Ponad 7000 publikacji medycznych!
Statystyki za 2021 rok:
odsłony: 8 805 378
Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Nowa Pediatria 4/2001, s. 16-20
Krystyna Sidor1, Andrea Horwath1, Maria Mrozińska-Powoniak1, Wiesław Mikołajczyk2
Dziecko nieprzytomne – retrospektywna analiza zaburzeń świadomości u dzieci przyjętych do Szpitala Klinicznego Nr 3 Akademii Medycznej w Warszawie w latach 1996-2000
Child with a sudden loss of consciousness – a retrospective analysis of altered levels of consciousness in children admitted to the Medical University Hospital No 3 in Warsaw between 1996-2000
1z I Katedry Pediatrii Akademii Medycznej w Warszawie
2z II Katedry Pediatrii Akademii Medycznej w Warszawie
Kierownik Katedry: prof. dr hab. n. med. Lech Korniszewski
Streszczenie
The sudden loss of consciousness in a child is concerning both the patient and their parents. Between 15% and 50% of adolescents have at least one episode of syncope. Although most causes are benign, an adequate evaluation is required to exclude life-threatening disorders. This paper presents a retrospective analysis of altered levels of consciouness in children admitted to the Medical University Hospital No 3 in Warsaw between 1996 and 2000. Additionally the current diagnosis and treatment a child with syncope in the emergency ward are described.
Słowa kluczowe: syncope, acute encephalpathy, child.
Stan czuwania i zachowania zależy od ścisłej współpracy pomiędzy półkulami mózgu, które odpowiadają za funkcje poznawcze oraz układem siatkowatym, który zawiaduje mechanizmami wzbudzania (1). Zdolność do odbierania, rejestrowania i przetwarzania informacji oraz celowego reagowania na bodźce nazywamy świadomością. Przytomność jest pojęciem szerszym i obejmuje gotowość układu nerwowego do reagowania na bodźce czyli utrzymywanie stałego poziomu czuwania pozwalającego na selekcjonowanie i interpretowanie bodźców (1, 2).
Zaburzenia świadomości w psychiatrii dzieli się na zaburzenia ilościowe – dotyczące zawężenia pola świadomości tj. senność patologiczna, sen głęboki (pół-śpiączka), śpiączka i jakościowe – obejmujące przymglenie proste, zespół majaczeniowy, zespół pomroczny czy zespół splątaniowy (1). Jednak w praktyce klinicznej podział ten jest mało przydatny, ponieważ zaburzenia ilościowe i jakościowe najczęściej ze sobą współistnieją (2).
Utrata świadomości może mieć charakter całkowity i w zależności od czasu trwania dzielimy ją na: omdlenie (od kilkunastu sekund do kilku minut), lub śpiączkę (trwającą godziny a nawet dni). Może też przyjmować charakter stanów o ograniczonej świadomości takich jak: przymdlenie/senność lub odrętwienie. Śpiączkę poprzedza czasem osłupienie – stan, w którym reaktywność chorych na bodźce jest zmniejszona lub zniesiona lecz świadomość jest jeszcze w pełni zachowana (1). Cole wprowadza pojęcie ostrej encefalopatii dla określenia wszystkich stanów zaburzeń świadomości mieszczących się pomiędzy prawidłowym stanem czuwania zdrowego dziecka a śpiączką, niezależnie od tego czy są one wynikiem pierwotnie mózgowych czy pozamózgowych zaburzeń (3).
Materiał
Celem niniejszej pracy była retrospektywna analiza przyczyn stanów nieprzytomności i zaburzeń świadomości wśród dzieci przyjętych w latach 1996-2000 do Izby Przyjęć PSK Nr 3 w Warszawie. W tym okresie do IP trafiło łącznie 1075 dzieci (510 dziewcząt, 565 chłopców) w stanie głębokiej utraty świadomości, w przymgleniu lub po krótkotrwałej utracie przytomności – wszystkie dane zostały umieszczone w tabeli 1. Zaburzenia przytomności rozpatrywano w pięciu grupach wiekowych: I. noworodki, II. niemowlęta, III. dzieci pomiędzy 1 a 5 r.ż. (granica wiekowa uwarunkowana wyższą częstością drgawek gorączkowych w tej grupie wiekowej), IV. dzieci między 5 a 10 r.ż., oraz V. dzieci powyżej 10 r.ż.
Tabela 1. Przyczyny zaburzeń świadomości u dzieci przyjętych do Szpitala Klinicznego Nr 3 Akademii Medycznej w Warszawie w latach 1996-2000.
Rozpoznanie19961997199819992000Razem
Uraz23181415676
Bezdech64712635
Zachłyśnięcie6510161249
Drgawki9210610310097498
Guz rzekomy mózgu-1-1-2
Posocznica/Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych1/21/-1/1-/21/34/8
Wstrząs anafilaktyczny-1-1-2
Zapalenie mięśnia sercowego-111-3
Zaburzenia rytmu serca1---23
Wazowagalny mechanizm utraty przytomności/Omdlenia27/3219/2925/1914/2424/27109/131
Hipoglikemia---112
Zatrucie CO7415320
Zatrucia chemiczne2917231226107
Upojenie alkoholowe6573526
Razem2322112122072131075
Największą grupę dzieci z zaburzeniami przytomności stanowili pacjenci w trakcie lub bezpośrednio po napadzie drgawek – łącznie 498 (dziewcząt 230, chłopców 268). W tym drgawki gorączkowe proste obejmowały blisko 37% (182 dzieci), rozpoznana wcześniej padaczka około 39% (194 dzieci), pierwszy napad drgawek niesklasyfikowany jako drgawki gorączkowe proste – 24% (119 dzieci) (ryc. 1).
Ryc. 1. Drgawki u dzieci w różnych grupach wiekowych.
Następną dużą grupę stanowiły dzieci, u których doszło do utraty przytomności (109 przypadków) lub krótkotrwałego zamroczenia o charakterze omdlenia (131 przypadków) w wyniku nagłego ortostatycznego/wazowagalnego spadku ciśnienia tętniczego krwi. Przypadki te dotyczą w przeważającej części dzieci starszych – grupy powyżej 5-10 r.ż.
U 153 dzieci zaburzenia stanu przytomności wystąpiły w przebiegu różnego typu zatruć. Stan po zatruciu środkami chemicznymi obserwowano u 107 dzieci (64 dziewcząt, 43 chłopców). Dwadzieścioro dzieci było hospitalizowanych z powodu zatrucia tlenkiem węgla, u 4 (wszystkie> 10 r.ż.) stan nieprzytomności wywołany został spożyciem narkotyków (ryc. 2). Głębokie upojenie alkoholowe stwierdzono u 26 dzieci (wszystkie przypadki> 10 r.ż.) – 17 chłopców i 9 dziewcząt.
Ryc. 2. Zatrucia chemiczne i upojenie alkoholowe u dzieci w różnych grupach wiekowych.
Zatrucia chemiczne dotyczą zasadniczo dwóch grup wiekowych: dzieci poniżej 5 r.ż., oraz dzieci starszych powyżej 10 r.ż. W pierwszej grupie wiekowej są to z reguły zatrucia przypadkowe środkami chemicznymi i lekami dostępnymi w domu lub środowisku, w którym najczęściej przebywa dziecko. Druga grupa (dzieci starsze) to zatrucia świadome – głównie lekami (próby samobójcze), narkotykami i alkoholem.
U 1 noworodka i 1 starszego dziecka (powyżej 10 r.ż.) z rozpoznaną wcześniej cukrzycą – stwierdzono utratę przytomności w przebiegu hipoglikemii. U 8 niemowląt z zaburzeniami przytomności rozpoznano posocznicę (sepsis), w tym u 4 dalsze badania wykazały zajęcie ośrodkowego układu nerwowego. Ponadto, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych rozpoznano u czwórki starszych dzieci (wszystkie poniżej 5 r.ż.). U dwojga dzieci: dziewczynka 10 l., chłopiec 8 l. – utrata przytomności wystąpiła w przebiegu zespołu guza rzekomego mózgu. W sześciu kolejnych przypadkach (wszystkie dzieci powyżej 10 r.ż.) omdlenie było wynikiem zaburzeń kardiologicznych: u 3 – stwierdzono pierwotne zaburzenia rytmu serca, u następnej trójki – rozpoznano zapalenie mięśnia sercowego. Dwoje dzieci zostało przyjętych z utratą przytomności będącej wyrazem wstrząsu anafilaktycznego wikłającego przeprowadzoną wcześniej immunoterapię (odczulanie).
Do analizowanej grupy włączyliśmy także dzieci (głównie noworodki i niemowlęta) po napadzie bezdechu (35 przypadków) lub zachłyśnięciu (49 przypadków) przebiegającym z długotrwałym zsinieniem lub utratą przytomności (ryc. 3).
Ryc. 3. Bezdechy i stan po zachłyśnięciu u dzieci w różnych grupach wiekowych.
Dyskusja
Według różnych źródeł od 15% do 50% dzieci wśród dorastającej młodzieży przeżyło przynajmniej jedną krótkotrwałą utratę przytomności (3, 4, 5). Każdy taki epizod, choć w większości przypadków ma łagodny charakter i nie stanowi zagrożenia życia, budzi duży niepokój zarówno lekarza, jak i rodziców dziecka i wymaga szybkiego postępowania diagnostycznego mającego na celu wdrożenie właściwego postępowania leczniczego. Podstawą rozpoznania są dobrze zebrane wywiady i dokładnie przeprowadzone badanie przedmiotowe. Dają one możliwość ustalenia rozpoznania u 25-70% pacjentów, bez wykonywania dodatkowych badań diagnostycznych (2, 4, 6).

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.
Mam kod dostępu
  • Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu albo wszystkich artykułów (w zależności od wybranej opcji), należy wprowadzić kod.
  • Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.
  • Aby kupić kod proszę skorzystać z jednej z poniższych opcji.

Opcja #1

19

Wybieram
  • dostęp do tego artykułu
  • dostęp na 7 dni

uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony

Opcja #2

49

Wybieram
  • dostęp do tego i pozostałych ponad 7000 artykułów
  • dostęp na 30 dni
  • najpopularniejsza opcja

Opcja #3

119

Wybieram
  • dostęp do tego i pozostałych ponad 7000 artykułów
  • dostęp na 90 dni
  • oszczędzasz 28 zł
Piśmiennictwo
1. Bilikiewicz A.: Zaburzenia świadomości. [W:] Psychiatria. Podręcznik dla studentów medycyny. Red. Bilikiewicz A., Strzyżewski, PZWL Warszawa 1992, 78-82. 2. Ignatowicz Ł.: Wybrane problemy psychiatryczne. [W:] Neurologia Dziecięca. Red. Michałowicz R., Jóźwiak S. Urban & Partner, Wrocław 2000, 353-356. 3. Cole G.F.: Acute encephalopathy of childhood [In:] Paediatric neurology, red. Brett: 667-698. 4. Prodinger R.J., Reisdorff E.J.: Syncope in children. Emergency Medicine Clinics of North America 1998, 16(3):617-626. 5. Kapoor W.N. et al.: Diagnostic and prognostic implications of recurrences in patients with syncope. Am. J. Med. 1987, 83:700-708. 6. Kapoor W.N. et al.: A prospective evaluation and follow-up of patients with syncope. N. Engl. J. Med. 1983, 309:197-204. 7. Narschi H.: The child who passes out. Pediatrics 2000, 21(11):163-165. 8. Heaven D.J., Sutton R.: Syncope. Critical Care Med. 2000, 28(4):116-120. 9. Sidor K.: Wybrane zagadnienia z neurologii dziecięcej. PZWL Warszawa 1997, 178-199. 10. Khongphatthyanayothin A. et al.: Effects of cisapride on QT interval in children. J. Pediatr. 1998, 133:151-156. 11. Salim M.A., Disessa T.G.: QT interval response to exercise in children with syncope. Am. J. Cardiol. 73:976-978. 12. Berman W.: Ocena EKG w pediatrii. Red. Prof. dr hab. M. Popczyńska-Marek. Wyd. MP, Kraków 1997, 39-58.
Nowa Pediatria 4/2001
Strona internetowa czasopisma Nowa Pediatria