Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Postępy Fitoterapii 1/2014, s. 10-14
Marta Ziółkowska-Klinkosz, *Anna Kędzia
Aktywność preparatu Listerine wobec bakterii tlenowych
Activity of Listerine against aerobic bacteria
Zakład Mikrobiologii Jamy Ustnej, Katedra Mikrobiologii, Gdański Uniwersytet Medyczny
Kierownik Zakładu: dr hab. Anna Kędzia, prof. nadzw.
Summary
Antiseptic mouthrinses are well known for their antimicrobial effectiveness and are widely used for the treatment and prevention of oral diseases, particularly plaque-related diseases, such gingivitis and periodontitis. The essential oil-containing antiseptic mouthrinse, Listerine, was compounded in 1890. The main compounds responsible for its antimicrobial activity are 0.092% eucalyptol, 0.060% methyl salicylate, 0.042% menthol and 0.064% thymol. The aim of this study was to evaluate the effect of the Listerine on aerobic bacteria isolated from oral cavity and upper respiratory tract. A total 35 strains of aerobes isolated from patients and 5 reference strains were tested. The following genera of bacteria were tested: Staphylococcus (8 strains), Enterococcus (5), Corynebacterium (2), Acinetobacter (2), Citrobacter (2), Enterobacter (2), Escherichia (4), Klebsiella (3), Pseudomonas (5), Proteus (2) and 5 reference strains from genus: Staphylococcus aureus ATCC 25923, Enterococcus faecalis ATCC 29212, Acinetobacter baumannii ATCC 19606, Klebsiella pneumoniae ATCC 13883 and Escherichia coli ATCC 25922. Susceptibility (MIC) was determined by the serial dilution method Listerine Fresh Burst (Johnson & Johnson) in Mueller-Hinton agar. Inoculum containing 105 CFU/spot was seeded with Steers replicator upon the surface of agar with and without Listerine (strains growth control). Incubation the plates was performed for 24 hrs at 37°C in aerobic conditions. The MIC was defined as the lowest concentrations of herbal product that inhibited growth of aerobes. The results indicated that the most susceptible to Listerine was Gram-positive rods from genus of Corynebacterium xerosis (MIC = 100 mg/ml). The most susceptible from Gram-positive cocci were the strains of Staphylococcus aureus (MIC = 200 mg/ml). The strains of Staphylococcus epidermidis and Enterococcus faecalis were less susceptible to Listerine. MIC’s for the cocci were to the concentrations from 200 to ≥ 300 mg/ml.
The Gram-negative rods were less sensitive too. Only strains of Acinetobacter baumannii were sensitive to concentrations 200-300 mg/ml. Remaining tested rods were susceptible to ≥ 300 mg/ml.
The Listerine was more active against Gram-positive strains than Gram-negative rods.
Wstęp
Wśród bakterii flory fizjologicznej jamy ustnej i górnych dróg oddechowych występują różne bakterie tlenowe. Zwykle są one obecne w niskim odsetku i uważane za drobnoustroje oportunistyczne, które w sprzyjających warunkach powodują zakażenia. Należą one do rodzajów Streptococcus, Staphylococcus, Klebsiella, Corynebacterium, Enterococcus, Lactobacillus, Proteus, Pseudomonas, Haemophilus, Neisseria, Escherichia i Micrococcus. Ich obecność stwierdzono w ślinie, kieszonkach przyzębnych, w bakteryjnej płytce tworzącej się na powierzchni szkliwa, w ubytkach próchnicowych i kanałach korzeniowych zębów. Z badań wynika, że bakterie te mogą uczestniczyć w zakażeniach w obrębie jamy ustnej oraz różnych narządów, być przyczyną bakteriemii i posocznicy. Bytujące w jamie ustnej bakterie beztlenowe, mikroaerofilne i tlenowe, tworzące bakteryjną płytkę nad- i poddziąsłową, mogą być czynnikiem etiologicznym stanów zapalnych błony śluzowej jamy ustnej, dziąseł, chorób przyzębia, zakażeń miazgi zębów, próchnicy zębów i halitozy.
Ważna jest codzienna prawidłowa higiena jamy ustnej, która będzie zapobiegać stanom zapalnym i zakażeniom w obrębie jamy ustnej oraz tworzeniu bakteryjnej płytki nazębnej. Szczotkowanie zębów może nie być wystarczające, i w takiej sytuacji należy je uzupełnić płukaniem jamy ustnej środkiem antyseptycznym. Preparat działający przeciwdrobnoustrojowo może oddziaływać korzystnie, dzięki hamowaniu tworzenia bakteryjnej płytki nazębnej, uniemożliwiając przyleganie bakterii do powierzchni błony śluzowej lub szkliwa, działaniu bakteriobójczemu lub bakteriostatycznemu.
Stale poszukuje się nowych związków, które mogą być stosowane jako antyseptyki jamy ustnej, działające przeciwzapalnie i aktywnie wobec różnych drobnoustrojów, szczególnie patogennych dla tkanek przyzębia. Powinny one nie tylko w znacznym stopniu redukować obecną bakteryjną płytkę nazębną, a także uniemożliwiać jej tworzenie. Środki te powinny być skuteczne w niewielkich stężeniach, działać przeciwzapalnie i wykazywać aktywność wobec różnych drobnoustrojów, szczególnie patogennych dla tkanek przyzębia. Do płukania jamy ustnej wykorzystuje się, m.in.: pochodne chlorheksydyny, czwartorzędowe zasady amoniowe, związki uwalniające tlen, jodofory, pochodne fenolu, wyciągi roślinne, olejki eteryczne i niektóre enzymy (1-16).
Do często stosowanych antyseptyków należy Listerine (17-28). Jego skład został ustalony w 1890 r. Preparat zawiera 0,092% eukaliptolu, 0,060% salicylanu metylu, 0,042% mentolu i 0,064% tymolu. Badania kliniczne wykazały, że Listerine redukuje obecną na powierzchni zębów bakteryjną płytkę lub hamuje jej tworzenie (18, 21-24, 28-30). Działa skutecznie w przypadku stanów zapalnych błony śluzowej jamy ustnej i dziąseł (21, 22, 24, 28, 30, 31). Obecne w preparacie pochodne fenolowe wykazują aktywność przeciwbakteryjną. Stwierdzono, że mechanizm działania składników preparatu polega na uszkodzeniu ściany komórkowej, denaturacji białek i wycieku składników komórki na zewnątrz, co prowadzi do jej lizy (29, 32).
Z badań wynika, że zawarty w preparacie Listerine eukaliptol (1,8-cyneol) jest głównym składnikiem olejku eukaliptusowego (zawartość ok. 70%). Wykazuje on działanie przeciwbakteryjne, przeciwpierwotniakowe, przeciwzapalne i przeciwutleniające (33-37). Kolejny składnik – salicylan metylu, jest uzyskiwany z olejku starzęśli rozesłanej Gaultheria procumbens, olejek wintergreen) i wykazuje aktywność przeciwdrobnoustrojową wobec wielu bakterii (38, 39). Tymol jest głównym składnikiem olejku tymiankowego (zawartość ok. 50-80%) i olejków eterycznych wytwarzanych przez różne gatunki roślin z rodziny Lamiaceae. Wykazuje silne działanie przeciwdrobnoustrojowe, obejmując zarówno bakterie, jak i grzyby (40-44). Natomiast mentol jest głównym składnikiem olejku występującego w liściach mięty pieprzowej, a także w innych roślinach z rodziny Lamiaceae. Charakteryzuje się silnym działaniem przeciwdrobnoustrojowym (45-50).
Aktywność przeciwdrobnoustrojowa Listerine została wykazana głównie na podstawie przeprowadzonych badań klinicznych, w których oceniano obniżenie się liczby niektórych bakterii lub grzybów obecnych w bakteryjnej płytce nazębnej. Nieliczne badania przeprowadzone in vitro, wskazują na działanie tego preparatu na wybrane drobnoustroje, jednak rzadko na drobnoustroje pochodzące z jamy ustnej, czy dróg oddechowych.
Cel pracy
Celem badań było oznaczenie wrażliwości na Listerine bakterii tlenowych wyizolowanych z zakażeń w obrębie jamy ustnej i górnych dróg oddechowych.
Materiały i metody
Bakterie tlenowe zostały wyizolowane z materiałów pobranych od pacjentów z różnymi zakażeniami jamy ustnej i górnych dróg oddechowych. Ocenie wrażliwości poddano 35 szczepów bakterii wyhodowanych od pacjentów, w tym Staphylococcus (8 szczepów), Enterococcus (5), Corynebacterium (2), Acinetobacter (2), Citrobacter (2), Enterobacter (2), Escherichia (4), Klebsiella (3), Pseudomonas (5) i Proteus (2) oraz 5 szczepów wzorcowych z gatunków: Staphylococcus aureus ATCC 25923, Enterococcus faecalis ATCC 29212, Acinetobacter baumannii ATCC 19606, Klebsiella pneumoniae ATCC 13883 i Escherichia coli ATCC 25922.
Wrażliwość (MIC) wymienionych bakterii tlenowych oznaczono metodą seryjnych rozcieńczeń w agarze Muellera-Hintona (50). Preparat Listerine Fresh Burst (Johnson & Johson) dodawano do podłoży, uzyskując następujące stężenia: 300, 200, 100, 50, 25, i 12,5 mg/ml. Zawiesinę zawierającą 105 drobnoustrojów (CFU) na kroplę, nanoszono aparatem Steersa na powierzchnię podłoży z dodatkiem odpowiedniego rozcieńczenia preparatu i na podłoże bez preparatu (kontrola wzrostu drobnoustrojów). Podłoża zostały poddane inkubacji w warunkach tlenowych w temp. 37°C przez 24 godz. Za najmniejsze stężenie hamujące (MIC) uznano takie rozcieńczenie Listerine, które całkowicie hamowało wzrost testowanych bakterii tlenowych.
Wyniki i omówienie

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp tylko do jednego, POWYŻSZEGO artykułu w Czytelni Medycznej
(uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony)

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem , należy wprowadzić kod:

Kod (cena 19 zł za 7 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

 

 

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 49 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

otrzymano: 2014-02-03
zaakceptowano do druku: 2014-03-04

Adres do korespondencji:
*dr hab. Anna Kędzia, prof. nadzw.
Zakład Mikrobiologii Jamy Ustnej, Katedra Mikrobiologii Gdański Uniwersytet Medyczny
ul. Do Studzienki 38, 80-227 Gdańsk
tel.: +48 (58) 349-21-85
e-mail: anak@gumed.edu.pl

Postępy Fitoterapii 1/2014
Strona internetowa czasopisma Postępy Fitoterapii