Ponad 7000 publikacji medycznych!
Statystyki za 2021 rok:
odsłony: 8 805 378
Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Postępy Nauk Medycznych 5/2017, s. 273-276
*Joanna Musialik1, 2
Infekcja wirusem C zapalenia wątroby – spojrzenie transplantologa
Hepatitis C virus infection – from the perspective of transplantologist
1Wydział Lekarski w Katowicach, Katedra i Klinika Nefrologii, Transplantologii i Chorób Wewnętrznych, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach
Kierownik Kliniki: prof. dr hab. med. Andrzej Więcek
2Wydział Farmaceutyczny z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej w Sosnowcu, Katedra i Zakład Podstawowych Nauk Biomedycznych, Śląski Uniwersytet Medyczny, Sosnowiec
Kierownik Katedry: prof. dr hab. med. Barbara Błońska-Fajfrowska
Streszczenie
Nowe, bezpośrednio działające leki przeciwwirusowe (ang. direct-acting antivirals – DAAs) otworzyły nowy rozdział w leczeniu chorych przewlekle zakażonych wirusem C zapalenia wątroby (HCV). Skuteczność terapii i jej bezpieczeństwo pozwoliły na zastosowanie DAAs, z doskonałym efektem, u chorych z niewydolnością wątroby kwalifikowanych do przeszczepienia narządu głównie celem zapobieżenia reinfekcji graftu wątrobowego. Przeżycie chorych po przeszczepieniu wątroby, u których doszło do nawrotu zakażenia HCV, jest bowiem nadal istotnie krótsze niż po przeszczepieniu z innych wskazań. Mimo bezpieczeństwa terapii, leczenie u niektórych chorych przed przeszczepieniem wydaje się jednak, z kilku powodów, dość ryzykowne. Stosowanie terapii DAAs jako profilaktyki reinfekcji narządu przeszczepionego jest tym skuteczniejsze, im dłuższy jest okres wyleczenia infekcji przed transplantacją, a zatem może dojść do opóźnienia zabiegu, co w przypadku chorych, szczególnie z pierwotnym rakiem wątroby, może być niekorzystne. Leczenie chorego ze skrajną niewydolnością wątroby może wiązać się z kolei ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia ciężkich powikłań wywołanych stosowaną terapią, ale także z naturalnym przebiegiem choroby. Zatem decyzja o podjęciu terapii przed przeszczepieniem wątroby wymaga oceny wielu czynników i indywidualnego rozważenia u każdego chorego.
Summary
The new direct acting antivirals (direct-acting antivirals – DAAs) opened a new chapter in the treatment of patients chronically infected with hepatitis C virus (HCV). The effectiveness of the therapy and its safety have allowed the use of DAAs, with excellent effect, in patients with hepatic insufficiency eligible for organ transplantation, mainly in order to prevent re-infection of the liver graft. The survival of patients after liver transplantation who developed recurrent HCV infection is, in fact, still significantly shorter than after transplantation for other indications. Despite the security of the new therapies, the treatment in some patients before transplantation seems, however, for several reasons, quite risky.
The use of therapy DAAs as prevention of re-infection of the transplanted organ is the more effective the longer the period with the cured of infection before transplantation, and in some cases the operation may be delayed and in patients, especially with primary liver cancer it can be disadvantageous. In turn, the treatment of the patient with extreme liver failure, may involve to an increased risk of serious complications of conducted antiviral treatment but also to the natural course of the disease. The decision, therefore, to take treatment before liver transplantation requires an assessment of many factors and individual consideration of them for each patient.



Wprowadzenie
Marskość wątroby od początku ery przeszczepienia tego narządu pozostaje najczęstszym wskazaniem, na przestrzeni lat zmieniała się natomiast etiologia choroby wątroby, która doprowadziła do jej niewydolności. Początkowo, aż do lat 90. XX wieku, głównym wskazaniem była niewydolność w przebiegu pierwotnej marskości żółciowej (ang. primary biliary cirrhosis – PBC), dziś przemianowanej na pierwotne zapalenie dróg żółciowych (ang. primary biliary cholangitis – PBC). Po opanowaniu problemu nawrotu infekcji wirusem B zapalenia wątroby (ang. hepatitis B virus – HBV) w wątrobie przeszczepionej głównym wskazaniem do zabiegu transplantacji stały się marskości będące następstwem przewlekłych zakażeń wirusami hepatotropowymi, głównie HBV i HCV (ang. hepatitis C virus – HCV), zwiększając odsetek z 10% w późnych latach 80. do 20% na przełomie wieków (1). Ten trend utrzymał się przez kolejne lata, ale ostatnio liczba przeszczepień z powodu marskości pozapalnej zaczęła się zmniejszać, oddając pierwszeństwo etiologii alkoholowej (2). Spadek ten najpewniej spowodowany jest w części zmniejszaniem się liczby chorych zakażonych wirusem B zapalenia wątroby czy to w związku z wieloletnim okresem szczepień, czy skutecznymi terapiami przeciwwirusowymi i w efekcie mniejszą liczbą przypadków marskości w przebiegu infekcji HBV. Wpływ na zmniejszenie częstości występowania marskości wątroby spowodowanej zakażeniem wirusami hepatotopowymi może mieć także pojawienie się od kilku lat nowych terapii przeciwwirusowych w infekcji HCV, dostępnych obecnie także dla chorych z zaawansowaną chorobą wątroby, którzy przez wiele lat pozostawali poza zasięgiem terapii opartych na interferonie z uwagi na przeciwwskazania lub powikłania tego leczenia.
Wpływ infekcji HCV na przeżycie po przeszczepieniu
Przed przeszczepieniem wątroby (ang. liver transplantation – LTx) obecność materiału genetycznego wirusa (HCV RNA) wykrywanego metodami bimolekularnymi stwierdza się u około 80-90% chorych z marskością na tle infekcji HCV (3). Przed wprowadzeniem do terapii nowych, bezpośrednio działających leków przeciwwirusowych (ang. direct-acting antivirals – DAAs) reinfekcja przeszczepionego narządu była uniwersalna i po transplantacji obecność HCV RNA wykazywano u ponad 90% chorych (4). Mimo że częstość i nasilenie zmian histopatologicznych u HCV-pozytywnych biorców wątroby jest trudna do oszacowania, wykazano jednak, że po 12 miesiącach od przeszczepienia cechy przewlekłego zapalenia wątroby stwierdza się u 50-90% chorych, marskość w tym okresie zdarza się natomiast stosunkowo rzadko (3, 5, 6). Jednak po 4-5 latach po LTx marskość występowała u około 1/5-1/3 chorych, co wskazuje na dużą agresywność choroby, uwzględniając fakt, że u nietransplantowanych chorych marskość wątroby rozwija się jedynie u około 20% pacjentów w okresie 10-20 lat (5, 7, 8). Dodatkowo, u 2-3% chorych po LTx powstaje zwłókniające, cholestatyczne zapalenie wątroby – piorunująco postępująca postać nawrotu HCV charakteryzująca się szybko przebiegającą niewydolnością graftu i wysoką śmiertelnością (9). Od chwili wystąpienia marskości po LTx, roczne ryzyko dekompensacji funkcji wątroby wynosi 40% (10, 11), a w około 10-20% przypadków, w ciągu kolejnych 5 lat, dochodziło do śmierci chorego lub konieczna była retransplantacja (RTx). Z kolei przeżycie po RTx było złe i wiele ośrodków transplantacyjnych nie decydowało się na ponowne przeszczepienie w tej grupie chorych (12).
Na tak szybki postęp choroby ma wpływ wiele czynników zarówno ze strony biorcy, jak i dawcy oraz związanych bezpośrednio z wirusem. Sprzeczne opinie dotyczą genotypu wirusa, gdyż część badaczy wykazało, że postęp uszkodzenia wątroby i poziom replikacji HCV były wyższe u chorych zakażonych wirusem HCV o genotypie 1b, inni natomiast tego związku nie obserwowali (13). Wpływ terapii immunosupresyjnej jest bezsprzeczny – obserwowany jest wybitny wzrost wiremii w pierwszych dobach po LTx oraz każdorazowo po zwiększeniu dawki stosowanej sterydoterapii, szczególnie po bolusach metyloprednizonu stosowanego w terapii ostrego odrzucania. W tym ostatnim przypadku obserwowano od 4- do 100-krotnego wzrostu wiremii (14, 15), a istotnym problemem w wielu przypadkach pozostaje odróżnienie obrazu histopatologicznego ostrego odrzucania od nawrotu HCV.

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.
Mam kod dostępu
  • Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu albo wszystkich artykułów (w zależności od wybranej opcji), należy wprowadzić kod.
  • Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.
  • Aby kupić kod proszę skorzystać z jednej z poniższych opcji.

Opcja #1

19

Wybieram
  • dostęp do tego artykułu
  • dostęp na 7 dni

uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony

Opcja #2

49

Wybieram
  • dostęp do tego i pozostałych ponad 7000 artykułów
  • dostęp na 30 dni
  • najpopularniejsza opcja

Opcja #3

119

Wybieram
  • dostęp do tego i pozostałych ponad 7000 artykułów
  • dostęp na 90 dni
  • oszczędzasz 28 zł
Piśmiennictwo
1. Teixeira R, Papatheodoridis GV, Burroughs AK: Management of recurrent hepatitis C after liver transplantation. J Viral Hep 2001; 8: 159-168.
2. European Liver Transplant Registry: http://www.eltr.org/Specific-results-by-disease.html (dostęp z dnia: 4.03.2017).
3. Samuel D, Feray C, Bismuth H: Hepatitis viruses and liver transplantation. J Gastroent and Hepatol 1997; 12: S335-341.
4. Feray C, Samuel D, Thiers V et al.: Reinfection of liver graft by hepatitis C virus after liver retransplantation. J Clin Inwest 1992; 89: 1361-1365.
5. Gane EJ, Portmann BC, Naoumov NV et al.: Long-term outcome of hepatitis C infection after liver transplantation. N Engl J Med 1996; 334: 815-820.
6. Gretch DR, Bacchi CE, Corey L et al.: Persistent hepatitis C virus infection after liver transplantation: clinical and virological features. Hepatology 1995; 22: 1-9.
7. Gordon FD, Poterucha JJ, Germer J et al.: Relationship between hepatitis C genotype and severity of recurrent hepatitis C after liver transplantation. Transplantation 1997; 63: 1419-1423.
8. EASL International Consensus Conference on Hepatitis C: Consensus statement. J Hepatol 1999; 30: 956-961.
9. Berenguer M, Ferrell L, Watson J et al.: HCV-related fibrosis progression following liver transplantation: increase in recent years. J Hepatol 2000; 32: 673-684.
10. Fèray C, Gigou M, Samuel D et al.: The course of hepatitis C virus infection after liver transplantation. Hepatology 1994; 20: 1137-1143.
11. Berenguer M, Prieto M, Rayón JM et al.: Natural history of clinically compensated hepatitis C virus-related graft cirrhosis after liver transplantation. Hepatology 2000; 32: 852-858.
12. Watt KD, Lyden ER, McCashland TM: Poor survival after liver retransplantation: is hepatitis C to blame? Liver Transpl 2003; 9: 1019-1024.
13. Grassi A, Ballardini G: Post-liver transplant hepatitis C virus recurrence: An unresolved thorny problem. World J Gastroenterol 2014; 32: 11095-11115.
14. Gane EJ, Naoumov NV, Qian KP et al.: A longitudinal analysis of hepatitis C virus replication following liver transplantation. Gastroenterology 1996; 110: 167-177.
15. Sreekumar R, Gonzalez-Koch A, Maor-Kendler Y et al.: Early identification of recipients with progressive histologic recurrence of hepatitis C after liver transplantation. Hepatology 2000; 32: 1125-1130.
16. Rubín A, Aguilera V, Berenguer M: Liver transplantation and hepatitis C. Clin Res Hepatol Gastroent 2011; 35: 805-812.
17. Adam R, Karam V, Delvart V et al.: Evolution of indications and results of liver transplantation in Europe. A report from the European Liver Transplant Registry (ELTR). J Hepatol 2012; 57: 675-688.
18. Curry MP, Forns X, Chung RT et al.: Sofosbuvir and ribavirin prevent recurrence of HCV infection after liver transplantation: an open-label study. Gastroenterology 2015; 148: 100-107.
19. Lawitz E, Poordad FF, Pang PS et al.: Sofosbuvir and ledipasvir fixed-dose combination with and without ribavirin in treatment-naive and previously treated patients with genotype 1 hepatitis C virus infection (LONESTAR): an open label, randomised, phase 2 trial. Lancet 2014; 383: 515-523.
20. Charlton M, Everson GT, Flamm SL et al.: Ledipasvir and sofosbuvir plus ribavirin for treatment of HCV infection in patients with advanced liver disease. Gastroenterology 2015; 149: 649-659.
21. Reddy KR, Bourliere M, Sulkowski M et al.: Ledipasvir and sofosbuvir in patients with genotype 1 HCV and compensated cirrhosis: an integrated safety and efficacy analysis. Hepatology 2015; 62: 79-86.
22. Kwo PY, Badshah MB: New hepatitis C virus therapies: Drug classes and metabolism, drug interactions relevant in the transplant settings, drug options in decompensated cirrhosis, and drug options in end-stage renal disease. Curr Opin Organ Transplant 2015; 20: 235-241.
23. AASLD/IDSA HCV Guidance Panel: Hepatitis C guidance: AASLD-IDSA recommendations for testing, managing, and treating adults infected with hepatitis C virus. Hepatology 2015; 62: 932-954.
24. European Association for Study of Liver: EASL recommendations on treatment of hepatitis C 2015. J Hepatol 2015; 63: 199-236.
25. Manns M, Samuel D, Gane EJ et al.: Ledipasvir and sofosbuvir plus ribavirin in patients with genotype 1 or 4 hepatitis C virus infection and advanced liver disease: a multicentre, open-label, randomized, phase 2 trial. Lancet Infect Dis 2016; 16: 685-697.
26. Poordad F, Schiff ER, Vierling JM et al.: Daclatasvir with sofosbuvir and ribavirin for hepatitis C virus infection with advanced cirrhosis or post-liver transplant recurrence. Hepatology 2016; 63: 1493-1505.
27. Foster GR, Irving WL, Cheung MC et al.: Impact of direct acting antiviral therapy in patients with chronic hepatitis C and decompensated cirrhosis. J Hepatol 2016; 64: 1224-1231.
28. Curry MP, O’Leary JG, Bzowej N et al.: Sofosbuvir and velpatasvir for HCV in patients with decompensated cirrhosis. N Engl J Med 2015; 373: 2618-2628.
29. Gane E, Pilmore H: Management of chronic viral hepatitis before and after renal transplantation. Transplantation 2002; 74: 427-437.
30. Flamm SL, Everson GT, Charlton M et al.: Ledipasvir/sofosbuvir with ribavirin for the treatment of HCV in patients with decompensated cirrhosis: preliminary results of a prospective, multicenter study. Hepatology 2014; 60: 320A.
31. Bunchorntavakul C, Rajender Reddy K: Treat chronic hepatitis C virus infection in decompensated cirrhosis – pre- or post-liver transplantation? The ironic conundrum in the era of effective and well-tolerated therapy. J Viral Hep 2016; 23: 408-418.
32. Perumalswami P, Bichoupan K, Yalamanchili R et al.: Serious adverse events and hepatic decompensation in hepatitis C virus infected patients on sofosbuvir and/or simeprevir-based therapies. Hepatology 2014; 60: 694A.
33. Poynard T, Moussallij J, Munteanu M et al.: Slow regression of liver fibrosis presumed by repeated biomarkers after virological cure in patients with chronic hepatitis C. J Hepatol 2013; 59: 675-683.
34. EASL Recommendations on Treatment of Hepatitis C 2016. J Hepatol 2016; http://www.easl.eu/medias/cpg/HCV2016/Summary.pdf (dostęp z dnia: 12.03.2017).
otrzymano: 2017-04-06
zaakceptowano do druku: 2017-04-27

Adres do korespondencji:
*Joanna Musialik
Katedra i Klinika Nefrologii, Transplantologii i Chorób Wewnętrznych Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny im. A. Mielęckiego
ul. Francuska 20-24, 40-027 Katowice
tel. +48 (32) 255-26-95
jmusialik@sum.edu.pl

Postępy Nauk Medycznych 5/2017
Strona internetowa czasopisma Postępy Nauk Medycznych