*Grażyna Jarząbek-Bielecka1, Ewa Majcherek1, Michalina Drejza1, 2, Małgorzata Mizgier3, Justyna Opydo-Szymaczek4, Alina Kucharska1, Aleksandra Persona-Śliwińska1, Katarzyna Plagens-Rotman1
Dziecko niepełnosprawne intelektualnie a problem zapobiegania przemocy (także seksualnej) – zarys zagadnienia
An intellectually disabled child and the problem of preventing violence (including sexual violence) – an outline of the issue
1Pracownia Ginekologii Wieku Rozwojowego i Seksuologii, Klinika Ginekologii, Katedra Perinatologii i Ginekologii, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu
2Princess Alexandra Hospital Harlow, Wielka Brytania
3Zakład Dietetyki Sportowej, Katedra Dietetyki, Wydział Nauk o Zdrowiu, Akademia Wychowania Fizycznego w Poznaniu
4Klinika Stomatologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu
Summary
According to the definition of the World Health Organization, a “disabled child” is considered to be a “child who, without special reliefs or external help, is completely, long-term or significantly unable to participate in a group of properly developed and healthy peers”.
Disabled children are people with very different disorders and with varying degrees of physical or mental impairment. As for children with mental retardation, the first symptoms of intellectual disability appear, as already mentioned, at the age of about 3-5 years. This is also when the ability to learn and understand social rules is inhibited. It is important that the impairment is diagnosed quickly – then the child has a better chance of better treatment results, which is also important in teaching children attitudes related to their safety, which is important in the context of counteracting violence, including sexual violence.
For, it is not uncommon for people with disabilities to be victims of sexual offenders. For pedophiles, these victims are particularly easy – defenseless.
Zgodnie z definicją Światowej Organizacji Zdrowia za „dziecko niepełnosprawne” uważa się takie „dziecko, które bez specjalnych ulg ani pomocy z zewnątrz jest całkowicie, długotrwale lub w znacznym stopniu niezdolne do uczestnictwa w grupie prawidłowo rozwiniętych i zdrowych rówieśników”.
Niepełnosprawne dzieci to osoby z bardzo różnymi zaburzeniami i o różnym stopniu upośledzenia czynności fizycznych lub psychicznych. Jeśli chodzi o dzieci z upośledzeniem umysłowym, to pierwsze objawy niepełnosprawności intelektualnej pojawiają się, jak wspomniano, już w wieku około 3-5 lat. Wtedy też dochodzi do zahamowania umiejętności uczenia się i pojmowania reguł społecznych. Ważne jest, by szybko doszło do zdiagnozowania, co ma duże znaczenie także w uczeniu dzieci postaw związanych z ich bezpieczeństwem i przeciwdziałaniem przemocy, również przemocy seksualnej. Nierzadko bowiem ofiarami przestępców seksualnych są osoby niepełnosprawne. Dla pedofilów są to ofiary szczególnie łatwe – bezbronne.
Światowa Organizacja Zdrowia wyszczególnia następujące grupy osób niepełnosprawnych:
– z upośledzeniem umysłowym,
– z upośledzeniami widzenia,
– z upośledzeniami w zakresie środków porozumiewania się,
– z upośledzeniami natury organicznej,
– z upośledzeniami intelektualnymi,
– z upośledzeniami emocjonalnymi,
– z wadami zewnętrznymi,
– z wadami wewnętrznymi,
– z problemami związanymi z procesami starzenia się organizmu.
Na podstawie danych z 2021 roku w Polsce żyje 5,4 mln osób z niepełnosprawnościami, co stanowi 14,3% społeczeństwa. Najczęstszymi niepełnosprawnościami są tzw. niepełnosprawności ruchowe, tj. schorzenia narządu ruchu, układu krążenia, a także schorzenia neurologiczne, takie jak: porażenie mózgowe, artretyzm czy dystrofia mięśniowa.
Jeśli chodzi o dzieci, na całym świecie żyje co najmniej 93 mln dzieci ze średnią lub ciężką niepełnosprawnością. W tej grupie są również dzieci upośledzone umysłowo (1-8). Ten rodzaj niepełnosprawności charakteryzuje się obniżeniem funkcji intelektualnych znacznie poniżej przeciętnej, a także ograniczeniem jednej, części lub wszystkich z tych sprawności:
– radzenie sobie w pracy,
– radzenie sobie w szkole,
– umiejętność porozumiewania się,
– wykonywanie codziennych czynności,
– samodzielne dbanie o swoje zdrowie i bezpieczeństwo,
– umiejętność podejmowania decyzji i kierowania sobą,
– organizowanie czasu wolnego,
– sprawność w czynnościach samoobsługowych,
– klasyfikacja niepełnosprawności intelektualnej.
Stopnie upośledzenia umysłowego w DSM IV przedstawiają się następująco (podawane zgodnie z tym, co obejmuje skala Wechslera):
– 69-55 IQ Wechslera – niepełnosprawność intelektualna w stopniu lekkim. Najczęściej rozpoznawany typ upośledzenia umysłowego. Cierpiące na nią osoby są zaradne i samodzielne, nie mają jednak rozwiniętego myślenia abstrakcyjnego. Dzięki zajęciom korekcyjnym mogą osiągać podobne wyniki do osób z przeciętnym IQ. Upośledzenie umysłowe lekkie charakteryzuje poziom intelektualny typowy dla wieku 10-12 lat,
– 54-35 IQ Wechslera – niepełnosprawność intelektualna w stopniu umiarkowanym. To poziom intelektualny typowy dla wieku 6-9 lat. W przedszkolu osoby te wykazują trudności z nabywaniem i przestrzeganiem norm społecznych. Wyróżnia je także niezręczność fizyczna. Osoby o tym stopniu niepełnosprawności mogą pracować w zakładach pracy chronionej, radzić sobie z czynnościami samoobsługowymi, nie gubić się na znanych terenach,
Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.
Mam kod dostępu
- Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu albo wszystkich artykułów (w zależności od wybranej opcji), należy wprowadzić kod.
- Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.
- Aby kupić kod proszę skorzystać z jednej z poniższych opcji.
Opcja #1
29 zł
Wybieram
- dostęp do tego artykułu
- dostęp na 7 dni
uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony
Opcja #2
69 zł
Wybieram
- dostęp do tego i pozostałych ponad 7000 artykułów
- dostęp na 30 dni
- najpopularniejsza opcja
Opcja #3
129 zł
Wybieram
- dostęp do tego i pozostałych ponad 7000 artykułów
- dostęp na 90 dni
- oszczędzasz 78 zł
Piśmiennictwo
1. Cms, W. (n.d.). Dane demograficzne – Biuro Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych 2015. https://niepelnosprawni.gov.pl/index.php?c=page&id=78&print=1.
2. Robek M: Upośledzenie umysłowe a niepełnosprawność intelektualna – czym się charakteryzują i czy można je skuteczne leczyć? https://stronazdrowia.pl/uposledzenie-umyslowe-a-niepelnosprawnosc-intelektualna-czym-sie-charakteryzuja-i-czy-mozna-je-skuteczne-leczyc/ar/c14-14330037.
3. Jarząbek-Bielecka G, Mizgier M, Kędzia W, Drejza M: Dziecko niepełnosprawne jako ofiara przestępstw seksualnych, z uwzględnieniem zaburzeń odżywiania po traumie – przegląd piśmiennictwa. Pol Prz Nauk Zdr 2019; 4: 337-340.
4. Drosdzol-Cop A, Fuchs A, Skrzypulec-Plinta V et al.: Postępowanie ginekologiczno-położnicze z osobą małoletnią z niepełnosprawnością fizyczną i intelektualną. Rekomendacje Sekcji Ginekologii Dziecięcej i Dziewczęcej Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników. Ginek Perinat Prakt 2020; 5(2): 76-89.
5. Barwińska J, Drejza M, Łopiński G et al.: The impact of violence on Polish adolescents – results from POLKA18 study. BJOG 2022; 129(suppl. 1): 7.
6. Jarząbek-Bielecka G, Plagens-Rotman K, Kędzia W: Dzieciństwo zakłócone przemocą seksualną jako zagadnienie istotne także w medycynie rodzinnej – wybrane aspekty etyczne i medyczne. Med Rodz 2020; 23(2): 72-75.
7. Jarząbek-Bielecka G, Kapczuk K, Drejza M (red.): Medycyna wieku rozwojowego – zagadnienia wybrane w kontekście nauki o płci. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu 2024.
8. Boroch J, Misan N, Bielecki M, Jarząbek-Bielecka G: Problem przemocy seksualnej i dewiacje seksualne wobec dzieci – rys historyczny. [W:] Jarząbek-Bielecka G (red.): Wybrane zagadnienia z seksuologii i etyki seksualnej. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu 2024: 83-94.
9. Jarząbek B: Rozwijanie umiejętności pisania listu w klasie IV i V specjalnej. Praca Magisterska. Wyższa Szkoła Pedagogiki Specjalnej im Marii Grzegorzewskiej w Warszawie 1981: 1-28.
