. 1996, 3, 2: 127-129. 9. Kjaerheim V. et al.: Two-year study on the effect of professional tooth cleaning on schoolchildren in Oppegard. Norway. Community Dent Oral Epidemiol. 1985, 13: 295-298. 10. Kaczmarczyk J.: Ocena stomatologicznej opieki zdrowotnej nad dziećmi szkolnymi na podstawie obserwacji własnych i prognozy na przyszłość. Przegląd Stomatologii Wieku Rozwojowego. 1994, 6-7, 51-53.
Nowa Stomatologia 1/2001
Strona internetowa czasopisma Nowa Stomatologia