Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Chcesz wydać pracę habilitacyjną, doktorską czy monografię? Zrób to w Wydawnictwie Borgis – jednym z najbardziej uznanych w Polsce wydawców książek i czasopism medycznych. W ramach współpracy otrzymasz pełne wsparcie w przygotowaniu książki – przede wszystkim korektę, skład, projekt graficzny okładki oraz profesjonalny druk. Wydawnictwo zapewnia szybkie terminy publikacji oraz doskonałą atmosferę współpracy z wysoko wykwalifikowanymi redaktorami, korektorami i specjalistami od składu. Oferuje także tłumaczenia artykułów naukowych, skanowanie materiałów potrzebnych do wydania książki oraz kompletowanie dorobku naukowego.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Nowa Medycyna 2/2009, s. 138-141
*Robert Kieszko
Wirusowe i bakteryjne zapalenia płuc – różnicowanie kliniczne
Viral and bacterial pneumonias – clinical differentiation
Katedra i Klinika Pneumonologii, Onkologii i Alergologii Uniwersytetu Medycznego w Lublinie
Kierownik Katedry i Kliniki: prof. dr hab. n. med. Janusz Milanowski
Streszczenie
Community-acquired pneumonia (CAP) remains a serious illness with impact on health expenses. Principal etiologic agent are bacteria. The percentage of viruses causing CAP ranges between 5% and 34%. 3 most frequent etiologies of viral pneumonia in adults are influenza virus, respiratory syncytial virus (RSV), and parainfluenza virus (PIV). Viral pneumonia is a subset, which were called atypical pneumonia. In the past, all pneumonias were labeled atypical if a bacterial pathogen could not be identified and if the disease did not respond to antibiotics. Chlamydia pneumoniae, Mycoplasma pneumoniae and Legionella, other atypical agents, often cause characteristic extrapulmonary manifestations. Various viral pneumonias typically occur during specific times of the year (influenza virus and RSV during the winter months), among close populations, or in populations with underlying cardiopulmonary or immunocompromised disease. The common constitutional symptoms of all viral pneumonias are fever, chills, nonproductive cough, rhinitis, myalgias, headaches, and fatigue. None of the viral etiologies of pneumonia result in pathognomonic findings on chest radiographs, and bacterial pneumonia can not be differentiated from viral pneumonia based on radiographic findings. There is an urgent need to reconsider routine laboratory tests for an adequate diagnosis of respiratory viruses, as clinical and radiological characteristics are unable to reliably distinguish viral from bacterial etiology.
Zapalenie płuc to stan zapalny miąższu płucnego obwodowo od oskrzelików końcowych. Na skutek działania czynników biologicznych w miąższu płucnym powstają nacieki zapalne, a w pęcherzykach płucnych wysięk. W zależności od miejsca i sposobu nabycia infekcji możemy praktycznie podzielić zapalenia płuc na pozaszpitalne (PZP) – środowiskowe i zapalenia szpitalne rozwijające się po ponad 48 godzinach od chwili przyjęcia do szpitala. Pozaszpitalne zapalenia płuc są częstymi, potencjalnie niebezpiecznymi chorobami infekcyjnymi o dużym znaczeniu ekonomicznym. Częstość ich występowania w ciągu roku waha się od 1 do 30 przypadków na 1000 osób danej populacji i zależy od wieku, stanu immunologicznego, obecności chorób współistniejących. Zapalenia płuc można podzielić według etiologii na bakteryjne, wirusowe, grzybicze, pasożytnicze. Najczęstszym czynnikiem etiologicznym zapleń płuc są bakterie, a wśród nich dominuje Streptococcus pneumoniae. Często możemy spotkać się z tradycyjnym podziałem zapaleń płuc na typowe i atypowe. Typowe zapalenia wywołane są, oprócz wspomnianego Streptococcus pneumoniae, przez Haemophilus influenzae, Staphylococcus aureus, Enterobacteriaceae (gł. Klebsiella pneumoniae), Pseudomonas aeruginosa i bakterie beztlenowcowe. Atypowe czynniki etiologiczne zapaleń to Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia pneumoniae i Legionella.Atypowość zapaleń historycznie polegała na: braku obecności czynników etiologicznych w rozmazach i posiewach plwocin, braku klinicznej skuteczności penicyliny, zwykle łagodniejszym obrazie klinicznym, a w zdjęciu radiologicznym klatki piersiowej na odmiennym od płatowego (wywołanego przez Streptococcus pneumoniae) obrazie radiologicznym (1, 2, 3, 4) (tab. 1).
Tabela 1. Kryteria różnicujące typowe i atypowe zapalenia płuc (z wyjątkiem Legionella).
 typowe zapalenia atypowe zapalenia
początekostrypodostry
dreszczeczęstorzadko
gorączkawysokaśrednia
tachykardia, tachypnoeczęstorzadko
plwocinaobfita, ropnaśluzowa, skąpa, brak
radiologiczne zdjęcie płuczmiany naciekowe, okołooskrzelowe, płatowezmiany siateczkowo-guzkowe, niedodma płytkowa, powiększenie węzłów chłonnych wnęk, zmiany okołooskrzelowe
płyn w opłucnejczęstorzadko
leukocytozaznacznaśrednia
Możliwość szybkiej oceny domniemanej etiologii zapalenia na podstawie obrazu klinicznego i radiologicznego ma duże znaczenie dla wyboru leczenia: antybiotyk β-laktamowy jest stosowany z wyboru w przypadku etiologii typowej, makrolid lub chinolon w atypowym bakteryjnym zapaleniu, a żaden z nich w przypadku zapaleń wirusowych. Praktycznie jednak różnicowanie etiologii zapaleń płuc na podstawie obrazu radiologicznego jest mało wiarygodne, natomiast jest do pewnego stopnia możliwe na podstawie objawów klinicznych i prostych badań laboratoryjnych, jak pokazuje ocena zastosowania wytycznych Japońskiego Towarzystwa Oddechowego do klinicznego różnicowania atypowego zapalenia płuc (5). Wytyczne te sugerują dokonanie oceny 6 parametrów: 1) wiek poniżej 60. roku życia,2) brak istotnych chorób współistniejących, 3) uporczywy kaszel, 4) niewielkie zmiany osłuchowe, 5) brak plwociny albo ujemne szybkie testy diagnostyczne, 6) leukocytoza obwodowa poniżej 10 000/uL. Atypowe zapalenie należy podejrzewać przy obecności 4 i więcej powyższych parametrów, natomiast za typową etiologią bakteryjną przemawia stwierdzenie trzech lub mniej niż trzech wymienionych czynników.
Mykoplazmatyczne zapalenia płuc zwykle były postrzegane jako choroby dzieci w wieku 5-9 lat, młodzieży i młodych dorosłych. W ostatnich latach obserwuje się wzrost liczby zachorowań u osób po 65. roku życia i u dzieci poniżej 5. roku życia, u których to przebieg mykoplazmatycznego zapalenia może być ciężki klinicznie (6). Infekcje mykoplazmatyczne często przebiegają z objawami pozapłucnymi wynikającymi z reakcji immunologicznej lub z powodu inwazji bakteryjnej. Mogą wystąpić kilka dni (1-21) po początku objawów z dróg oddechowych. Dotyczą 10-25% osób (u większego odsetka obserwowane są objawy ze strony przewodu pokarmowego i zmiany skórne) z infekcją dróg oddechowych, czasem dominują nad objawami oddechowymi. Najczęściej spotykane objawy pozapłucne to: zapalenie śluzówki żołądka, biegunka, nudności, wymioty, Zespół Guillain-Bárre (porażenie wstępujące), zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, poprzeczne zapalenie rdzenia, zapalenie mięśnia serca, osierdzia, zaburzenia rytmu serca, anemia hemolityczna, niewydolność nerek, zapalenie stawów, zespół Stevens-Johnson, rumień guzowaty (7). Najgroźniejszym atypowym zapleniem płuc jest zapalenie wywołane przez Legionella. Może powodować ciężkie klinicznie, rozległe i szybko postępujące zapalenie płuc. Bardzo często występują objawy pozapłucne i nieprawidłowości w biochemicznych badaniach laboratoryjnych. Najczęściej spotykane objawy związane są z: centralnym układem nerwowym (CUN) (ból głowy, splątanie, encefalopatia), układem krążenia (zaburzenia rytmu serca, względna bradykardia), przewodem pokarmowym (uporczywa biegunka, ból brzucha), wątrobą (wzrost poziomu transaminaz), nerkami (hematuria, wzrost poziomu kreatyniny), zaburzenia elektrolitowe (hyponatremia i hypofosfatemia) (8).
Na podstawie objawów pozapłucnych można próbować odróżnić zapalenie legionellowe od mykoplazmatycznego. Charakterystyczny dla zapalenia mykoplazmatycznego jest brak objawów z CUN i obecność infekcji górnych dróg oddechowych, biegunka bez bólu brzucha, brak zaburzeń elektrolitowych i zaburzeń funkcji nerek (9, 10, 11).
Wirusowa etiologia zapaleń płuc jest mniej poznana aniżeli wywołana przez patogeny bakteryjne. Wirusowe patogeny częściej powodują zapalenia płuc i są bardziej wyczerpująco opisane u dzieci niż u dorosłych. Im młodsze dziecko, tym większe jest prawdopodobieństwo etiologii wirusowej zapalenia. Wirusy odpowiadają za 4% zapaleń leczonych ambulatoryjnie u dzieci w wieku 9-16 lat, a za 28-37% zapaleń u dzieci do 4. roku życia (12, 13).
U 45% dzieci wymagających hospitalizacji z powodu zapalenia płuc wirusy są czynnikiem przyczynowym zapalenia (14). Badanie radiologiczne klatki piersiowej u dzieci służy rozpoznaniu zapalenia, ocenie skuteczności leczenia i powikłań. Niestety brakuje jednoznacznych kryteriów radiologicznych różnicujących zapalenie bakteryjne od wirusowego (15). W zakażeniu bakteryjnym częściej można spotkać zmiany o charakterze wypełnienia pęcherzyków, a zmiany śródmiąższowe częściej dotyczą zapaleń wirusowych, chociaż w ich przypadku też spotyka się nacieki płatowe i zmiany o charakterze wypełnienia pęcherzyków (16).
U dorosłych wirusowa etiologia zapaleń płuc jest mniej doceniana aniżeli u dzieci. Wytyczne dotyczące postępowania w pozaszpitalnych zapaleniach płuc niewiele miejsca poświęcają wirusom, zwykle nic nie wspominają o leczeniu, a przecież prace z ostatnich lat, dzięki dostępności badań molekularnych i możliwości szybkiej diagnostyki wirusologicznej przy zastosowaniuRT-PCR, wskazują na istotny udział wirusów w zapaleniach płuc u dorosłych (17, 18). W badaniu Angeles i wsp. wirusy jako grupa patogenów są drugą przyczyną PZP zaraz po Streptococcus pneumoniae (19). Częstość występowania etiologii wirusowej w PZP leczonym ambulatoryjnie ocenia się na 5 do 34%. Najczęściej są to wirus grypy, syncytialny wirus oddechowy (RSV), paragrypy oraz rinowirusy (20, 19).

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp tylko do jednego, POWYŻSZEGO artykułu w Czytelni Medycznej
(uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony)

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem , należy wprowadzić kod:

Kod (cena 19 zł za 7 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

 

 

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 49 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

otrzymano: 2009-03-10
zaakceptowano do druku: 2009-04-02

Adres do korespondencji:
*Robert Kieszko
Katedra i Klinika Pneumonologii, Onkologii i Alergologii
ul. Jaczewskiego 8, 20-954 Lublin
tel.: (0-81) 724-48-18
e-mail: robert.kieszko@neostrada.pl

Nowa Medycyna 2/2009
Strona internetowa czasopisma Nowa Medycyna