Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Zastanawiasz się, jak wydać pracę doktorską, habilitacyjną lub monografię? Chcesz dokonać zmian w stylistyce i interpunkcji tekstu naukowego? Nic prostszego! Zaufaj Wydawnictwu Borgis – wydawcy renomowanych książek i czasopism medycznych. Zapewniamy przede wszystkim profesjonalne wsparcie w przygotowaniu pracy, opracowanie dokumentacji oraz druk pracy doktorskiej, magisterskiej, habilitacyjnej. Dzięki nam nie będziesz musiał zajmować się projektowaniem okładki oraz typografią książki.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Postępy Fitoterapii 1/2019, s. 41-48 | DOI: 10.25121/PF.2019.20.1.41
*Halina Ekiert1, Agnieszka Sondej1, Marta Klimek-Szczykutowicz1, Radosław J. Ekiert2, Agnieszka Szopa1
Nowe surowce roślinne w Farmakopei Europejskiej. Cz. 2. Rozwar wielkokwiatowy (Platycodon grandiflorus) – źródło nowego surowca saponinowego
The new plant raw materials in the European Pharmacopoeia. Part 2. Balloon flower (Platycodon grandiflorus) – new saponin raw material
1Katedra i Zakład Botaniki Farmaceutycznej, Wydział Farmaceutyczny, Uniwersytet Jagielloński – Collegium Medicum, Kraków
Kierownik Katedry i Zakładu: prof. dr hab. n. farm. Halina Ekiert
2KZZ Herbapol SA w Krakowie
Streszczenie
W jednym z najnowszych suplementów do Farmakopei Europejskiej (Supl. 9.4) figuruje kilka nowych roślinnych surowców leczniczych, nieznanych i niewykorzystywanych do tej pory w oficjalnym lecznictwie w Europie Środkowej. W pierwszej części zaplanowanej serii artykułów przedstawiono walory lecznicze gatunków z rodzaju Bupleurum (Przewiercień), które są źródłem nowego surowca saponinowego. Część druga poświęcona jest charakterystyce botanicznej, ekologicznej i chemicznej Platycodon grandiflorus – Rozwaru wielkokwiatowego. Gatunek ten dostarcza również nowego surowca saponinowego (Platycodi radix). Znaczna część artykułu poświęcona jest przeglądowi różnych zastosowań terapeutycznych surowca, potwierdzonych badaniami naukowymi. W artykule podkreślono, że surowiec ten od dawna ma utrwaloną pozycję w tradycyjnej medycynie chińskiej. Ponadto zwrócono uwagę na fakt, że od ok. 20 lat ma on monografię World Health Organization (WHO). Zasygnalizowano także rolę rozwaru w produkcji żywności i kosmetyków. Zadaniem artykułu jest przybliżenie podstawowych informacji o tym gatunku w środowisku farmaceutyczno-lekarskim.
Summary
In the one of the last supplements to the European Pharmacopoeia (Supl. 9.4) figures several herbal medicinal raw materials, so far unknown and not used in official Central European phytotherapy. In the first part of planed article series, the therapeutic values of species from Bupleurum genus, which are a new saponin providing raw materials, were presented. The second part is devoted to the botanical, ecological and chemical characteristics of Platycodon grandiflorus (balloon flower). This species also provides the new saponin raw material – Platycodi radix. The major part of the article is concerned to the review of different therapeutic applications of that raw material confirmed by the scientific researches. In the article the well established use in the traditional chinese medicine was emphasized. Moreover, the attention was paid also on the fact, that for about 20 years, plant has had the World Health Organization (WHO) monograph. In addition, the importance of the plant in the food and cosmetic industry was pointed. The aim of the article is familiarization with the basic knowledge about this species in the pharmaceutical and medical environment.
Wstęp
W wyniku powszechnej globalizacji obserwuje się w ostatnim 10-leciu wyraźny wzrost oferty fitoterapeutycznej w Europie. Do oficjalnego lecznictwa europejskiego wprowadzane są liczne gatunki roślin od dawna znane i wykorzystywane w celach leczniczych na innych kontynentach. Szczególnie duża liczba nowych gatunków pochodzi z Azji Południowo-Wschodniej oraz z Ameryki Południowej.
W Suplemencie 9.4 do Farmakopei Europejskiej (1) można znaleźć monografie 6 nowych surowców pochodzenia wschodnio-azjatyckiego, które od dawna znane są i wykorzystywane w tradycyjnej chińskiej medycynie (TCM). Nowością są także dwie monografie surowców południowo-amerykańskich (guarana i mate) oraz jedna monografia surowca azjatyckiego (herbata). Surowce te od dawna są powszechnie znane, ale dopiero teraz awansowały na listę surowców farmakopealnych w krajach Unii Europejskiej.
W części pierwszej zaplanowanej serii artykułów przedstawiono charakterystykę botaniczno-ekologiczno-chemiczno-farmakologiczną gatunków roślin dostarczających nowego surowca saponinowego – Bupleurum sp. (Przewiercień) (2).
Celem drugiej części jest przybliżenie podstawowej wiedzy na temat Platycodon grandiflorus (Jacq.) A.DC. – rozwaru wielkokwiatowego, gatunku dostarczającego kolejnego nowego surowca saponinowego – Platycodi radix. Najbardziej istotną częścią artykułu jest przegląd możliwych zastosowań terapeutycznych surowca, udowodnionych badaniami farmakologicznymi.
Platycodon grandiflorus (rozwar wielkokwiatowy) – status w tradycyjnym i oficjalnym lecznictwie
Platycodi radix w tradycyjnej medycynie chińskiej stosowany jest jako surowiec wykrztuśny, łagodzący ból gardła i ucisk w klatce piersiowej oraz w terapii ropni płucnych. Surowiec używany jest także w leczeniu czerwonki oraz stanów zapalnych skóry. W Japonii i w Korei wykorzystuje się go również do leczenia przewlekłego nieżytu nosa, przewlekłego zapalenia migdałków podniebiennych, astmy, gruźlicy, cukrzycy oraz innych chorób o podłożu zapalnym. Zwiększenie efektu terapeutycznego można osiągnąć poprzez łączenie surowca z korzeniem i kłączem lukrecji, kłączem pineli trójlistkowej lub korzeniem krzyżownicy (3).
Monografia Platycodi radix figuruje w Farmakopei Chińskiej, a od 1999 roku surowiec ma również monografię WHO (4). Surowcem farmaceutycznym według Suplementu 9.4 Farmakopei Europejskiej jest wysuszony, cały lub połamany, obrany lub nieobrany, korzeń Platycodon grandiflorus (Jacq.) A.DC. z usuniętymi korzonkami, zebrany wiosną lub jesienią (1). P. grandiflorus powinien zawierać minimum 0,3% sumy saponin w przeliczeniu na platykodynę D (1) (ryc. 1).
Ryc. 1. Struktura chemiczna platykodyny D i polygalacyny D
Rodzaj Platycodon – informacje ogólne
Rodzaj Platycodon należy do rodziny Campanulaceae (Dzwonkowate) i obejmuje tylko jeden gatunek – P. grandiflorus. Gatunek ten występuje naturalnie we wschodniej części Azji, w Chinach, Korei, Japonii, Mongolii, a także w południowo-zachodnich rejonach Syberii.
Jako gatunek sprowadzony, P. grandiflorus występuje także w USA, m.in. w stanach: Nowy Jork, Pensylwania i Północna Karolina (5). Ze względu na walory ozdobne zarówno w Europie, jak i w Polsce rozwar spotykany jest głównie w przydomowych ogródkach. Odmiany karłowate hodowane są również w doniczkach.
Roślina uprawiana jest w krajach azjatyckich, szczególnie w Chinach (3). W Korei poza zastosowaniami medycznymi surowiec często wykorzystuje się jako produkt spożywczy (6).
Platycodon grandiflorus
Taksonomia
P. grandiflorus jest gatunkiem znanym pod licznymi łacińskimi nazwami synonimowymi: P. autumnalis Decne., P. chinensis Lindl. & Paxton, P. glaucus (Thunb.) Nakai, P. sinensis Lem., P. mariesii (Lynch) Wittm., Campanula grandiflora Jacq. oraz C. glauca Thunb. (7, 8).
P. grandiflorus znany jest jako: platykodon, chinese bellflower, balloon flower (ang.), jie geng (chiń.), doraji (kor.) (9, 10). Od nazwy „platykodon” biorą nazwę główne związki aktywne surowca – saponiny określane jako platykodyny.
Charakterystyka botaniczno-ekologiczna
Gatunek ten jest byliną osiągającą wysokość 20-120 cm. Łodyga rośliny jest prosta (rzadko się rozgałęzia), najczęściej bez włosków, gładka. Liście mają wymiary 2-7 x 0,5-3,5 cm, kształt jajowaty, lancetowaty lub eliptyczny, u podstawy szeroko klinowaty lub zaokrąglony. Wierzchołki liści są ostre lub zaostrzone. Brzeg blaszki liściowej jest szeroko ząbkowany. Kwiaty są fioletowoniebieskie, rzadziej białe bądź różowe, duże i zwykle pojedyncze, niekiedy podwójne. Płatki korony przyjmują kształt trójkątny. Owocem jest torebka pękająca od góry. Roślina kwitnie od lipca do września, owocuje od sierpnia do października. Gatunek ten ma dużą zdolność adaptacyjną (3, 7).
P. grandiflorus rośnie na nasłonecznionych lub półcienistych łąkach, polanach oraz na skalistych miejscach wśród innych roślin, zarośli i krzewów (7).
Charakterystyka fitochemiczna
P. grandiflorus jest źródłem wielu grup związków chemicznych. Na przestrzeni lat z surowca (Platycodi radix) wyizolowano ponad 100 związków chemicznych, głównie saponiny triterpenowe – platykodyny i polygalacyny, flawonoidy, kwasy fenolowe, poliacetyleny, polisacharydy i sterole (tab. 1).
Tab. 1. Główne grupy związków chemicznych występujące w Platycodon grandiflorus
Grupa związków – przykładyPiśmiennictwo
Saponiny triterpenowe:
platykodyna A, B, C, D, J, K, L; polygalacyna D i D2, dezapioplatykodyna D; platykozydy A-F, G1, G2, G3, H-L, M-1, M-2, M-3, O; platykodygenina, kwas polygalowy
(11-17)
Flawonoidy:
wyizolowane z nasion i kwiatów – platykonina (2R, 3R), taksyfolina, platykozyd, 7-O-glukozyd kwercetyny, 7-O-rutynozyd kwercetyny, 7-O-glukozyd luteoliny
wyizolowane z części nadziemnych – 7-O-glukozyd apigeniny, apigenina i luteolina
(18-20)
Związki fenolowe:
wyizolowane z ekstraktu etero-naftowego z korzeni – estry kwasów palmitynowego oraz oleinowego z alkoholem koniferylowym
wyizolowane z części nadziemnych – kwas kawowy, 3,4-dimetoksycynamonowy, ferulowy, izoferulowy, m-, o- i p-kumarynowy, p-hydroksybenzoesowy, 2,3-dihydroksybenzoesowy, 3,5-dihydroksybenzoesowy, 2-hydroksy-4-metoksybenzoesowy, homowanilinowy i chlorogenowy
(20, 21)
Poliacetyleny: lobetiol, lobetiolina(22, 23)
Polisacharydy:
inulina, skrobia, polisacharydy zbudowane z glukozy, mannozy, arabinozy, galaktozy, ksylozy i ramnozy
(24, 25)
Sterole: spinasterol, α-spinasterylo-3-O-β-D-glukozyd, stigmast-7-en-3-on(26)
Inne związki: betulina, grandozyd, kwasy tłuszczowe, aminokwasy(24, 25)
Najważniejszymi, aktywnymi biologicznie składnikami są zawarte w korzeniach P. grandiflorus saponiny triterpenowe – głównie związki pentacykliczne typu oleananu, w tym platykodyna D i polygalacyna D (ryc. 1). Do tej pory z P. grandiflorus udało się wyizolować około 70 saponin triterpenowych (3, 4). Związki te są najczęściej glikozylowane przy C-3 i C-28, a część cukrową stanowi D-glukoza, L-arabinoza, L-ramnoza oraz D-ksyloza. W zależności od budowy aglikonu wyróżnia się platykodynę A, B, C, D i E. Sapogeninami są głównie kwas poligalowy i platykodigenina (tab. 1).
Platycodi radix – działanie farmakologiczne
Działanie na drogi oddechowe
P. grandiflorus wykazuje korzystne działanie w chorobach układu oddechowego. W badaniach in vitro i in vivo na szczurach wykazano, że platykodyna D i platykodyna D3 zwiększają uwalnianie mucyny przez komórki nabłonkowe dróg oddechowych. Na uwagę zasługuje fakt, iż platykodyna D3 w dawce 20 mg/kg m.c. zwiększała uwalnianie mucyny silniej niż ambroksol w dawce 200 mg/kg m.c. (27).
Ekstrakt wodny z korzenia P. grandiflorus hamował reakcje zapalne, tj. wzrost liczby leukocytów, wzrost poziomu cytokin, chemokiny MCP-1 (ang. monocyte chemoattractant protein-1) oraz IgE w mysim modelu astmy wywołanej owoalbuminą. Ponadto zmniejszał wytwarzanie rodników ponadtlenkowych. W efekcie mógł prowadzić do wyraźnego zmniejszenia stanu zapalnego dróg oddechowych wywołanego owoalbuminą (28).
W badaniach przeprowadzonych na myszach poddawanych działaniu amoniaku, odwar z P. grandiflorus zmniejszał odruch kaszlu, a po miesięcznym leczeniu stwierdzono obniżoną liczbę leukocytów w tkance płucnej oraz wzrost liczby limfocytów i makrofagów. Ponadto we wszystkich grupach badanych odruch kaszlu ulegał osłabieniu, a także zmniejszała się intensywność kaszlu w astmie wywoływanej histaminą i w astmie wywoływanej kwasem cytrynowym (29).
Działanie immunostymulujące
Stwierdzono, że polisacharydy wyizolowane z korzenia P. grandiflorus selektywnie aktywowały limfocyty B i makrofagi, przy czym nie oddziaływały na limfocyty T (30). Ekstrakt wodny z korzenia P. grandiflorus wzmagał proliferację makrofagów, ich rozprzestrzenianie się, wzmagał też fagocytozę i aktywność cytostatyczną (31).
W innym badaniu wykazano, że ekstrakt wodny z korzenia P. grandiflorus wzmagał wytwarzanie tlenku azotu (NO) i czynnika martwicy nowotworu (TNF-α) (32). Natomiast saponiny obecne w korzeniu P. grandiflorus uznano za adiuwanty zwiększające aktywność immunostymulującą na drodze blokowania odpowiedzi limfocytów Th1 i Th2 (33).
Działanie przeciwzapalne
Korzeń rozwaru wykazuje wyraźną aktywność przeciwzapalną. W przeprowadzonych badaniach równoczesne podanie saponin izolowanych z P. grandiflorus i platykodyny D wraz z lipopolisacharydem (LPS) znacznie zmniejszyło śmiertelność myszy. Uważa się, że głównym mechanizmem działania może być hamowanie ekspresji indukowalnej syntazy tlenku azotu (iNOS) i cyklooksygenazy 2 (COX-2) poprzez blokowanie aktywacji czynnika jądrowego κB (NF-κB) (34).

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp tylko do jednego, POWYŻSZEGO artykułu w Czytelni Medycznej
(uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony)

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem , należy wprowadzić kod:

Kod (cena 19 zł za 7 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

 

 

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 49 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

otrzymano: 2018-12-15
zaakceptowano do druku: 2019-01-19

Adres do korespondencji:
*prof. dr hab. n. farm. Halina Ekiert
Katedra i Zakład Botaniki Farmaceutycznej Wydział Farmaceutyczny Uniwersytet Jagielloński – Collegium Medicum
ul. Medyczna 9, 30-688 Kraków
tel.: +48 (12) 620-54-30, fax: +48 (12) 620-54-40
e-mail: mfekiert@cyf-kr.edu.pl

Postępy Fitoterapii 1/2019
Strona internetowa czasopisma Postępy Fitoterapii