Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Zastanawiasz się, jak wydać pracę doktorską, habilitacyjną lub monografię? Chcesz dokonać zmian w stylistyce i interpunkcji tekstu naukowego? Nic prostszego! Zaufaj Wydawnictwu Borgis – wydawcy renomowanych książek i czasopism medycznych. Zapewniamy przede wszystkim profesjonalne wsparcie w przygotowaniu pracy, opracowanie dokumentacji oraz druk pracy doktorskiej, magisterskiej, habilitacyjnej. Dzięki nam nie będziesz musiał zajmować się projektowaniem okładki oraz typografią książki.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Postępy Fitoterapii 1/2017, s. 54-59
*Anna Parus
Szanta zwyczajna (Marrubium vulgare L.) jako roślina lecznicza
White horehound (Marrubium vulgare L.) as a medicinal plant
Instytut Technologii i Inżynierii Chemicznej, Politechnika Poznańska
Dyrektor Instytutu: prof. dr hab. inż. Adam Voelkel
Streszczenie
Ziele szanty zwyczajnej w medycynie ludowej było stosowane między innymi jako środek na dolegliwości związane z układem trawiennym, jako środek przeciwkaszlowy oraz we wszelkich chorobach infekcyjnych. Obecnie nie do końca doceniona, lecz w ostatnich latach obserwuje się zwiększone zainteresowanie tą rośliną jako substratem do produktów leczniczych, a także w przemyśle kosmetycznym czy też jako roślina miododajna. Posiada toniczne, aromatyczne, pobudzające, wykrztuśne, a także napotne i moczopędne właściwości. Jest pomocna w leczeniu astmy oskrzelowej i suchym kaszlu. Szancie przypisuje się również hipoglikemiczne, przeciwbakteryjne, przeciwcukrzycowe właściwości. Tak szerokie spektrum zastosowania farmakologicznego szanty wynika z jej składu chemicznego, którego głównymi substancjami są diterpeny – pochodne furanolabdanów (marubina). Wysoka zawartość marubiny i jej pochodnych (kwas marubenowy i marubenol) przyczynia się do zastosowania ziela szanty zwyczajnej jako składnika preparatów o działaniu przeciwbólowym, żółciopędnym i hipotensyjnym. Dodatkową cechą szanty zwyczajnej jest wydajność miodowa, związana z tym, iż kwiat zawiera 0,1-0,5 mg cukru, z czego od 20 do 60% zawarte jest w nektarze.
Summary
Marrubium vulgare in folk medicine has been used for a number of diseases, including symptoms associated with digestive, antitussive and any infections diseases. Currently it not entirely appreciated, but in recent years there has been an increased interest in this plant as a substrate for medicinal products and as well as in the cosmetic industry. It possesses tonic, aromatic, stimulant, expectorant, diaphoretic and diuretic properties. It is helpful for bronchial asthma and nonproductive cough. The plant is reported to possess hypoglycemic, antibacterial, antidiabetic and many other biological activities. Wide range of applications pharmacological shanties due to its chemical composition, which are the main substances diterpenes – marrubine. A high content of marrubine and its derivatives (marrubenic acid and marrubenol) contribute to the use of the herb horehound preparations with analgesic, choleretic and hypotensive activity. An additional feature is the performance of horehound honey, linked to the fact that the flower contains 0.1-0.5 mg of sugar, of which 20 to 60% is contained in the nectar.
Wstęp
Szanta to jedyny przedstawiciel roślin z rodzaju Marrubium w Polsce. Jej rodzime pochodzenie przypisywane jest obszarom irano-turańskim i śródziemnomorskim lub regionu pontyjsko-panońskiego. Niegdyś była to roślina bardzo ceniona i wykorzystywana w medycynie ludowej. Obecnie ze względów na intensywne zmiany w środowisku, a także w życiu człowieka, prawie zapomniano o jej cennych właściwościach. Między innymi powoduje ona pobudzenie wydzielania śliny, soku żołądkowego i żółci. Stosowana jest przy problemach z trawieniem, braku apetytu i nieżytach dróg oddechowych (1). W medycynie ludowej wykorzystywana była jako roślina lecznicza w chorobach płucnych (2). W Polsce została zaliczona do archeofitycznej flory i uznana za gatunek wymierający lub narażony na wyginięcie (2-6).
Charakterystyka gatunku
Szanta zaliczana jest do roślin naziemnopączkowych (hemikryptofitów). Pędy tych roślin obumierają na zimę, natomiast pączki przezimowują, chronione przed przemarznięciem przez warstwę ściółki, obumarłych i żywych liści oraz glebę. Roślina ta dorasta do 80 cm wysokości. Łodygi rozgałęziają się w górnej części, są czterokanciaste i owłosione. Liście mają kształt okrągławy w dolnej części łodygi lub sercowaty w górnej części. Liście wyrastają ułożone względem siebie naprzeciwlegle, ich brzegi są nierówno ząbkowane i na dolnej powierzchni pokryte kutnerem. Kwiaty drobne, dwuwargowe i zrostłopatkowe, wyrastające w nibyokółkach w kątach liści. Kielich ma długość do 0,8 cm i złożony jest z 10 ząbków. Korona również jest pokryta kutnerem, ma biały kolor i długość do 0,6 cm. Warga górna ma długość do 3 mm, jest wąska i w szczytowej części krótko dwułatkowa. Warga dolna z kolei jest trzyłatkowa, a jej łatka środkowa ma kształt eliptyczny. Łatka środkowa jest w szczytowej części wycięta. Łatki boczne wyraźnie mniejsze i wydłużone. Kwitnie od czerwca do sierpnia. Owoce rośliny to rozłupina złożona z 4 rozłupek (7-9). Liście mają charakterystyczny smak i zapach piżma, który zanika podczas suszenia (10-12).
Skład chemiczny
Głównym składnikiem ziela szanty jest mieszanina związków terpenowych (marubina – 0,3-1%, premarubina – 0,1%), alkoholi diterpenowych (marubenol, premarubenol, peregrinol, wulgarol) (13-15), steroli i triterpenów (kwas ursolowy 0,1%), pochodne fenolokwasów z grupy fenylopropanoidów (16-18), flawonoidów (apigenina, luteolina, kwercetyna) i ich glikozydy (19), tanin i garbników (7%), alkaloidów typu pirolidyny (betonicyna 0,3%, truicyna, cholina), olejków eterycznych (0,05%) i innych związków, takich jak kwasy organiczne, sole mineralne, saponiny (16, 20-22), hormony (gibereliny), witaminy (grup A, E, K), chromoforowe składniki purpury wzrokowej (retinina), alkoholowy składnik chlorofilów (fitol), kwasy żywiczne (np. kwas abietynowy), alkaloidy (koniina) oraz czynniki słodzące (stewiozyd). Biogeneza związków terpenowych wywodzi się od geranylogeraniolu, który powstaje w reakcji przedłużenia łańcucha prenylowego z udziałem pirofosforanu fernazylu (FPP) oraz pirofosforanu izopentynylu (IPP). Reakcję katalizuje transferaza prenylowa. Substancje z tej grupy są nielotne z parą wodną i stanowią składniki żywic i tzw. balsamów, które są bardzo złożonymi mieszaninami związków terpenowych, pochodnych fenylopropanu i wielu innych (23-26).
Niecykliczne składniki pirofosforanu geranylu (GGPP) mogą ulegać cyklizacji, przechodząc w izomeryczny pirofosforan geraniolu, który cyklizuje do dicyklicznego pirofosforanu labdanylu, a ten z kolei w wyniku dalszych przemian może tworzyć furanolabdany i ich pochodne (ryc. 1).
Ryc. 1. Struktury furanolabdanów występujące w zielu szanty (premarubiny, premarubenolu, marubiny, marubenolu oraz kwasu marubenowego)
Dużą grupę związków zawartych w szancie stanowią sterole, m.in. β-sitosterol, kwas ursolowy (triterpen) (0,1%) (ryc. 2). Wykazują one właściwości cytotoksyczne, przeciwzapalne i zmniejszające stężenie cholesterolu we krwi (27-30).
Ryc. 2. Struktura chemiczna kwasu ursolowego
W zielu szanty zwyczajnej stwierdzono obecność związków fenolowych i polifenolowych w częściach nadziemnych i korzeniu, m.in. fenylopropanoid. Fenylopropanoidy to estry kwasu kawowego i ferulowego z cukrami związanymi glikozydowo z 3,4-dihydroksyfenyloetanolem. W gatunku Marrubium vulgare występują cztery pochodne glikozydowe: akteozyd, forsytiozyd B, arenariozyd, ballotetrozyd oraz pochodna nieglikozydowa – kwas (+) (E)-kawoilo-L-jabłkowy, a ich struktury zostały przedstawione na rycinach 3 i 4 (27).
Ryc. 3. Struktury fenylopropanoidów występujących w zielu szanty
Ryc. 4. Struktura kwasu (+) (E)-kawoilo-L-jabłkowego występującego w zielu szanty

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp tylko do jednego, POWYŻSZEGO artykułu w Czytelni Medycznej
(uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony)

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem , należy wprowadzić kod:

Kod (cena 19 zł za 7 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

 

 

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 49 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

otrzymano: 2016-09-15
zaakceptowano do druku: 2016-09-23

Adres do korespondencji:
*dr inż. Anna Parus
Instytut Technologii i Inżynierii Chemicznej Politechnika Poznańska
ul. Berdychowo 4, 60-965 Poznań
tel. +48 (61) 665-37-16
e-mail: anna.parus@put.poznan.pl

Postępy Fitoterapii 1/2017
Strona internetowa czasopisma Postępy Fitoterapii