Ponad 7000 publikacji medycznych!
Statystyki za 2021 rok:
odsłony: 8 805 378
Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Postępy Nauk Medycznych 6/2009, s. 429-432
*Irmina Jankowska-Lech, Iwona Grabska-Liberek, Barbara Terelak-Borys, Agnieszka Jamrozy-Witkowska
Rola badań angiograficznych (FA i ICGA) oraz optycznej koherentnej tomografii-OCT w diagnostyce zmian cukrzycowych na dnie oka
Diagnostic significance of fluoresceine and indocyanine green angiography (FA and ICGA) and optical coherence tomography-OCT in diabetic eye fundus changes
Klinika Okulistyki Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego
Kierownik Kliniki: dr hab. med. Iwona Grabska-Liberek
Streszczenie
Celem pracy jest ocena przydatności badań angiograficznych (FA i ICGA) oraz optycznej koherentnej tomografii-OCT w diagnostyce zmian cukrzycowych na dnie oka. Techniki angiograficzne dna oka, angiografia fluoresceinowa (FA) i indocyjaninowa (ICGA), oparte są na zjawisku fluorescencji. Są to techniki pozwalające na badanie krążenia siatkówkowo-naczyniówkowego. Farmakokinetyka zieleni indocyjaninowej i fluoresceiny oraz fizjologia naczyniówkowego i siatkówkowego przepływu krwi stanowią podstawę do interpretacji angiogramów. Oba kontrasty posiadają różne właściwości, stąd rola angiografii z użyciem fluoresceiny i zieleni indocyjaninowej jest uzupełniająca. Fizjologiczny przepływ krwi przez naczynia siatkówki i naczyniówki zapewnia istnienie zewnętrznej i wewnętrznej bariery krew-siatkówka. Decyduje o tym integralność komórek nabłonka barwnikowego siatkówki, komórek śródbłonka oraz budowa błony podstawnej naczyń siatkówki.
Początek nowej erze w diagnostyce i leczeniu chorób siatkówki dało wprowadzenie optycznej koherentnej tomografii-OCT. Badanie to jest bezkontaktową, nieinwazyjną metodą obrazowania, która działa w oparciu o interferencję niskiej koherencji. Optyczna koherentna tomografia umożliwia uzyskanie w czasie rzeczywistym obrazów mikroanatomii siatkówki o wysokiej rozdzielczości. Czułość badania OCT w wykrywaniu klinicznie znamiennego obrzęku plamki poprzez pomiar grubości dołka wynosi 89%, a specyficzność 96%. Autorzy pracy podkreślają uzupełniającą rolę badań angiograficznych oraz optycznej koherentnej tomografii w diagnostyce zmian cukrzycowych na dnie oka. Ponadto autorzy zwracają uwagę na znaczenie tych badań w monitorowaniu przebiegu choroby poprzez ilościową ocenę zmian.
Summary
The aim of this paper is to evaluate the diagnostic role of angiographic examination (FA and ICGA) and optical coherence tomography-OCT in diabetic fundus eye changes. Angiographic technics-fluoresceine and indocyanine green angiography are rested on fluorescence phenomenon. Those technics allow to evaluation of choroidal and retinal circulation. Pharmacokinetic of indocyanine green and fluoresceine and physiology of choroidal and retinal blood flow play basic role in interpretation of angiogram. Both indocyanine green and fluoresceine possess different proprieties. Therefore the role of FA and ICGA is complementary. The exsistance of external and internal retinal- blood barriers in the eye give the physiologic blood flow incide retinal and choroidal vessels. Integrity of retinal pigment epithelial cells and endothelial cells of retinal blood vessels play main role in permeability of these barriers.
The second very important retinal diagnostic examination is optic coherence tomography-OCT. This is very modern noncontact and noninvasive method of retinal examination which gives high resolution imagines in very short time. Sensity and specifity of the examinations in detection of clinical significance macular edema is 89% and 96%.
The authors underline supplementary diagnostic role of angiographic examinations and optical coherence tomography- OCT. Furthermore the authors pay attention to significance of these examinations in monitoring course of diabetic fundus eye changes. In addition the authors recognize significance of these examination in evaluation of quantitative estimation of diabetic eye changes therapies.
Techniki angiograficzne dna oka, angiografia fluoresceinowa (FA) i angiografia indocyjaninowa (ICGA), oparte są na zjawisku fluorescencji, czyli emisji światła widzialnego przez substancję zwaną luminoforem (fluoresceina, zieleń indocyjaninowa) pod wpływem światła pobudzającego. Są to techniki pozwalające na badanie krążenia siatkówkowo-naczyniówkowego (1, 2). Farmakokinetyka zieleni indocyjaninowej (ICG) i fluoresceiny (F) oraz fizjologia naczyniówkowego i siatkówkowego przepływu krwi stanowią podstawę do interpretacji angiogramów. Oba kontrasty posiadają różne właściwości, stąd rola angiografii z użyciem fluoresceiny i zieleni indocyjaninowej jest uzupełniająca (2, 3). Światło w bliskiej podczerwieni znacznie łatwiej jest przepuszczane przez pigmentowane tkanki oka, takie jak nabłonek barwnikowy oraz przez hemoglobinę. Uwidocznienie fluorescencji pochodzącej z ICG układu naczyniówki staje się łatwiejsze niż w przypadku fluorescencji pochodzącej z fluoresceiny obecnej w tym układzie.
Fizjologiczny przepływ krwi przez naczynia siatkówki i naczyniówki zapewnia istnienie bariery zewnętrznej i wewnętrznej krew-siatkówka. Decyduje o tym integralność komórek nabłonka barwnikowego (obecność połączeń typu zonula occludens i zonula adherens) oraz integralność komórek śródbłonka i budowa błony podstawnej naczyń w krążeniu siatkówkowym (1).
Rolą angiografii fluoresceinowej (FA) w diagnostyce zmian cukrzycowych na dnie oka jest:
– określenie typu retinopatii cukrzycowej (proliferacyjna i nieproliferacyjna),
– ocena stopnia zaawansowania retinopatii cukrzycowej,
– ocena efektywności terapii zmian cukrzycowych na dnie oka (fotokoagulacji laserowej, doszklistkowego podawania kortykosterydów i anty-VEGF),
– ocena makulopatii cukrzycowej (CSME-klinicznie znamiennego obrzęku plamki, obrzęku cystoidalnego plamki, makulopatii niedokrwiennej).
Podstawą obserwowanych zmian angiograficznych w retinopatii cukrzycowej jest tzw. mikroangiopatia (utrata perycytów, pogrubienie błony podstawnej naczyń, proliferacja komórek śródbłonka oraz zmiany składu krwi-erytrocytów i płytek (4).
Mikroangiopatia oraz zmiany składu krwi są przyczyną powstania:
– mikrowłośniaków,
– krwotoków przed-, śród- i podsiatkówkowych,
– wysięków twardych,
– wysięków miękkich,
– obszarów braku perfuzji włośniczek siatkówkowych,
– wewnątrzsiatkówkowych nieprawidłowości naczyniowych (IRMA),
– zmian przebiegu naczyń tętniczych i żylnych,
– obrzęku siatkówki cystoidalnego i niecystoidalnego (pooling i staining),
– nowotwórstwa na tarczy i poza tarczą (NVD i NVE),
– trakcji szklistkowo-siatkówkowych i trakcyjnego odwarstwienia siatkówki,
– waskulopatii naczyń naczyniówki.
Etapy rozwoju retinopatii cukrzycowej w obrazie angiografii fluoresceinowej:
1. Nieproliferacyjna retinopatia cukrzycowa (NPRC):
– minimalna NPRC (obecność mikroaneuryzmatów),
– łagodna NPRC (obecność miktotętniaków, krwotoków śródsiatkówkowych, pojedynczych ognisk wysięków twardych i miękkich),
– umiarkowana NPRC (obecność mikrotętniaków, krwotoków śródsiatkówkowych, umiarkowanie nasilonych ognisk wysięków twardych i miękkich, ponadto obecność pojedynczych nieprawidłowo przebiegających naczyń żylnych oraz IRMA),
– ciężka NPRC (reguła 4, 2, 1-obecność w 4 kwadrantach obecność nasilonych krwotoków śródsiatkówkowych oraz mikrotętniaków, obecność w dwóch kwadrantach żył o nieprawidłowym przebiegu oraz w jednym kwadrancie obecność IRMA),
2. Proliferacyjna retinopatia cukrzycowa (PRC):
– wczesna PRC (pojawienie się nielicznych pętli nowopowstałych naczyń w postaci NVD lub NVE),
– faza aktywna (rozległe NVD, mnogie krwotoki, liczne IRMA, obszary braku perfuzji, krwotoki do ciała szklistego i przedsiatkówkowe),
– faza ciężka (objawy jak w fazie aktywnej, ponadto trakcje szklistkowo- siatkówkowe, trakcyjne odwarstwienie siatkówki).
Ciężkim powikłaniem retinopatii cukrzycowej jest obrzęk plamki (4). Może pojawić się on na każdym etapie rozwoju retinopatii (4). W obrazie angiografii fluoresceinowej obrzęk plamki może mieć postać:
1. Klinicznie znaczącego obrzęku plamki (CSME):
– pogrubienie siatkówki zlokalizowane w obrębie 500 mikronów od dołka,
– pogrubienie siatkówki w odległości ponad 500 mikronów z towarzyszącymi wysiękami twardymi,
– pogrubienie siatkówki zlokalizowane w odległości większej niż 1500 mikronów o średnicy większej niż 1DD.
2. Cystoidalnego obrzęku plamki CMO.
3. Obrzęku plamki niedokrwiennego.
Liczne publikacje potwierdzają przydatność angiografii fluoresceinowej i indocyjaninowej w diagnostyce zmian na dnie oczu u pacjentów w przebiegu cukrzycy. Obserwowane zmiany ugruntowały przekonanie, że stopień zaawansowania retinopatii cukrzycowej oceniany badaniem klinicznym oraz angiografią fluoresceinową odsłania tylko część patologii. Angiografia z zastosowaniem zieleni indocyjaninowej może być więc badaniem uzupełniającym do angiografii fluoresceinowej w oszacowaniu zmian naczyniowych w naczyniówce w różnych postaciach retinopatii cukrzycowej (3).
Badania angiograficzne (angiografia fluoresceinowa, angiografia indocyjaninowa) odgrywają ogromną rolę także w diagnostyce zmian współistniejących z retinopatią cukrzycową, np. zwyrodnieniem plamki związanym z wiekiem-AMD czy jaskrą.

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.
Mam kod dostępu
  • Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu albo wszystkich artykułów (w zależności od wybranej opcji), należy wprowadzić kod.
  • Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.
  • Aby kupić kod proszę skorzystać z jednej z poniższych opcji.

Opcja #1

19

Wybieram
  • dostęp do tego artykułu
  • dostęp na 7 dni

uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony

Opcja #2

49

Wybieram
  • dostęp do tego i pozostałych ponad 7000 artykułów
  • dostęp na 30 dni
  • najpopularniejsza opcja

Opcja #3

119

Wybieram
  • dostęp do tego i pozostałych ponad 7000 artykułów
  • dostęp na 90 dni
  • oszczędzasz 28 zł
Piśmiennictwo
1. Kałużny J i wsp.: Badania angiograficzne dna oka. Volumed Sp. z o.o., Wrocław 1998.
2. Berkow JW et al.: Angiografia fluoresceinowa i indocyjaninowa. Technika i interpretacja. Wyd. I polskie pod red. Marty Misiuk- Hojłło, Wydawnictwo Medyczne Górnicki, Wrocław 2004.
3. Jankowska-Lech I, Terelak B, Grabska-Liberek I: Naczyniówkowa waskulopatia u chorych w przebiegu cukrzycy w obrazie angiografii indocyjaninowej. Klinika Oczna 2007; 109 (10-12): 413-417.
4. Spalton DJ et al.: Atlas okulistyki klinicznej. Red. wydania pierwszego polskiego Jerzy Szaflik. Wrocław, Elsevier Urban&Partner 2007.
5. Wylęgała E i wsp.: Optyczna koherentna tomografia. Atlas schorzeń gałki ocznej opracowany na podstawie badań urządzeniami OCT Visante i OCT Stratus. Oftal, Warszawa 2007.
6. Foster BS, Bhisitkul RB: Koherentna tomografia optyczna (OCT) w diagnostyce chorób siatkówki. Focal Points 2006; zeszyt 2(3), 2-17.
7. Browning DJ et al.: Comparision of the clinical diagnosis of diabetic macular edema with diagnosis by optical coherence tomography. Ophthalmology 2004; 111, 4: 712-715.
8. Otani T, Kishi S: Correlation between Optical Coherence Tomography and Fluorescein Angiography Findings in Diabetic Macular Edema. Ophthalmology 2007; 114, 1: 104-107.
9. Rishi PS, Kaiser PK: Cukrzycowy obrzęk plamki w optycznej koherentnej tomografii OCT. Highlights of Ophthalmology, Wydawnictwo polskie 2006; tom III, numer 4, 20-22.
otrzymano: 2009-04-08
zaakceptowano do druku: 2009-05-06

Adres do korespondencji:
*Irmina Jankowska- Lech
ul. Wileńska 16 m. 16, 03-416 Warszawa
tel.: (0-22) 584-11-85
e-mail: irminajank@onet.eu

Postępy Nauk Medycznych 6/2009
Strona internetowa czasopisma Postępy Nauk Medycznych