Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Postępy Fitoterapii 1/2016, s. 44-48
*Zygmunt Zdrojewicz1, Ewelina Pachura2, Paulina Pachura2
Działanie lecznicze owoców pomidora zwyczajnego
Medicinal activity of tomatoes fruits
1Katedra i Klinika Endokrynologii, Diabetologii i Leczenia Izotopami, Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu
Kierownik Katedry i Kliniki: prof. dr hab. n. med. Marek Bolanowski
2Lekarz rezydent Oddziału Radiologii i Diagnostyki Obrazowej, Wojewódzki Szpital Specjalistyczny we Wrocławiu
Ordynator Oddziału: prof. dr hab. n. med. Marek Sąsiadek
Summary
Tomatoes and its products are considered to have properties of preventing disease, due to the presence of lycopene and other antioxidant compounds with the potential to scavenge free radicals that damage cellular macromolecules. It is suggested that regular consumption of tomato products enhances the antioxidant capacity of the body due to endogenous antioxidant compounds contained, especially lycopene. The purpose of this study is to evaluate the effect of regular consumption of fresh and processed tomatoes on human organism and evaluation of health prevention properties of tomatoes in the prevention of prostate cancer.
W ciągu ostatnich dziesięcioleci przemysł spożywczy, konsumenci oraz świat medyczny skupili się w znaczący sposób na potencjalnych korzyściach prawidłowego żywienia dla zdrowia ludzkiego. Dziś przywiązuje się wagę do tego, co stanowi skład pożywienia, bo oprócz podstawowej wartości odżywczej to, co jemy może wpływać korzystnie na stan zdrowia. Badania epidemiologiczne wykazały dodatnią korelację między spożyciem owoców i warzyw a mniejszą zapadalnością na takie schorzenia jak: miażdżyca, nowotwory, cukrzyca, artretyzm. Powszechnie znany jest ich wpływ spowalniający procesy starzenia się organizmu (1). Jest on tak znaczący, że zyskał określenie „fontanny młodości”. Owoce i warzywa mają status żywności funkcjonalnej, czyli promującej zdrowie i zapobiegającej chorobom lub je łagodzącej. Fenole, flawonoidy, likopen i karotenoidy są jednymi z najlepiej zbadanych przeciwutleniaczy. Wśród świeżych warzyw tylko cebula, sałata i ziemniaki są spożywane przez Europejczyków w większej ilości niż pomidory. Natomiast jeśli chodzi o przetwory z warzyw, to właśnie sosy, ketchupy i soki pomidorowe znajdują się zdecydowanie na pierwszym miejscu tej listy. Popularność tego warzywa znacznie wzrosła, gdy dowiedziono, że jego regularni konsumenci rzadziej zapadają na różne nowotwory.
Celem poniższej pracy jest podsumowanie i przedstawienie funkcjonalnego, a także psychologicznego wpływu spożywania pomidorów na zdrowie ludzkie oraz określenie, które z substancji w nich zawartych są w głównej mierze odpowiedzialne za te właściwości. Przetwory z pomidorów zawierają duże ilości potasu i kwasu foliowego, są także cennym źródłem tokoferolu oraz witamin A i C (2). W porównaniu z innymi regularnie spożywanymi warzywami, jedynie marchew jest większym źródłem witaminy A w pożywieniu (3). Jednak najistotniejszym związkiem zawartym w pomidorach i warunkującym ich terapeutyczne właściwości jest likopen – związek z grupy karotenoidów, który występuje w tym warzywie w największej ilości i biodostępności. Liczne badania in vitro oraz in vivo z udziałem likopenu wykazały jego potencjał antyoksydacyjny, a także właściwości obniżające poziom cholesterolu oraz działanie przeciwnowotworowe (4, 5). Od czasu zaobserwowania i udowodnienia tych prozdrowotnych właściwości, pomidor stał się symbolem zdrowia. Jest integralną częścią każdego zdrowego żywienia, stałym elementem menu wszelkich restauracji typu „fit”. Nadaje potrawom barwę, smak i wartość odżywczą. Jego spożycie, jak i wielu innych warzyw, stało się po prostu modne. Popyt na zdrowe produkty spożywcze przyczynił się do rozwoju produktów bogatych w likopen, jako rodzaju żywności funkcjonalnej, powszechnie zwanej „eko”.
Likopen
Likopen jest barwnikiem warunkującym czerwoną barwę pomidora. Przeprowadzono liczne badania nad właściwościami tego karotenoidu (6). Ich celem było przede wszystkim udowodnienie jego właściwości przeciwutleniających. W badaniach barwnik ten wykazał się podwójną szybkością eliminowania wolnych rodników tlenowych w porównaniu do innych karotenów. To sprawia, że jego obecność w pożywieniu wydaje się znacząca. Coraz więcej badań klinicznych podkreśla ważną rolę likopenu, przynoszącą korzyści dla zdrowia, tym bardziej, że świeże pomidory są głównym źródłem formy trans likopenu. Na skalę przemysłową, ekstrakcja likopenu z minimalnymi stratami jego aktywności biologicznych jest bardzo pożądana dla przemysłu środków spożywczych, pasz, a także do produkcji preparatów kosmetycznych i farmaceutycznych. Co istotne, niepożądana jest degradacja tego karotenu w wyniku procesów przetwarzania warzywa. Takimi procesami, pozbywającymi pomidora właściwości przeciwutleniających, są izomeryzacja i oksydacja (7). Izomeryzacja przekształca pożądaną formę trans w postać cis. Taki proces ma miejsce w czasie wszelkiego rodzaju procesów związanych z wysoką temperaturą. Termiczne przetwarzanie tego warzywa, a także jego mielenie, odparowywanie oraz zamrażanie powoduje obniżanie w nim zawartości likopenu (8). Natomiast produkty zamrażane wykazują stałą zawartość likopenu przez cały okres przechowywania. Na bioaktywność likopenu ma wpływ wiele czynników. Zwykle jest ona wyższa w przypadku produktów przetworzonych niż w świeżych owocach. Także sama struktura pomidora zmienia biodostępność karotenoidu i może spowodować większe uwolnienie likopenu z miąższu (9). Przetworzenie żywności może poprawić biodostępność likopenu poprzez zniszczenie ścian komórkowych, co osłabia siły wiązania pomiędzy likopenem i macierzą tkanki łącznej (10).
Właściwości farmakokinetyczne likopenu nie zostały w pełni poznane. Niezbędne są dalsze badania na temat biodostępności, farmakologii, biochemii i fizjologii tego związku, aby zrozumieć mechanizm, w jakim eliminuje on wolne rodniki tlenowe. Przeprowadzono badania, których celem było oszacowanie zawartości karotenoidów, jako substancji przeciwutleniających i czynników wzrostu komórek obecnych w ekstrakcie uzyskanym z odpadów pomidorów (11, 12). Badano pięć różnych genotypów pomidora. Do identyfikacji i oceny ilościowej głównych karotenoidów obecnych w ekstrakcie wykorzystano wysokosprawną chromatografię cieczową. Właściwości przeciwutleniające ekstraktów pomidorowych odpadów badano za pomocą metod spektrofotometrycznych. Wykazano silną korelację między zawartością karotenoidów a aktywnością przeciwutleniającą i zapobiegającą namnażaniu się komórek. Uzyskane wyniki wskazują, że przetwory pomidorowe mogą być stosowane jako funkcjonalny składnik żywności.
Choroby sercowo-naczyniowe
W Stanach Zjednoczonych 80% zawartych w diecie karotenoidów pochodzi ze spożycia pomidorów i ich przetworów (13, 14). Pomidory gotowane i spożywane w produktach przetworzonych, takich jak koncentrat pomidorowy, sos pomidorowy oraz jako dodatek do pizzy wydają się być optymalne dla skutecznego wykorzystania likopenu (15). Najnowsze badania wykazują, że karotenoid ten odgrywa ważną rolę w zapobieganiu chorobom układu krążenia (15). Owo przypuszczenie wysunięto na podstawie mechanizmu działania tego karotenoidu, które polega na obniżaniu stężenia cholesterolu LDL.

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp tylko do jednego, POWYŻSZEGO artykułu w Czytelni Medycznej
(uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony)

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem , należy wprowadzić kod:

Kod (cena 19 zł za 7 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

 

 

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 49 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

otrzymano: 2015-07-11
zaakceptowano do druku: 2015-07-30

Adres do korespondencji:
*prof. dr hab. n. med. Zygmunt Zdrojewicz
Katedra i Klinika Endokrynologii, Diabetologii i Leczenia Izotopami Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu
ul. Pasteura 4, 50-367 Wrocław
tel. +48 (71) 784-25-54
e-mail: zygmunt@zdrojewicz.wroc.pl

Postępy Fitoterapii 1/2016
Strona internetowa czasopisma Postępy Fitoterapii