Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Postępy Fitoterapii 2/2014, s. 90-93
*Anna Grys, Małgorzata Kania, Justyna Baraniak
Rumianek – pospolita roślina zielarska o różnorodnych właściwościach biologicznych i leczniczych
Chamomile – common herb plant with multiple phytochemical properties
Instytut Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich w Poznaniu
Dyrektor Instytutu: prof. dr hab. Grzegorz Spychalski
Summary
Chamomile is low-growing, annual plant, native in Europe. The main chemical constituents of this plant are as follow: coumarins, cyanogenic glycosides, flavonoids, salicylates, tannins, volatile oil, polysaccharides. The dried flowers of Chamomilla recutita and essential oil are used as biological active parts. Plant has a long and rich history of medicinal use. Chamomilla recutita is considered to have analgesic, anti-inflammatory, antispasmodic, carminative, diaphoretic, laxative, stomachic, sedative and tonic activities. A wide spectrum of pharmacological activity of Matricaria recutita makes this plant on of the most important in the similar group of popular medicinal plants.
Wstęp
Rumianek lekarski (Chamomilla recutita, syn. Matricaria chamomilla) należy do rodziny Astrowatych (Asteraceae), rośnie na terenach – Europy, Azji, Ameryki i Australii. Jest to roślina posiadająca łodygę o wysokości do 60 cm, rozgałęzioną, z liśćmi pierzastymi i kwiatami zebranymi w koszyczki. W Polsce występuje na łąkach, nieużytkach rolnych; jest również uprawiana (1). Surowiec stanowią kwiaty rumianku złożone ze świeżych lub wysuszonych koszyczków (Chamomillae anthodium) (2).
Status tego surowca określają liczne monografie, np. Farmakopea Polska IX (2), ESCOP (3), Komisja E (4), Farmakopea Brytyjska (5), monografia Alternative Medicine Reviev (6). Koszyczek rumianku ma pozytywną monografię Komisji E Federalnego Urzędu Zdrowia RFN (4) oraz monografię European Scientific Co-operative of Phytotherapy (ESCOP) (3). Surowiec wewnętrznie stosuje się w objawowym leczeniu dolegliwości żołądkowo-jelitowych, takich jak skurcze spastyczne żołądka i jelit, wzdęcia, odbijanie, stany zapalne przewodu pokarmowego. Zewnętrznie zalecany jest do stosowania miejscowego w stanach zapalnych skóry i błon śluzowych, w tym do płukania jamy ustnej i gardła, inhalacji w podrażnieniach górnych dróg oddechowych, kąpieli, płukanek, maści w zapaleniach okolic odbytu i narządów płciowych (2-5).
Skład chemiczny
Głównym składnikiem koszyczka rumianku jest olejek eteryczny, w skład którego wchodzą (-)-α-bisabolol oraz tlenki bisabololu A, B i C, farnezen, myrcen, kadinen, matrycyna. Ponadto w kwiatach znajdują się pochodne flawonowe, tj. apigenina i 7-glukozyd apigeniny. Inne związki obecne w przetworach rumianku, to kumaryny, kwasy fenolowe i polisacharydy (1, 7, 8) (ryc. 1).
Ryc. 1. Budowa chemiczna najważniejszych związków obecnych w rumianku.
Właściwości
Działanie przeciwzapalne
Badania prowadzone przez Ammon i wsp. (9) dowiodły, że ekstrakt etanolowy (48%) i izopropanolowy (48%) z kwiatów rumianku hamowały aktywność 5-lipooksygenazy, cyklooksygenazy oraz utlenianie kwasu arachidowego. Badania pojedynczych składników ekstraktów z rumianku wykazały, że działają one przeciwzapalnie (10, 11) (tab. 1).
Tabela 1. Działanie przeciwzapalne składników rumianku na podstawie danych piśmiennictwa (9-11).
Badana substancjaDziałaniePiśmiennictwo
Etanolowy i izopropanolowy ekstrakt z kwiatów rumiankuGranulocyty, neutrofile szczura oraz ludzkie trombocyty9
ApigeninaHamuje aktywność 5- i 12-lipooksygenazy9
Chamazulen, (-)-α-bisabolol, matrycynaHamuje aktywność 5-lipooksygenazy9
(-)-α-BisabololHamuje aktywność 5-lipooksygenazy10
ApigeninaHamuje syntezę prostaglandyn PGE2, hamuje aktywność enzymu cyklooksygenazy COX211
Działanie przeciwwrzodowe
W 1979 roku Szelenyi i wsp. (12) opublikowali pracę, w której wykazali przeciwwrzodowe działanie ekstraktu z rumianku. Przeprowadzili oni badania in vivo na szczurach, u których wrzody wywoływano stresem, indometacyną lub etanolem. Rozwój wrzodów hamowany był przez doustne podawanie ekstraktu z kwiatów rumianku (ED50 = 1 ml na 1 szczura) lub przez (-)-α-bisabolol (ED50 = 3,4 mg/kg masy ciała). Zauważono również, że ekstrakt z rumianku oraz (-)-α-bisabolol przyspieszały gojenie się wrzodów wywołanych chemicznie (kwas octowy).
Interesujące wyniki badań otrzymali Torrato i wsp. (13). Badali oni działanie (-)-α-bisabololu wobec toksycznego działania kwasu acetylosalicylowego na komórki błony śluzowej żołądka. Zaobserwowano, że uszkodzenie błony śluzowej żołądka zmniejsza się nawet o 70% przy dawce dobowej tego związku wynoszącej 8 mg/kg.
Khayyal i wsp. (14) badali wpływ alkoholowego ekstraktu rumiankowego na wrzody żołądka u szczurów wywołane indometacyną. Ekstrakt z rumianku zawierał: umbeliferon – 30 μg/ml, hernirynę – 0,13 mg/ml, bisabolol – 0,48 mg/ml, 7-glukozyd apigeniny – 0,1 mg/ml. Badania wykazały, że aktywność przeciwwrzodowa ekstraktu zależna jest od dawki, natomiast badania histopatologiczne wykazały całkowitą odnowę błony śluzowej żołądka pod wpływem stosowanego ekstraktu.
Właściwości przeciwbakteryjne i przeciwwirusowe
Badania wrażliwości drobnoustrojów na ekstrakt z kwiatów rumianku przeprowadziła Kędzia (15) w 1997 roku w Akademii Medycznej w Gdańsku na 398 szczepach bakterii beztlenowych pobranych od 76 pacjentów z zakażeniami jamy ustnej. Badania wykazały, że spośród Gram-ujemnych pałeczek beztlenowych największą wrażliwość na ekstrakt z kwiatów rumianku wykazały szczepy z rodzaju Bacteroides. Przy stężeniu ekstraktu od ≤ 0,2 do 0,8 mg/ml następowało zahamowanie wzrostu tych bakterii w 70%. Średnią wrażliwość na ekstrakt z kwiatów rumianku wykazały bakterie z rodzaju Porphyromonas – 44% (MIC ≤ 0,8 mg/ml). Najmniej wrażliwe były szczepy z rodzaju Prevotella. Wśród Gram-dodatnich bakterii, największą wrażliwością na ekstrakt z kwiatów rumianku odznaczały się ziarniaki z rodzaju Peptostreptococcus.

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp tylko do jednego, POWYŻSZEGO artykułu w Czytelni Medycznej
(uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony)

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem , należy wprowadzić kod:

Kod (cena 19 zł za 7 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

 

 

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 49 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

otrzymano: 2011-07-03
zaakceptowano do druku: 2014-01-14

Adres do korespondencji:
*mgr inż. Anna Grys
Instytut Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich
ul. Libelta 27, 61-707 Poznań
tel.: +48 (61) 665-95-50
e-mail: anna.grys@vp.pl

Postępy Fitoterapii 2/2014
Strona internetowa czasopisma Postępy Fitoterapii