Jestem lekarzem, farmaceutą lub osobą prowadzącą obrót produktami leczniczymi

Ponad 7000 publikacji medycznych!

Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu
© Borgis - Medycyna Rodzinna 2/2024, s. 27-29 | DOI: 10.25121/MR.2024.27.2.27
*Grażyna Jarząbek-Bielecka1, Małgorzata Mizgier2, Piotr Merks3, Marek Bielecki4, Aleksandra Persona-Śliwińska1, Katarzyna Plagens-Rotman1
Znaczenie celulozy jako błonnika pokarmowego i nie tylko
The importance of cellulose as a component of dietary fibre and more
1Pracownia Ginekologii Wieku Rozwojowego i Seksuologii, Klinika Ginekologii, Katedra Perinatologii i Ginekologii, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu
2Zakład Dietetyki Sportowej, Katedra Dietetyki, Wydział Nauk o Zdrowiu, Akademia Wychowania Fizycznego w Poznaniu
3Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie
4Apteka „Medica”, Środa Wielkopolska, Nekla Wielkopolska
Summary
The chemical structure of cellulose as a linear polysaccharide significantly affects its properties – unlike simple sugar compounds, it is resistant to many factors from the external environment. Unlike water-soluble pectins, cellulose is an insoluble dietary fiber.
Cellulose is therefore of great importance in the diet. Thanks to its properties, it is used in medicine and cosmetics.
With the development of industry, new areas of application of cellulose are emerging, with medicine at the forefront, in human nutrition, cellulose plays the role of a regulating substance or is an ecological food additive. Cellulose, thanks to its unique properties, is also used in the production of paper or biofuels.
Cellulose in food can be a substance of natural origin or added in food processing due to its thickening properties.
Although cellulose is not a for humans, a source of energy or nutrients, is important. Its presence in the diet is also important, as it plays the role of fiber, cleanses the digestive tract of undigested food residues and remains of intestinal contents. This has a positive effect on the regulation of defecation and reduces fermentation of food particles. Fiber is recommended in the diet. According to the guidelines of the National Institute of Public Health Centre, we should consume at least 5 servings of fruit and vegetables. That amount of fiber products of plant origin is for the healthy people are completely safe. Excess cellulose can limit the absorption of beneficial nutrients, e.g. vitamins or ingredients
Key words: cellulose, diet, medicine.



Celuloza jest jednym z najpowszechniej występujących surowców organicznych na Ziemi, wchodząc w skład struktur komórkowych większości roślin, a nawet niektórych glonów, grzybów czy bakterii. Jej nazwa pochodzi od łacińskiego słowa cellula, oznaczającego komórkę. Najczęściej towarzyszy ona strukturom podporowym, takim jak lignina czy pektyna. Obecna jest w lnie czy jucie.
Celuloza w roślinach występuje zatem jako substancja podporowa i powstaje w procesie fotosyntezy w komórkach roślinnych zawierających chloroplasty. Jest to szczególny proces umożliwiający życie na Ziemi, bowiem właśnie rośliny mają zdolność do produkcji substancji węglowodanowych z dwutlenku węgla i wody, przy udziale światła, a efektem ubocznym tego procesu jest tlen. Celuloza powstaje zatem w owym procesie fotosyntezy przez organizmy roślinne poprzez łączenie ze sobą pojedynczych cząsteczek glukozy.
Pod względem chemicznym celuloza należy do grupy węglowodanów, zbudowanych z pojedynczych cząsteczek glukozy, połączonych wiązaniem glikozydowym, typowym dla węglowodanów. Celuloza, podobnie jak inne cukry, jest zbudowana z podstawowych pierwiastków, jakimi są: węgiel, wodór i tlen, łączących się w bardziej zaawansowaną strukturę D-glukozy, która z kolei połączona wiązaniem B-glikozydowym tworzy długi łańcuch, czyli strukturę linearną.
Mówimy o celulozie, jeśli w strukturze połączonych jest ze sobą od 3 tys. do 14 tys. cząsteczek glukozy. Ta zaawansowana struktura jest połączona wiązaniem 1,4-beta-glikozydowym. Budowa istotnie wpływa na właściwości celulozy, która w przeciwieństwie do prostych związków cukrowych jest odporna na działanie wielu czynników ze środowiska zewnętrznego. Celuloza jest niezwykle wytrzymała, nie rozpuszcza się ani w ciepłej, ani w zimnej wodzie. Jej rozkład wymaga dodatku wielu specyficznych substancji i zastosowania wysokiej temperatury.
Oczywiście podkreślić należy podstawowe zastosowanie celulozy w produkcji papierniczej, ale wraz z rozwojem przemysłu pojawiają się nowe obszary jej zastosowania. Dzięki swym właściwościom ma ona zastosowanie w medycynie i kosmetyce.
W kosmetologii wykorzystuje się ją przede wszystkim jako składniki np. bawełnianych płatków do oczyszczania i innych tkanin kosmetycznych. Celuloza dzięki swym unikalnym właściwościom sprawdza się przy produkcji środków higienicznych, opatrunkowych czy biopaliw (1-4).
Celuloza ma ogromne znaczenie w naszej diecie. W żywieniu człowieka odgrywa rolę substancji regulującej bądź stanowi ekologiczny dodatek do żywności. Może stanowić substancję pochodzenia naturalnego lub być dodana w procesie przetwarzania żywności, z uwagi na jej właściwości zagęszczające.

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.
Mam kod dostępu
  • Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu albo wszystkich artykułów (w zależności od wybranej opcji), należy wprowadzić kod.
  • Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.
  • Aby kupić kod proszę skorzystać z jednej z poniższych opcji.

Opcja #1

29

Wybieram
  • dostęp do tego artykułu
  • dostęp na 7 dni

uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony

Opcja #2

69

Wybieram
  • dostęp do tego i pozostałych ponad 7000 artykułów
  • dostęp na 30 dni
  • najpopularniejsza opcja

Opcja #3

129

Wybieram
  • dostęp do tego i pozostałych ponad 7000 artykułów
  • dostęp na 90 dni
  • oszczędzasz 78 zł
Piśmiennictwo
1. Jarząbek C: Budowa celulozy. Zachowanie się jej pod wpływem różnych substancji chemicznych. Badanie wytrzymałości mechanicznych włókna bawełnianego i produktów jego przerobu. Praca Dyplomowa PST, Łódź 1961: 1-63.
2. Izdebska A, Lacheta P, Lis A, Nowak J: Materiały biodegradowalne i bioresorbowalne stosowane w aplikacjach medycznych. Prace Instytutu Materiałów Inżynierskich i Biomedycznych 2020; 2. https://pimib.polsl.pl/pliki/imiib/11/Izdebska.pdf.
3. Specjalistyczne, kombinowane, tradycyjne. Co należy wiedzieć o opatrunkach? https://archiwum.aptekarzpolski.pl/wiedza/specjalistyczne-kombinowane-tradycyjne-co-nalezy-wiedziec-o-opatrunkach/ (30/05/2019).
4. Wesołowska-Trojanowska M, Targoński Z: Celulazy – właściwości, otrzymywanie i zastosowanie. Nauki Inżynierskie i Technologie 2014; 2(13).
5. Mizgier M: Optymalna dieta w wieku rozwojowym. [W:] Jarząbek-Bielecka G, Kapczuk K, Drejza M (red.): Medycyna wieku rozwojowego – zagadnienia wybrane w kontekście nauki o płci. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu 2024: 61-82.
6. Świderski F (red.): Żywność wygodna i żywność funkcjonalna. WNt, Warszawa 2003: 278-286.
7. Cieślik E: Cechy prozdrowotne żywności pochodzenia roślinnego; www.ietu.katowice.pl (dostęp 14.07.2017).
8. Li BW, Andrews KW, Pehrsson PR: Individual Sugars, Soluble, and Insoluble Dietary Fiber Contents of 70 High Consumption Foods. J Food Compos Anal 2002; 6: 715-723.
otrzymano: 2024-09-18
zaakceptowano do druku: 2024-10-08

Adres do korespondencji:
*Grażyna Jarząbek-Bielecka
Klinika Ginekologii Katedra Perinatologii i Ginekologii Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu
ul. Polna 33, 60-552 Poznań
tel.: +48 618-419-278
grajarz@o2.pl

Medycyna Rodzinna 2/2024
Strona internetowa czasopisma Medycyna Rodzinna