Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Postępy Fitoterapii 1/2017, s. 31-35
*Joanna Grześkowiak, Małgorzata Łochyńska
Związki biologicznie aktywne morwy białej (Morus alba L.) i ich działanie lecznicze
Bioactive compounds in white mulberry (Morus alba L.) and their therapeutic activity
Instytut Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich, Poznań
Dyrektor Naukowy Instytutu: prof. dr hab. n. techn. Ryszard Kozłowski
Streszczenie
Morwa biała (Morus alba L.), pochodząca z Azji, jest od wieków znana jako roślina o właściwościach leczniczych. Zarówno liście, owoce, nasiona, jak i kora stanowią cenne źródło związków bioaktywnych. Z różnych części morwy pozyskiwanych jest wiele substancji biologicznie aktywnych, do których należą przede wszystkim: flawonoidy (astralagina, kemferol, kwercetyna, rutyna) i alkaloidy (1-dezoksynojirimycin). Morwa jest także źródłem substancji odżywczych wywierających korzystny wpływ na funkcjonowanie organizmu człowieka: białek, lipidów, w tym nienasyconych kwasów tłuszczowych oraz mikro- i makroelementów. Zidentyfikowane w morwie substancje odgrywają istotną rolę w profilaktyce oraz wspomaganiu leczenia chorób cywilizacyjnych: cukrzycy, otyłości, nadciśnienia tętniczego. Ponadto działanie przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze i przeciwwirusowe pozwala zaliczyć morwę białą do roślin o szerokim potencjale leczniczym. Oprócz zastosowania morwy w przemyśle zielarskim, farmaceutycznym i w medycynie, odgrywa ona dużą rolę jako roślina energetyczna, a także z powodzeniem wykorzystywana jest w przemyśle spożywczym i papierniczym. Morwa biała, która dotychczas była postrzegana jedynie jako roślina stanowiąca bazę pokarmową w hodowli jedwabnika morwowego (Bombyx mori L.), obecnie jest coraz częściej z powodzeniem stosowana w fitoterapii oraz innych dziedzinach gospodarki.
Summary
The white mulberry (Morus alba L.) originating in Asia is for centuries known as a plant with medicinal properties. Both leaves and fruits, seeds and bark are a valuable source of bioactive compounds. From different parts of the mulberry obtained is a variety of biologically active substances which include: flavonoids (astralagine, kaempherol, quercetin, rutin) and alkaloids (1-deoxynojirimycin). Mulberry is also a source of nutrients which have a beneficial effect on the functioning of the human body – protein, lipids, unsaturated fatty acids, and micro- and macro-elements. Identified in mulberry substances play an important role in the prevention and treatment support lifestyle diseases – diabetes, obesity, high blood pressure. In addition, antibacterial, antifungal and antiviral allows you to include a mulberry tree white plant with wide potential. In addition to the application of mulberry in the industry of its herbal medical, pharmaceutical and it plays a large role as a power plant, and also successfully used in the food industry and the paper industry. Morus alba, which so far was seen only as a plant as a food base in the breeding of mulberry silkworm (Bombyx mori L.) is now increasingly being used successfully in phytotherapy and other sectors of the economy.
Wstęp
Morwa biała (Morus alba L.) jest drzewem liściastym pochodzącym z południowo-wschodniej Azji. Drzewo to dorasta do 15 m wysokości, a jego cechą charakterystyczną jest obecność soku mlecznego w pędach. Roślina ta wytwarza słodkie owoce o zabarwieniu białym, różowym, fioletowym bądź czarnym. Kształt liści jest cechą zmienną (heterofilia), choć z reguły blaszki liściowe są sercowate i ząbkowane na krawędzi. Morwa biała charakteryzuje się szybkimi przyrostami pędów, do 2-2,5 m rocznie. Nazwa gatunkowa morwy białej pochodzi od białawego zabarwienia kory, a nie, jak się powszechnie mylnie przyjmuje, od koloru owoców. Z racji fioletowoczarnej barwy owoców morwa biała bywa mylona z morwą czarną (Morus nigra L.) lub czerwoną (Morus rubra L.) (1-4). Morwa biała jest najczęściej kojarzona z hodowlą jedwabnika morwowego (Bombyx mori L.) (5). Tymczasem roślina ta ma szeroki wachlarz zastosowań w przemyśle zielarskim, farmaceutycznym, spożywczym, papierniczym i energetycznym (4, 6). W niniejszej pracy podjęto zagadnienie związane z obecnością związków bioaktywnych pozyskiwanych z morwy białej oraz ich praktycznego zastosowania w lecznictwie.
Skład chemiczny liści
Liczne dane piśmiennictwa (7-9) wskazują na zawartość w liściach morwy białej związków aktywnych biologicznie. Liście morwy stanowią cenne źródło substancji odżywczych oraz leczniczych. W suchej masie liści znakomitą większość stanowią białka (15,31-30,91%) oraz błonnik pokarmowy (27,6-43,6%) (2, 9). Ponadto w liściach morwy zidentyfikowano: kwas askorbinowy (100-200 mg/100 g), beta-karoteny (8,44-13,13 mg/100 g), szczawiany (183 mg/100 g), fityniany (156 mg/100 g) oraz kwas taninowy (0,13-0,36%). W liściach morwy stwierdzono także obecność wielu makro- i mikroelementów: żelaza (19-50 mg/100 g), cynku (0,72-3,65 mg/100 g), wapnia (786,66-2726,66 mg/100 g), fosforu (970 mg/100 g) oraz magnezu (720 mg/100 g) (2, 10).
Liście morwy stanowią ponadto ważne źródło polifenoli. W ekstraktach z liści morwy stwierdzono 14 tych związków. Spośród nich największe znaczenie przypisywane jest flawonoidom. W omawianej grupie zidentyfikowano następujące związki: kwercetynę, rutynę, kemferol, astragalinę. Poza tym wśród polifenoli znajdują się kwasy fenolowe, w tym kwas chlorogenowy. Całkowita zawartość polifenoli waha się w granicach od 12,81 do 15,50 mg GAE (ekwiwalentu kwasu galusowego) w 1 g suchej masy.
Spośród 18 zidentyfikowanych w liściach morwy białej polihydroksyalkaloidów, największą rolę odgrywa 1-dezoksynojirimycyna (DNJ). Jej zawartość waha się od 0,28 do 3,88 mg/g (12, 13). W ekstraktach z liści morwy stwierdzono także szeroką gamę związków o działaniu przeciwbakteryjnym: albanol, kuwanony C, E i G, halkomoracyn, morusynę oraz sanggenony B i D (2, 14, 15). Ponadto liście morwy zawierają włókno, którego ilość oscyluje w granicach od 9,9 do 13,85% (2, 14).
Skład chemiczny owoców
Wiele publikacji naukowych (2, 4, 6) donosi o licznych związkach bioaktywnych zawartych w owocach morwy białej. W składzie chemicznym owoców dominują białka (1,55 g/100 g suchej masy). Ponadto stwierdzono obecność lipidów (0,48 g/100 g suchej masy) oraz szczawianów (0,57 g/100 g suchej masy). Oznaczono także witaminę B2 (0,088 mg/100 g), niacynę (3,10 mg/100 g) oraz kwas askorbinowy (15,2 mg/100 g) (10, 16). Owoce morwy białej stanowią oprócz tego bogate źródło makro- i mikroelementów (tab. 1) (1).
Tab. 1. Zawartość makro- i mikroelementów w suchej masie owoców morwy białej (2)
SkładnikZawartość w suchej masie
Makroelementy
(g/100 g)
azot1,62-2,13
fosfor0,24-0,31
potas1,62-2,13
wapń0,19-0,37
sód0,01
magnez0,12-0,19
siarka0,08-0,11
Mikroelementy
(mg/kg)
żelazo28,2-46,74
miedź4,22-6,38
cynk14,89-19,58
mangan12,33-19,38
nikiel1,40-2,62
Ponadto w owocach morwy białej zidentyfikowano antocyjany i alkaloidy (660 mg/100 g). Zarówno liście, jak i owoce morwy uważane są za cenne źródło aminokwasów egzogennych: metioniny, treoniny, histydyny, leucyny, tryptofanu, argininy, proliny i kwasu asparaginowego (17).
Skład chemiczny nasion i kory korzeni
Nasiona morwy białej stanowią ważne źródło nienasyconych kwasów tłuszczowych ω-3. Ich zawartość mieści się w granicach od 25 do 35% (6). Ustalono, że 7 kwasów tłuszczowych zidentyfikowanych w nasionach morwy należy do związków jedno- (MUFAs) i wielonienasyconych (PUFAs). Największy udział mają kwasy linolowy i oleinowy. Ich zawartość w nasionach wynosi odpowiednio 76,84 oraz 7,09%. Wśród pozostałych zidentyfikowanych w nasionach kwasów tłuszczowych znajdują się: kwas linolenowy, stearynowy i erukowy (2, 6).
Również kora korzenia morwy białej bogata jest w związki biologicznie aktywne. Dotychczas zidentyfikowano w niej: flawonoidy i alkaloidy (6), a także inne związki, m.in. leachianon G – związek o działaniu przeciwwirusowym i Moran 20K – substancję przeciwcukrzycową (18).
Wykorzystanie związków bioaktywnych w przemyśle zielarskim i farmaceutycznym

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp tylko do jednego, POWYŻSZEGO artykułu w Czytelni Medycznej
(uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony)

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 19 zł za 7 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

 

 

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 49 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

Piśmiennictwo
1. Litwińczuk W. Charakterystyka, rozmnażanie i wykorzystanie morwy białej (Morus alba L.). Biul Ogrodów Botan 1993; 2:27-35.
2. Butt MS, Nazir A, Sultan MT i wsp. Morus alba L. nature’s functional tonic. Trends Food Sci Technol 2008; 19:505-12.
3. Ting-Zing Z, Yun-Fang T, Guang-Xian H i wsp. Mulberry cultivation. FAO Agricult Services Bull 1988; 73:1.
4. Łochyńska M. Nutritional properties of the white mulberry (Morus alba L.). J Agric Sci Technol A 2015; 5(9):709-16.
5. Sanchez MD. World distribution and utilization of mulberry and its potential for animal feeding. [In:] Sanchez MD (ed.). Mulberry for animal production, FAO, Rome 2002; 1-10.
6. Łochyńska M, Oleszak G. Multipurpose white mulberry (Morus alba L.). [In:] Zaikov GE, Pudel DP, Spychalski G (eds.). Renewable Resources and Biotechnology for Material Applications. Nova Publishers, New York 2011; 59-65.
7. Sharma S, Madan M. Potential of mulberry (Morus alba) biomass. J Sci Ind Res 1994; 53:710-4.
8. Oku T, Hamada M, Nakamura M i wsp. Inhibitory effects of extractives from leaves of Morus alba on human and rat small intestinal disaccharidase activity. Br J Nutr 2006; 95:933-8.
9. Srivastava S, Kapoor R, Thathola A i wsp. Nutritional quality of leaves of some genotype of mulberry (Morus alba). Int J Food Sci Nutr 2006; 57:305-13.
10. Erciski S, Orhan E. Chemical composition of white (Morus alba), red (Morus rubra) and black (Morus nigra) mulberry fruits. Food Chem 2007; 103(4):1380-4.
11. Sánchez-Salcedo EM, Mena P, García-Viguera C i wsp. Phytochemical evaluation of white (Morus alba L.) and black (Morus nigra L.) mulberry fruits: a starting point for the assessment of their beneficial properties. J Funct Foods 2015; 12:399-408.
12. Asano N, Yamashita T, Yasuda K i wsp. Polyhydroxylated alkaloids isolated from mulberry trees (Morus alba L.) and silkworms (Bombyx mori L.). J Agric Food Chem 2001; 49(9):4208-13.
13. Ji T, Li J, Su SL i wsp. Identification and determination of the polyhydroxylated alkaloids compounds with α-glucosidase inhibitor activity in mulberry leaves of different origins. Molecules 2016; 21(2):206.
14. Kostić DA, Dimitrijević DS, Mitić SS i wsp. A Survey on macro- and micro-elements, phenolic compounds, biological activity and use of morus spp. (Moraceae). Fruits 2013; 68(4):333-47.
15. Nomura T. Chemistry and biosynthesis of prenyloflavonoids. J Pharm Soc Japan 2001; 11(12):973-80.
16. Imran M, Khan H, Shah M i wsp. Energy and nutritional properties of the white mulberry (Morus alba L.): Chemical composition and antioxidant activity of certain morus species. J Zhejiang Univ Sci B – Biomed Biotechnol 2010; 11(12):973-80.
17. Jeszka M, Kobus-Cisowska J, Flaczyk E. Liście morwy jako źródło naturalnych substancji biologicznie aktywnych. Post Fitoter 2009; (3):175-9.
18. Przeor M, Flaczyk E. Morwa biała – nieocenione znaczenie zdrowotne. Przem Spoż 2016; 70:33-5.
19. Pelc J. Morwa biała – pieniądze, jedwab, zdrowie. Panacea 2014; 3(48):26-7.
20. Katsube T, Imawaka N, Kawano Y i wsp. Antioxidant flavanol glycosides in mulberry (Morus alba L.) leaves isolated based on LDL antioxidant activity. Food Chem 2006; 97(1):25-31.
21. Doi K, Kojami T, Makino M i wsp. Studies on the constituents of the leaves of Morus alba L. Chem Pharm Bull 2001; 49(2):151-3.
22. Kofujita H, Yaguchi M, Doi N i wsp. A novel cytotoxic prenylated flavonoid from the root of Morus alba. J Insect Biotechnol Ser 2004; 73:113-6.
23. Iqbal S, Younas U, Sirajuddin i wsp. Proximate composition and antioxidant potential of leaves from three varieties of mulberry (Morus sp.): A comparative study. Int J Molec Sci 2012; 13(6):6651-64.
24. Ahmad I, Beg A. Antimicrobial and phytochemical studies on 45 Indian medicinal plants against multi-drug resistant human pathogens. J Ethnopharmacol 2001; 74:113-23.
25. Fuhai T, Kaiton K, Terad S. Antimicrobial activity of 2-arylbemofurans from Morus species against methicillin-resistant Staphylococcus aureus. Fitoter 2005; 76:708-11.
26. Ono K, Nakane H, Fukushima M i wsp. Differential inhibitory effects of various flavonoids on the activities of reverse transcriptase and cellular DNA and RNA polymerases. Eur J Biochem 1990; 190(3):469-78.
27. Kimura T, Nahagawa K, Kubota H i wsp. Food-grade mulberry powder enriched with 1-deoxynojirimycin supresses the elevation of postprandial blood glucose in humans. J Agric Food Chem 2007; 55(14):5869-74.
28. Singab AN, El-Beshbishy HA, Yonekawa M i wsp. Hypoglycemic effect of Egyptian Morus alba root bark extract: effect on diabetes and lipid peroxidation of streptozotocin-induced diabetic rats. J Ethnopharmacol 2005; 100:333-8.
29. Kim SY, Gao JJ, Lee WC i wsp. Antioxidative flavonoids from the leaves of Morus alba. Arch Pharm 1999; 22:81-5.
30. Andallu B, Varadacjaryulu N. Antioxidant role of mulberry (Morus indica L. cv. Anantha) leaves in streptozotocin-diabetic rats. Clin Chim Acta 2003; 338:3-10.
31. Hansawasdi C, Kawabata J. Alpha-glucosidase inhibitory effect of mulberry (Morus alba) leaves on Caco-2. Fitoter 2003; 77:568-73.
32. Chen PN, Chu SC, Chiou H i wsp. Mulberry anthocyanins cyanidin 3-rutinoside and cyaniding 3-glucoside exhibited an inhibitory effect on the migration and invasion of a human lung cancer cell line. Cancer Lett 2006; 235(2):248-59.
33. Kobylińska A, Janas KM. Prozdrowotna rola kwercetyny w obecnej diecie człowieka. Post Hig Med Dośw 2015; 69:51-62.
34. Serraino I, Dugo L, Dugo P i wsp. Protective effects of cyanidin-3-O-glucoside from blackberry extract against peroxynitrite induced endothelial dysfunction and vascular failure. Life Sci 2003; 73:1097-114.
35. Oh KS, Ryu, SY, Lee S i wsp. Melanin-concentrating hormone-1 receptor antagonism and anti-obesity effects of ethanolic extract from Morus alba leaves in diet-induced obese mice. J Ethnopharmacol 2009; 122:216-20.
36. Iozumi K, Hoganson GE, Pennella R i wsp. Role of tyrosinase as the determinant of pigmentation in cultures human melanocytes. J Invest Dermatol 1993; 100(6):806-11.
37. Du JH, Jiang RW, Ye WC i wsp. Antiviral flavonoids from the root bark of Morus alba L. Phytochem 2003; 62(8):1235-8.
38. Radojkovic M, Zekovic Z, Mashovic P i wsp. Biological activities and chemical composition of Morus leaves extract obtained by maceration and supercritical fluid extraction. J Supercrit Fluids 2016; 117:50-8.
39. Przeor M, Flaczyk E. Antioxidant properties of paratha type flat bread enriched with mulberry leaf extract. Indian J Trad Knowl 2016; 15(2):237-44.
otrzymano: 2016-10-14
zaakceptowano do druku: 2016-11-05

Adres do korespondencji:
*mgr Joanna Grześkowiak
Instytut Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich
ul. Wojska Polskiego 71B, 60-630 Poznań
tel. +48 (61) 845-58-67
e-mail: joanna.grzeskowiak@iwnirz.pl

Postępy Fitoterapii 1/2017
Strona internetowa czasopisma Postępy Fitoterapii