Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Postępy Fitoterapii 2/2015, s. 102-106
*Małgorzata Kania, Justyna Baraniak
Właściwości lecznicze roślin przyprawowych na przykładzie ostryżu długiego
The medicinal properties of spices for example turmeric
Instytut Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich w Poznaniu
Dyrektor Instytutu: prof. dr hab. Grzegorz Spychalski
Summary
In the Middle Ages standard medical knowledge was based on the medicinal properties of spices. The practice of keeping gardens teeming with various herbs with medicinal properties was almost a tradition. Marjoram, thyme, juniper, fennel and also wormwood were added to the dish not only to improve their taste. It was noted that spices in addition to improving taste perception also can help in digestion and in biliousness reducing after heavy meals. Turmeric is one of the most interesting spices. Most likely, the Crusaders brought it from the East to Europe. Turmeric is not only used as a spice but also for coloring food (E 100). The rhizome of Curcuma longa contains an antiviral, antibacterial and antifungal compounds. There are many research reports concerning the possibility of the use of curcumin in the treatment of inflammatory conditions of the liver, problems with bile secretion and ulcer disease and some cancers. Consumption of this spice contributes to reducing glucose and cholesterol level in blood. The main component of Curcuma longa – curcumin has strong antioxidant and anti-inflammatory activity and therefore is often used in inflammatory arthritis, degenerative diseases of the eye as well as to reduce platelet aggregation. Used as food additive turmeric not only improves color and the taste but also prevents the development of many human diseases.
Wstęp
W świecie roślin jest wiele gatunków, które ze względu na smak i zapach były i są wykorzystywane do podnoszenia walorów smakowych potraw. Zawierają one także liczne związki biologicznie czynne, które wykazują wielokierunkową aktywność fizjologiczną i są stosowane jako surowce lecznicze. Przykładem takich roślin może być majeranek, tymianek, ostryż długi, pokrzywa, szałwia, cynamon, imbir, itp.
Kurkuma (ostryż długi; ostryż domowy) – Curcuma longa (Curcuma domestica) jest to bylina z rodziny imbirowatych, uprawiana w obszarze okołorównikowym głównie ze względu na walory smakowe. Surowcem zielarskim jest kłącze kurkumy długiej (Curcumae longae rhizoma), zawierające co najmniej 3% pochodnych dicynamoilometanu (kurkuminoidy) w przeliczeniu na kurkuminę i co najmniej 3% olejku (głównie seskwiterpeny) w stosunku do suchego surowca. W Indiach kurkuma jest jedną z podstawowych przypraw używanych do zabarwiania potraw na żółtopomarańczowy kolor. Wchodzi w skład przyprawy curry i wielu marynat. Jest stosowana jako środek poprawiający barwę potraw i konserwujący (E 100) (1). Kurkuma ma status GRAS (2). Do Europy przywiózł ją w XIII wieku Marco Polo (3).
Komitet ekspertów FAO/WHO ds. Dodatków do Żywności (JECFA) określił dopuszczalne dzienne spożycie kurkuminy, głównego składnika Curcuma longa (ADI), na poziomie do 3 mg/kg masy ciała/dobę (4). Jednakże wiele krótkoterminowych badań wskazuje, że kurkumina nie powoduje niekorzystnych efektów toksycznych w dawce 8 g na dzień (5), a przy 12 g dziennie u około 30% uczestników badania odnotowano działania niepożądane, takie jak biegunka, wysypka, ból głowy i żółte zabarwienie kału (pierwszy stopień w skali toksyczności, zgodnie z National Cancer Institute). Śmiertelne dawki kurkuminy oszacowano u myszy i szczurów na 2-10 i 5-10 g/kg masy ciała/dzień (4).
Działanie przeciwnowotworowe
Wiele badań naukowych wskazuje, że główny składnik kurkumy – kurkumina, zapobiega przerzutom zmian nowotworowych w różnych modelach zwierzęcych raka płuca, wątroby, żołądka, okrężnicy, piersi i przełyku. Badania in vitro, in vivo i ex vivo potwierdzają, że kurkumina może zapobiegać przerzutom nowotworów.
Niektóre badania sugerują, że kurkumina może poprzez hamowanie proliferacji i aktywację apoptozy uwrażliwiać na cisplatynę linie komórkowe raka jajnika (7). Kurkumina zwiększa również fosforylację kinazy białkowej p38 aktywowanej mitogenem (MAPK) i p53 w fazie G2/M (7) oraz hamuje fosforylację AKT (8). Ponadto, niektóre doniesienia wykazały, że kurkumina może uwrażliwiać komórki raka jajnika SKOV3 i CAOV3 na cisplatynę poprzez hamowanie wytwarzania IL-6 (9). Zaobserwowano także synergistyczne działanie kurkuminy nie tylko z cisplatyną (10, 11), ale także z oksaliplatyną (10).
Wodny ekstrakt z kłącza kurkumy (3 mg/kg) i wolna kurkumina, podawane dootrzewnowo (1 mg/kg) przed podaniem iniekcji z benzopirenu, hamowały tworzenie się mikronuklein w szpiku kostnym myszy w 43, 76 i 65% (12). Kłącze kurkumy może hamować wiązanie czynnika transkrypcyjnego AP-1 do DNA, indukowane przez TPA lub chenodezoksycholan (13).
Inne doświadczenie wykazało, że kurkumina hamuje wzrost komórek i indukuje apoptozę w komórkach raka żołądka, jednak mechanizm działania tego związku obecnego w kurkumie wciąż wymaga dalszych badań. Zaobserwowano, że kurkumina hamowała proliferację komórek AGS w sposób zależny od dawki oraz wpływała na zwiększoną ekspresją cykliny B1 i zmniejszoną ekspresję cykliny D1. Wyniki wskazują, że kurkumina może być potencjalnie wykorzystywana w leczeniu raka żołądka (14).
Działanie pobudzające wydzielanie żółci
Badania in vitro na wątrobach szczurzych wykazały, że alkoholowy ekstrakt z kłącza kurkumy powodował wzrost przepływu żółci (3,7 μl/wątrobę: 25%, AUC p < 0,05; 6,4 μl/wątrobę: 46%, AUC p < 0,001) i stymulował wytwarzanie kwasów żółciowych przy dwóch dawkach (1,2 μl/wątrobę i 1,8 μl/wątrobę: 12%). W takim samym modelu doświadczenia, ale działając suchym alkoholowym ekstraktem z kłącza kurkumy (15-45 mg/wątrobę), odnotowano wzrost przepływu żółci (50-80%), bez zmiany wytwarzania kwasów żółciowych. Efekt ten utrzymywał się przy najwyższej dawce nawet do 90 min po zakończeniu doświadczenia (15).
W badaniach na szczurach in vivo podanie per os olejku kurkumowego w ilości 300 mg/kg masy ciała spowodowało efekt zwiększonego przepływu żółci o 17% w pierwszej godzinie od podania, a podanie kurkuminy w ilości 300 mg/kg m.c. i 2% karboksymetylocelulozy (nośnika jako kontroli) powodowało jego obniżenie odpowiednio o 2 i 22%. (15). Podobnie działało dożylne podanie kurkuminy, bisdemetoksykurkuminy i mieszaniny kurkuminoidów (25 mg/kg m.c.), w stosunku do grupy kontrolnej (0,1 N NaOH). Przepływ żółci, obserwowany przez 2 godz., wzrósł w stosunku do grupy kontrolnej odpowiednio o 80, 120 i 70% (15). We wszystkich badaniach kurkuminoidy powodowały spadek wydzielania kwasów żółciowych (16). Bismetoksykurkumina podawana dożylnie w ilości 25 mg/kg zmniejszała cholestazę wywołaną cyklosporyną przez wzrost przepływu żółci oraz wydzielania kwasów żółciowych, podczas gdy kurkumina powodowała tylko wzrost przepływu żółci (16).
W innych badaniach dożylne podanie kurkuminy szczurom (25-50 mg/kg m.c.) spowodowało zależny od dawki wzrost przepływu i wydzielania żółci. Przepływ żółci wzrósł o 100%, wydzielanie bilirubiny w żółci wzrosło o 50%, a cholesterolu o 13%. Dożylne podanie cyklosporyny w dawce 30 mg/kg zmniejszało przepływ żółci o 34%, a wydzielanie w żółci bilirubiny oraz cholesterolu o 67%. Dożylne podanie kurkuminy w dawkach 25 mg/kg m.c. i 50 mg/kg m.c., 30 minut po podaniu cyklosporyny, zwiększyło przepływ żółci w sposób zależny od dawki, do 130% w porównaniu do wartości początkowej w ciągu 1 godziny oraz wydzielanie w żółci cholesterolu i bilirubiny do 100% w porównaniu do wartości początkowej, odpowiednio w trakcie 30 i 150 min. Kiedy kurkuminę wstrzyknięto 15 min przed podaniem cyklosporyny, w dawce 50 mg/kg m.c., zapobiegała ona zmniejszeniu przepływu żółci, a w dawce 25 mg/kg m.c. obniżała wytwarzanie bilirubiny w żółci, aż do momentu zakończenia doświadczenia (180 min). Kurkumina nie zapobiegała natomiast zmniejszeniu wydzielania cholesterolu w żółci. Natomiast w dawce 50 mg/kg m.c. zmniejszała ona wydzielanie cyklosporyny i jej metabolitów w żółci (1,2 μg/kg/min) do 83% wartości początkowej (17).
Dożylne podanie wodnego i alkoholowego ekstraktu z kłącza kurkumy (5g/kg m.c.), kurkuminianu sodu (25 mg/kg m.c.) oraz olejku eterycznego z kłącza kurkumy (5 mg/kg m.c.) stymulowało wydzielanie kwasów żółciowych u psów. Zwierzętom pod narkozą wprowadzono kaniulę do przewodów żółciowych i mierzono przepływ żółci przez 120 min od podania. Najsilniejszy efekt obserwowano dla kurkuminianu sodu, który zwiększał całkowite wydzielanie kwasów żółciowych, bilirubiny oraz cholesterolu (15).
Działanie ochronne na wątrobę
Stwierdzono, że kłącze kurkumy ochrania tkankę wątrobową u zwierząt zatruwanych czterochlorkiem węgla (18), galaktozoaminą, paracetamolem (19) i aflatoksynami wytwarzanymi przez grzyby z rodzaju Aspergillus (20). Właściwości ochronne kurkumy w stosunku do wątroby wynikają głównie z jej właściwości przeciwutleniających.

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp tylko do jednego, POWYŻSZEGO artykułu w Czytelni Medycznej
(uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony)

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem , należy wprowadzić kod:

Kod (cena 19 zł za 7 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

 

 

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 49 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

otrzymano: 2015-02-15
zaakceptowano do druku: 2015-03-16

Adres do korespondencji:
*dr Małgorzata Kania
Instytut Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich
ul. Kolejowa 2, 62-064 Plewiska
tel. +48 (61) 665-95-50, fax +48 (61) 665-95-51
e-mail: malgorzata.kania@iwnirz.pl

Postępy Fitoterapii 2/2015
Strona internetowa czasopisma Postępy Fitoterapii