Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Postępy Fitoterapii 4/2011, s. 243-247
*Anna Nowak
Hamujące działanie olejków eterycznych na wirusa HSV-1 i HSV-2
The inhibitory effect of essential oil on HSV-1 and HSV-2 virus
Samodzielna Pracownia Farmakoterapii Dermatologicznej, Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie
Kierownik Pracowni: prof. dr hab. Adam Klimowicz
Summary
Herpes simplex virus (HSV) is differentiated into two antigenic of types 1 (HSV-1) and type 2 (HSV-2) and is an important pathogen for human. HSV is human pathogens which cause epidermal lesions in and around the oral cavity, the eye and in the mucous membrane of the genitals. Infections in immunocompromised patient are more severe. A problem is the emergence of resistant in acyclovir-treated immunocompromised patient. Consequently there is need for effective antiviral therapy. Essential oils are complex natural mixtures, e.g. monoterpenes, sesquiterpenes and phenylpropanoids and have been widely used in traditional medicine. Essential oil have inhibitory effect against HSV-1 i HSV-2. The topical use of essential oils for the treatment of HSV infections seems promising especially for those patients who experience frequent recurrences.
Wprowadzenie
Wirusy opryszczki pospolitej (herpes sipmlex virus) należą do rodziny herpesvirusów (HSV) i są bardzo rozpowszechnionymi drobnoustrojami chorobotwórczymi dla człowieka. Obecnie spośród 100 zidentyfikowanych gatunków, co najmniej 8 wywołuje zakażenia u ludzi. Herpesvirusy mają wymiary od 150-200 μm. Replikacja wirusowego DNA ma miejsce w jądrze zakażonej komórki gospodarza (1, 2). Herpes simplex typu 1 (HSV-1) jest przyczyną zmian najczęściej wokół ust, oczu, w gardle oraz przełyku, natomiast herpes simplex typu 2 (HSV-2) na narządach płciowych i w ich okolicy. Źródłem zakażenia jest człowiek, zarówno z opryszczkowymi wykwitami, ale także w stanie bezobjawowym. Po pierwszym zakażeniu wirus przechodzi w fazę zakażenia latentnego, gdzie w takiej postaci może pozostać do końca życia w ciele gospodarza. HSV w zwojach nerwowych zakażonego organizmu może przetrwać bardzo długo, zaś jego uaktywnienie następuje pod wpływem różnych czynników, m.in. stresu, menstruacji, przeziębienia, osłabienia organizmu.
Oznakami okresowej, nawracającej infekcji jest najczęściej ból, mrowienie oraz pieczenie, które wyprzedzają klasyczny rozwój wirusa, charakteryzującego się formowaniem pęcherzyków, tworzących następnie nadżerkę na błonie śluzowej lub skórze (3). Nawroty wirusa HSV mogą wystąpić z różną częstotliwością, co uzależnione jest indywidualną reakcją zakażonego organizmu, jednak nawroty HSV-2 są częstsze i bardziej dokuczliwe, niż nawroty HSV-1. Ponadto duża częstotliwość występowania wirusa HSV-2 jest znaczącym czynnikiem transmisji wirusa HIV, co zwiększa ryzyko zakażenia (4).
Szacuje się, że około 85% populacji ludzkiej jest nosicielami wirusa HSV-1. Pomimo, że herpes jest najczęściej kojarzony z opryszczką wargową, zapadalność na opryszczkę narządów płciowych (genital herpes) może być również spowodowana przez wirusa HSV-1 (3). Infekcja u pacjentów z obniżoną odpornością jest zwykle bardziej uciążliwa niż u pacjentów zdrowych.
Obecnie stosowanych jest kilka dostępnych leków przeciwwirusowych, najczęściej acyklowir i jego pochodne, które blokują jeden z enzymów wirusa, hamując przy tym replikację DNA. Leki te zmniejszają częstotliwość nawrotów oraz łagodzą uciążliwe dolegliwości przy zakażeniu pierwotnym (5). U osób z obniżoną odpornością przebieg infekcji może być ciężki, tym bardziej, że wystąpić może zjawisko oporności na preparaty przeciwwirusowe. Leczenie w takim przypadku jest poważnym problemem. Szacuje się, że powszechna oporność na kurację acyklowirem u pacjentów z obniżoną opornością wynosi około 6% (6). Dlatego też w ostatnich latach poszukuje się alternatywnej terapii antywirusowej o szerokim zakresie skuteczności. Obiecujące wydają się prowadzone badania z wykorzystaniem ekstraktów roślinnych i olejków eterycznych pozyskiwanych z roślin. Zainteresowanie olejkami eterycznymi w terapii antywirusowej może być alternatywą do stosowanych często syntetycznych leków, zwłaszcza, iż poszukuje się substancji leczniczych o niskiej toksyczności.
Działanie przeciwwirusowe olejków eterycznych
Olejki eteryczne to lotne, zapachowe substancje, należące do wtórnych metabolitów roślinnych. Izolowane są one głównie z owoców, liści, nasion oraz korzeni, najczęściej poprzez destylację z parą wodną. Charakterystyczną cechą olejków eterycznych jest intensywny zapach i wielokierunkowa aktywność biologiczna. Znajdują one zastosowanie jako naturalne substancje zapachowe w kompozycjach perfumeryjnych i aromatach spożywczych, ale również często wykorzystywane są do celów leczniczych (7). W medycynie olejki eteryczne stosowane są głównie do inhalacji przy leczeniu chorób układu oddechowego, tj. zapalenia gardła i zapalenia zatok, ze względu na silne działanie antyseptyczne (8). Do głównych właściwości większości olejków eterycznych można zaliczyć działanie przeciwgrzybicze, przeciwbakteryjne i przeciwwirusowe (9-11). Kombinacja wszystkich czynnych składników olejku eterycznego wykazuje określoną aktywność biologiczną (12). Ich antyseptyczne działanie spowodowane jest obecnością mono- i seskwiterpenów.
Olejki eteryczne stanowią grupę związków chemicznych, należącą do terpenów, charakteryzującą się silnym zapachem, często charakterystycznym dla danej rośliny, w której występują (tab. 1). Cechą wspólną monoterpenów jest zawartość w cząsteczce 10 ato-mów węgla natomiast seskwiterpenów 15 atomów węgla (13) (ryc. 1).
Tabela 1. Główne substancje biologicznie aktywne olejków eterycznych.
Olejek eterycznyRoślina macierzysta/rodzinaPodstawowe substancje biologicznie aktywneZawartość substancji biologicznie aktywnej (%) Autor
Olejek rumiankowyChamomilla recutita
(Asteraceae)
α-bisabolol
tlenek bisabololu
chamazulen
farnezen
27,4-60
2-60
2-23,35
2,60-40
12
7
Olejek hyzopowyHyssopus officinalis
(Lamiaceae)
izopinokamfon
pinokamfon
pinokarwon
13,2-43,3
14,9-38,4
0,7-20,3
12
7
Olejek imbirowyZingiber officinale
(Zingiberaceae)
zingiberen
limonen
kamfen
18,9
15,5
6,2
12
25
Olejek sandałowySantalum album
(Santalaceae)
α-santalol
β-santalol
52,5
20,5
12
Olejek tymiankowyThymus vulgaris
(Lamiaceae)
tymol
p-cymen
40,5
23,6
12
Olejek anyżowyPimpinella anisum
(Apiaceae)
anetol89,1 12
Olejek melisowyMelissa officinalis
(Lamiaceae)
cytral a
cytral b
kariofylen
6,62-20,13
5,82-13,58
14,24-17,31
20
26
Olejek miętowyMentha piperita
(Lamiaceae)
mentol
menton
isomenton
42,8
14,6
5,9
5
Olejek eukaliptusowyEucalyptus globulus
(Myrtaceae)
1,8-cyneol
α-pinen
limonen
65-70
14,7
3,0
7
Olejek z drzewa herbacianegoMelaleuca alternifolia
(Myrtaceae)
terpinen-4-ol γ-terpinen
α-terpinen
1,8-cyneol
29-45 18-23
8-11
2-16
27
Ryc. 1. Niektóre monoterpeny (A) i seskwiterpeny (B) występujące w olejkach eterycznych (13, 18, 25).
Wpływ olejków eterycznych na wirusy HSV

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp tylko do jednego, POWYŻSZEGO artykułu w Czytelni Medycznej
(uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony)

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem , należy wprowadzić kod:

Kod (cena 19 zł za 7 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

 

 

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 49 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

otrzymano: 2011-06-30
zaakceptowano do druku: 2011-07-20

Adres do korespondencji:
*dr inż. n. rol. Anna Nowak
Samodzielna Pracownia Farmakoterapii Dermatologicznej Pomorski Uniwersytet Medyczny
ul. Powstańców Wielkopolskich 72, 70-111 Szczecin
tel: +48 (91) 466-16-31
e-mail: ania-woz@wp.pl

Postępy Fitoterapii 4/2011
Strona internetowa czasopisma Postępy Fitoterapii