Ludzkie koronawirusy - autor: Krzysztof Pyrć z Zakładu Mikrobiologii, Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii, Uniwersytet Jagielloński, Kraków

Chcesz wydać pracę doktorską, habilitacyjną czy monografię? Zrób to w Wydawnictwie Borgis – jednym z najbardziej uznanych w Polsce wydawców książek i czasopism medycznych. W ramach współpracy otrzymasz pełne wsparcie w przygotowaniu książki – przede wszystkim korektę, skład, projekt graficzny okładki oraz profesjonalny druk. Wydawnictwo zapewnia szybkie terminy publikacji oraz doskonałą atmosferę współpracy z wysoko wykwalifikowanymi redaktorami, korektorami i specjalistami od składu. Oferuje także tłumaczenia artykułów naukowych, skanowanie materiałów potrzebnych do wydania książki oraz kompletowanie dorobku naukowego.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Nowa Stomatologia 3/2003, s. 144-147
Aida Kusiak1, Jadwiga Sadlak-Nowicka2, Janusz Limon3
Periodontalne potrzeby lecznicze u osób z zespołem Turnera z różnymi aberracjami chromosomu X
Periodontal treatment needs in patients with Turner syndrome with varius aberration of chromosome X
1 z Katedry i Zakładu Stomatologii Zachowawczej AM w Gdańsku
Kierownik Katedry: dr hab. B. Kochańska
2 z Katedry i Zakładu Periodontologii i Chorób Błony Śluzowej Jamy Ustnej AM w Gdańsku
Kierownik Katedry: prof. dr hab. Jadwiga Sadlak-Nowicka
3 z Katedry i Zakładu Biologii i Genetyki AM w Gdańsku
Kierownik Katedry: prof. dr hab. Janusz Limon
WSTĘP
Zespół Turnera (ZT) dotyczy osób płci żeńskiej. Należy do zespołów z aberracjami chromosomów płciowych; najczęściej związany jest z monosomią chromosomu X. Charakteryzuje się licznymi zaburzeniami rozwojowymi, głównie somatycznymi, wśród których mogą występować: niski wzrost, płetwistość szyi i niska tylna granica włosów, klatka piersiowa o cechach męskich, koślawe łokcie, nieprawidłowości narządu wzroku, anomalie palców, wady rozwojowe serca i nerek, niedorozwój gonad i inne. Najbardziej dotkliwym zaburzeniem ujawniającym się w okresie dorastania jest znacząco niższy wzrost w porównaniu z rówieśnikami i brak rozwoju II-rzędowych cech płciowych, spowodowany niedorozwojem gonad (1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8). Skutkuje to znaczącymi urazami psychicznymi okresu dojrzewania z dalszymi konsekwencjami. Bardzo istotne jest więc wczesne diagnozowanie tego zespołu i wczesne leczenie endokrynologiczne, które poza korzystnym wpływem na stan somatyczny chorych, może sprzyjać ich adaptacji w środowisku i łagodzić poczucie upośledzenia.
Pewną rolę we wczesnym ukierunkowaniu diagnostyki ZT mogą odgrywać lekarze stomatolodzy, gdyż nieprawidłowościom somatycznym ogólnym mogą towarzyszyć zaburzenia w obrębie narządu żucia. Różni autorzy opisali m.in.: niedorozwój żuchwy, wadliwe przyczepy wędzidełek, wady zgryzu, gotyckie podniebienie, wady rozwojowe języka, wadliwą budowę koron i korzeni zębów, hipoplazję szkliwa, a także rozszczepy podniebienia i inne (9, 19, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19).
W poprzednich pracach (13, 20) przedstawiliśmy zaobserwowane przez nas nieprawidłowości budowy morfologicznej zębów stałych u chorych z ZT (13) i zapadalność na próchnicę (20). Celem obecnej pracy były badania dotyczące periodontalnych potrzeb leczniczych u tych chorych, biorąc pod uwagę często spotykane w ZT – sprzyjające zmianom w przyzębiu – wady zgryzu i zaburzenia odporności (7) oraz fakt, iż poza jednym artykułem (15) nie spotkano prac poruszających problemy periodontologiczne w tej populacji.
MATERIAŁ I METODY BADAŃ
Badaniami objęto ogółem 109 osób płci żeńskiej, z tego 52 osoby z zespołem Turnera (ZT) (grupa badana), w wieku od 11 do 30 lat (średnia wieku 20,5 roku), u których wykonano badania cytogenetyczne w Katedrze i Zakładzie Biologii i Genetyki AM Gdańsku. Grupę kontrolną stanowiło 57 osób płci żeńskiej ogólnie zdrowych, odpowiadających wiekowo grupie badanej. Chore z ZT podzielono na 3 podgrupy w zależności od kariotypu. Podgrupę pierwszą (I) stanowiły 24 osoby z kariotypem 45,X (monosomia), podgrupę drugą (II) liczącą 12 osób stanowiły osoby z aberracjami strukturalnymi jednego z chromosomów X o kariotypach: 46,X,del(Xq) – 5 osób, 46,X,i(X)(q10) – 4 osoby; 46,X,del(Xp) – 2 osoby; 46,X,r(X) – 1 osoba. Podgrupa trzecia (III) liczyła 16 osób z kariotypami określanymi mianem mozaiek w tym: u ośmiu osób stwierdzono obok linii komórkowej 45,X, linie: 46,XX (3 osoby), 47,XXX (1 osoba), 46,XX i 47,XXX (2 osoby). Kariotyp mozaikowy 45,X/46,Xi(X) (q10) stwierdzono u 3 osób. U dalszych 4 osób obok linii komórkowej 45,X występowały linie komórkowe z aberracją chromosomu X – del (Xp) lub del (Xq) po jednej osobie oraz translokacja t(X;X) u 2 osób. U trzech osób obok linii komórkowej 45,X wykazano obecność linii: 46,XY.

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 30 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

Piśmiennictwo
1. Bender B. et al.: Congnitive Development of Unselected Girls with Complete and Partial X Monosomy. Pediatrics 1984, 73, 2:175-182. 2. Emery A.E.H., Rimoin D.L.: Principles and Practice of Medical Genetics. Churchill Livingstone. New York Edinburgh London Madrid Melbourne San Francisco and Tokio 1996, 48:973-1000. 3. Hall J.G., Gilchrist D.M.: Turner Syndrome and Its Variants. Pediatr. Clin. North Am. 1990, 37:1421-1440. 4. Kobielowa Z. i wsp.: O niektórych aspektach zespołu Turnera w wieku dziecięcym. Endokr. Pol. 1964, XV, 535-545. 5. Kusiak A. i wsp.: Najczęściej występujące zaburzenia somatyczne u chorych z zespołem Turnera z różnymi aberracjami chromosomu X. Czas. Stomat. 2002, LV, 7:442-447. 6. Palmer C.G., Reichmann A.: Chromosomal and clinical Findings in 110 Females with Turner Syndrome. Hum. Genet. 1976, 35:35-49. 7. Verschraegen-Spae M.R. et al.: Familial Turner syndrome. Clin. Genet. 1992, 41, 4:218-220. 8. Wray H.L. et al.: Pregnancy in the Turner Syndrome with only 45X chromosomal constitution Fertil. Steril. 1981, 35, 5:509-514. 9. Harju N. et al.: Occlusal anomalies in 45X/46XX – women (Turner syndrome). Scand. J. Dent. Res. 1989, 97:387-391. 10. Kari M. et al.: Sizes of Deciduous teeth in 45,X Females. J. Dent. Res. 1980, 59, 8:1382-1385. 11. Knychalska-Karwan Z. i wsp.: Zmiany w jamie ustnej w dysgenezji gonad u dzieci i młodocianych. Czas. Stomat. 1981, XXXIV, 8:775-779. 12. Knychalska-Karwan Z.: Stomatologia zachowawcza wieku rozwojowego. Kraków, wyd. U.J. 1999, 135. 13. Kusiak A. i wsp.: Nieprawidłowości budowy morfologicznej zębów stałych u osób z zespołem Turnera z różnymi aberracjami chromosomu X. Czas. Stomat. 2000, LIII, 10:609-614. 14. Mayhall J.T. et al.: Tooth crown size in 46, X,i (Xq) human females. Arch. Oral Biol. 1991, 36, 6:411-414. 15. Szilagyi A. et al.: Oral manifestations of patients with Turner syndrome. Oral Surg. Oral Med. Oral Pathol. Oral Radiol. Endod. 2000, 89:557-584. 16. Townsend G. et al.: Reduced tooth size in 45,XO (Turner syndrome) females. Am. J. Phys. Anthropol. 1984, 65:367-371. 17. Varrela J. et al.: Tooth crown size in human females with 45,X/46,XX chromosomes. Arch. Oral Biol. 1988, 33, 5:291-294. 18. Varrela J.: Effect of 45, X/46XX mosaics on tooth morphology of mandibular premolars. J. Dent. Res. 1992 Sep, 71, 9:1604-1606. 19. Varrela J.: Rooth morphology of mandibular premolars in human 45,X females. Arch. Oral Biol. 1990, 35, 2:109-112. 20. Kusiak A. i wsp.: Frekwencja i intensywność próchnicy u osób z zespołem Turnera z różnymi aberracjami chromosomu X. N. Stom. 2002, 4:172-176. 21. Ainamo J. et al.: Development of the World Health Organization (WHO) Community Periodontal Index of Treatment Needs (CPITN), Int. Dent. J. 1985, 35:285-291. 22. Prostak-Kosowska K.: Choroby ogólne a zmiany w przyzębiu. Czas. Stomat. 1996, XIX, 11:1257-1263. 23. Knychalska-Karwan Z., Biedowa J.: Próchnica poszczególnych grup zębów stałych w aspekcie genetycznym. Czas. Stomat. 1970, XXXIII, 9:1048-1051. 24. Zajączkowski J. i wsp.: Niektóre wskaźniki odporności humoralnej i komórkowej w zespole Turnera u dzieci i młodocianych. Ped. Pol. 976, LI, 7:774-778.
Nowa Stomatologia 3/2003
Strona internetowa czasopisma Nowa Stomatologia