Ludzkie koronawirusy - autor: Krzysztof Pyrć z Zakładu Mikrobiologii, Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii, Uniwersytet Jagielloński, Kraków

Zastanawiasz się, jak wydać pracę doktorską, habilitacyjną lub monografię? Chcesz dokonać zmian w stylistyce i interpunkcji tekstu naukowego? Nic prostszego! Zaufaj Wydawnictwu Borgis – wydawcy renomowanych książek i czasopism medycznych. Zapewniamy przede wszystkim profesjonalne wsparcie w przygotowaniu pracy, opracowanie dokumentacji oraz druk pracy doktorskiej, magisterskiej, habilitacyjnej. Dzięki nam nie będziesz musiał zajmować się projektowaniem okładki oraz typografią książki.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Nowa Stomatologia 1/2001, s. 34-36
Marek Bladowski
Stomatologia zachowawcza w znieczuleniu ogólnym. Tryb ambulatoryjny. Pacjent stomatologiczny a znieczulenie ogólne
Conservative dentistry in general anaesthesia. One day surgery. Dental patient before performance of the treatment in general anesthesia
z Centrum Stomatologii SC
Research Centre for Laser Dentistry, Olsztyn
Kierownik Centrum: dr n. med. Marek Bladowski
Z obserwacji własnych wynika, że praktycznie wszyscy pacjenci rekrutujący się do zabiegów stomatologicznych boją się znieczulenia ogólnego, wyrażając swój lęk w różnym stopniu. Z doświadczenia kilkuset przeprowadzonych przez autora zabiegów, tylko dwóch czy trzech pacjentów – przynajmniej zewnętrznie, nie demonstrowało żadnych obaw, nie zadawało żadnych pytań i traktowało znieczulenie ogólne jak popołudniową drzemkę. Zdecydowana większość pacjentów – pomijając osoby chore psychicznie, z porażeniem mózgowym, chorobami genetycznymi, jednym słowem z bardzo utrudnionym lub niemożliwym kontaktem – podczas wywiadu i badań przedzabiegowych demonstrowała mniejszy lub większy lęk lub też obawy, związane nie tyle z samym zabiegiem stomatologicznym, co z faktem przebywania w znieczuleniu ogólnym.
Również z obserwacji własnych wynika, że obawy te – zwłaszcza lęk – są zawsze stałe, bądź się nasilają w przypadku skrupulatnie planowanych zabiegów stomatologicznych, gdzie pacjent jest odpowiednio przygotowany i badany zarówno przez stomatologa, jak i anestezjologa. Obawy takie o wiele rzadziej występują u pacjentów w przypadkach zabiegów chirurgicznych, gdzie konieczność znieczulenia ogólnego jest ewidentna, chociażby podczas apendoktomii i skierowane są raczej na efekt samego zabiegu chirurgicznego niż na fakt przebywania w znieczuleniu ogólnym.
W przypadkach typowych lęk związany jest z kilkoma czynnikami. Jednym z głównych obaw (wg obserwacji własnych w granicach 80÷100%) jest lęk przed „nieobudzeniem się z narkozy”. Pytanie typu „co będzie jak się nie obudzę?” jest prawie zawsze zadawane. Należy głębiej zastanowić się nad etiologią tego lęku, gdyż obawy pacjentów są praktycznie bezpodstawne. Po pierwsze – do zabiegów stomatologicznych w znieczuleniu ogólnym rekrutowani są wyłącznie pacjenci z I i ewentualnie II grupy ryzyka znieczulenia wg ASA – czyli normalni, zdrowi lub z banalnymi chorobami typu przeziębienie, przebiegającymi bez ograniczania wydolności układów oddechowego i krążenia (1, 5). Autor stara się wyeliminować nawet II grupę ryzyka, odkładając zwykle zabieg na termin późniejszy w przypadku nawet błahych niedyspozycji pacjentów. Pomijając stwierdzenie pacjenta, że nie obudzi się z narkozy – oznacza jego śmierć, umieralność wg wielu badań statystycznych (4, 6, 7) związana ze znieczuleniem ogólnym jest praktycznie 0% w I i II grupie ryzyka ASA. Istnieje co prawda bardzo krzywdzące dla anestezjologów przekonanie niektórych laików i niedouczonych prawników, a co gorsza także niektórych anestezjologów, że śmierć chorego podczas znieczulenia lub inne powikłania spowodowane znieczuleniem są zawsze skutkiem błędu albo pomyłki anestezjologa. Takie przekonanie jest z gruntu fałszywe (5). Jeżeli istnieje ryzyko śmierci podczas znieczulenia, dotyczy ono i to też wg statystyk również w małym procencie, wyższych grup ryzyka wg ASA, do których pacjenci stomatologiczni, szczególnie w zakresie stomatologii zachowawczej, nigdy nie będą zakwalifikowani.
ASA (American Society of Anestesiologists) ustanowiło 5 zasadniczych grup ryzyka oraz 2 dodatkowe:
I Grupa – normalny, zdrowy pacjent;
II Grupa – banalne choroby ogólne, przebiegające bez ograniczania wydolności;
III Grupa – ciężkie choroby ogólne, ograniczające wydolność;
IV Grupa – ciężkie choroby ogólne, które bez operacji lub leczone operacyjnie zagrażają życiu pacjenta;
V Grupa – umierający. Śmierć może nastąpić w ciągu 24 godzin, niezależnie od tego, czy operacja zostanie wykonana, czy też nie (5).
W operacjach nagłych ów schemat można rozszerzyć następująco:
VI Grupa – przypadki nagłe w grupie 1 i 2 (nie dotyczą stomatologii zachowawczej);
VII Grupa – przypadki nagłe w grupie 3÷5 (również nie dotyczą stomatologii zachowawczej).
ASA w innej klasyfikacji (1) wyróżnia 5 powyższych grup oraz dodatkową grupę ASA VI – pacjent bez funkcji życiowych mózgu, zakwalifikowany jako dawca organów do przeszczepów, a wyżej wymienione grupy VI i VII oznacza literą E (emergency). Oznakowanie dotyczy wszystkich 5-ciu grup: ASA I E, ASA II E, ASA III E, ASA IV E, ASA V E.
Analizując skalę ASA należy uwzględnić wpływ tzw. czynników subiektywnych oraz takich, które stricto nie są brane pod uwagę:
rodzaj zabiegu (najwyższe ryzyko niosą ze sobą operacje związane z otwieraniem dwóch jam ciała, a w następnej kolejności operacje jamy brzusznej, klatki piersiowej i śródczaszkowe (4) – żaden z powyższych zabiegów nie dotyczy stomatologii zachowawczej;

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 30 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

Piśmiennictwo
1. ADA – Guidelines for the use of conscious sedation, deep sedation and general anaesthesia. Internet – htlp://www.ada.org/prac/careers/cs-quide.htint/. 2. Aitkenhead A. R., Smith G.: Podręcznik anestezjologii. Oficyna Wydawnicza – Atena, Poznań, 1996. 3. Atkinson R. S.: Kompendium Anestezjologii. PZWL, 1981. 4. Harrison G. G.: Death attributable to anaesthesia. Brit. J. Anaesth., 50, 1041, 1978. 5. Larsen M.: Anestezjologia. Wyd. Med. Urban & Partner, Wrocław, 1996. 6. Lunn J. N. et al: Anaesthesia related surgical mortality. Anaesthesia 38: 1090, 1983. 7. Tolksdorf W.et al: A statistical analysis of the relationship of physical status to postoperative mortality in 68388 cases. Anesth. Analg., 49: 564, 1970. 8. Vandam L. D., To make the patient ready for anaesthesia: medical care of the surgical patient. 2nd ed. Addison – Westley, MenloPark, Ca, 1984.
Nowa Stomatologia 1/2001
Strona internetowa czasopisma Nowa Stomatologia