Ponad 7000 publikacji medycznych!
Statystyki za 2021 rok:
odsłony: 8 805 378
Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Anestezjologia Intensywna Terapia 2/2002, s. 67-70
Piotr Knapik
Anestezjologia w kardiochirurgii i torakochirurgii – gdzie jesteśmy, dokąd zmierzamy?
Anaesthesia in cardiac and thoracic surgery: where we are – we are we going?
Kardio- i torakoanestezja to specjalistyczne dziedziny anestezjologii posiadające niewątpliwą specyfikę. Zagadnieniami tymi zajmuje się w naszym kraju okresowo lub na stałe około 200 anestezjologów. Jakie są ich aktualne problemy, jakie rysują się przed nimi perspektywy w nadchodzącej przyszłości?
Uważa się czasami, że anestezjolodzy znieczulający chorych do zabiegów kardiochirurgicznych stanowią jakąś hermetycznie zamkniętą grupę zawodową, mającą niewiele wspólnego ze swymi kolegami, zajmującymi się „normalną” anestezjologią czy intensywną terapią. Trudno się zgodzić z taką opinią. Anestezjologia jest dziedziną, w której istnienie podspecjalizacji nie powoduje tak daleko idących konsekwencji jak np. w chirurgii. Postęp w anestezjologii towarzyszył zawsze rozwojowi dyscyplin zabiegowych, często umożliwiając ich dalszy rozwój.
Chirurgia dzieli się na podspecjalności, a więc i w naszej dziedzinie zachodzą te same zjawiska. Podczas zabiegu na sercu może dojść równocześnie do upośledzenia funkcji układu krążenia, zaburzeń w pracy układu oddechowego, przejściowych zaburzeń hemostazy i wielu innych problemów. Stanowisko pracy anestezjologa zostaje więc zaopatrzone w zwiększoną ilość urządzeń monitorujących, co przyczynia się do poprawy nadzoru nad chorym, ale też wprowadza wiele informacji wymagających rejestrowania, interpretacji i selekcji. Podstawowe umiejętności (obsługa monitorowania, umiejętności manualne) są możliwe do opanowania w stosunkowo krótkim czasie, jednak zdobycie prawdziwego doświadczenia w tej specjalności (szczególnie w zakresie opieki pooperacyjnej) wymaga wielu lat pracy. Nie dziwi więc fakt, iż anestezjolodzy zajmujący się tą specyficzną dziedziną nie podlegają na ogół rotacji, tylko zostają na stałe przypisani do tego typu działalności.
Anestezjolodzy, którzy wyspecjalizowali się w znieczuleniach do zabiegów torakochirurgicznych nie są natomiast postrzegani jako szczególna grupa. Jest to pewna nieprawidłowość, ponieważ znieczulenie w torakochirurgii należy do bardzo trudnych i wymaga dużego doświadczenia, tym bardziej że wyposażenie w sprzęt bywa tam często gorsze niż w oddziałach kardiochirurgicznych. W tej dziedzinie powinniśmy jak najszybciej przyjąć dobre wzorce z krajów zachodnich, gdzie anestezjolodzy, którzy wyspecjalizowali się w prowadzeniu znieczuleń do operacji kardiochirurgicznych i torakochirurgicznych czytają tę samą literaturę fachową, jeżdżą na wspólne sympozja i kongresy i są członkami wspólnych towarzystw naukowych.
Nasze środowisko żyje tymi samymi problemami, które nurtują naszych kolegów w innych krajach. Można się o tym przekonać na corocznych sympozjach Sekcji Kardioanestezji Polskiego Towarzystwa Anestezjologii i Intensywnej Terapii. Ostatnie spotkanie członków naszej Sekcji odbyło się w Szczyrku w 2001 r. Wygłoszone tam wykłady i streszczenia pojawiły się w suplemencie do czwartego numeru „Anestezjologii Intensywnej Terapii”, który ukazał się w grudniu 2001 roku, a wybrane prace oryginalne wypełniają prawie cały obecny numer. Niniejszy artykuł jest rodzajem przewodnika po obu tych numerach.
Lista nowych zagadnień i problemów, które pojawiły się w dziedzinie kardioanestezji jest długa. W znacznym stopniu zmieniła się technika znieczulenia. Bezpowrotnie minęły już czasy, kiedy uważano, że tylko znieczulenia oparte na dużych dawkach analgetyków (anestezja analgetyczna) są w stanie zapewnić niezbędną stabilność układu krążenia. Wprowadzono koncepcję tzw. „szybkiej ścieżki” (fast track cardiac surgery) i technik umożliwiających szybką ekstubację w wybranych grupach chorych, zaczęto stosować ultrakrótko działające środki, jak propofol, sewofluran, czy remifentanyl. Okazało się, że takie postępowanie zapewnia nadal pełną stabilność układu krążenia umożliwiając zarazem szybki powrót świadomości chorego [1,2]. Z porównywalnym powodzeniem można w tej dziedzinie stosować zarówno znieczulenie wziewne jak i całkowicie dożylne, a i remifentanyl wydaje się bardzo obiecującym środkiem [3, 4].
Coraz większą popularność zyskuje analgezja przewodowa. Udowodniono, że analgezja zewnątrzoponowa obejmująca segmenty piersiowe poprawia gospodarkę tlenową mięśnia sercowego, chorzy mogą być wcześniej ekstubowani po operacji i łatwiej się rehabilitują, a po ekstubacji utrzymują wyższe wartości prężności tlenu w badaniach gazometrycznych. Wydawać by się mogło, że postępowanie takie jest bezpieczne, należy jednak mieć świadomość, że po założeniu cewnika do przestrzeni zewnątrzoponowej następuje pełna heparynizacja, a każde potencjalne powikłanie może być tragiczne w skutkach. Może się więc okazać, że analgezja zewnątrzoponowa w kardiochirurgii stanie się rutynową dopiero wtedy, kiedy uda się udowodnić, iż obniża ona śmiertelność i ilość powikłań u operowanych chorych. Pewną alternatywą dla znieczulenia zewnątrzoponowego może być analgezja doopłucnowa, dotyczy to jednak raczej zabiegów małoinwazyjnych [5].
Zabiegi w chirurgii naczyń wieńcowych przeprowadza się coraz częściej bez użycia krążenia pozaustrojowego. Zespolenie naczyniowe wykonuje się wtedy na bijącym sercu przy użyciu różnego rodzaju stabilizatorów. Powodzenie takiego zabiegu zależy często od niezwykle ścisłej współpracy chirurga i anestezjologa, ponieważ podczas wykonywania zespoleń dochodzi czasem do znacznych zaburzeń w układu krążenia [2, 6]. Odmienna jest cała koncepcja postępowania pooperacyjnego, można też oczekiwać znacznego skrócenia pooperacyjnej wentylacji płuc [1]. Zasady postępowania anestezjologicznego podczas tego rodzaju zabiegów przedstawia praca Szurleja i wsp. [7].
Inną kategorią są zabiegi rewaskularyzacji naczyń wieńcowych o ograniczonej inwazyjności, kiedy to cały zabieg zostaje wykonany z małego dostępu drogą bocznej torakotomii lub też całkowicie drogą torakoskopową, bez otwierania klatki piersiowej. Zabieg taki można przeprowadzić nawet z wykorzystaniem robotów [8], a chorzy mogą być ekstubowani krótko po jego zakończeniu.

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.
Mam kod dostępu
  • Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu albo wszystkich artykułów (w zależności od wybranej opcji), należy wprowadzić kod.
  • Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.
  • Aby kupić kod proszę skorzystać z jednej z poniższych opcji.

Opcja #1

19

Wybieram
  • dostęp do tego artykułu
  • dostęp na 7 dni

uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony

Opcja #2

49

Wybieram
  • dostęp do tego i pozostałych ponad 7000 artykułów
  • dostęp na 30 dni
  • najpopularniejsza opcja

Opcja #3

119

Wybieram
  • dostęp do tego i pozostałych ponad 7000 artykułów
  • dostęp na 90 dni
  • oszczędzasz 28 zł
Piśmiennictwo
1. Nikodemski T, Żakowski M, Ratajski R, Kępiński S, Filipiak K, Brykczyński M, Listewnik M, Kazimierczak A, Bohatyrewicz R, Wiechowski S: Wczesna ekstubacja po zabiegach typu OPCAB – doświadczenia własne. Anest Inten Ter 2001; 33 (supl.): 46.
2. Wilczyński J, Gierak E, Wojno A, Golec-Kowalewska M, Radziwonka-Matwiejczuk A, Duda K, Sonarska L: Postępowanie anestezjologiczne podczas operacji pomostowania tętnic wieńcowych bez użycia krążenia pozaustrojowego (OPCAB) – doświadczenia własne. Anest Inten Ter 2001; 33 (supl.): 47.
3. Knapik P, Knapik M, Nadziakiewicz P, Czapla J: Doświadczenia wstępne w zastosowaniu remifentanylu podczas zabiegów rewaskularyzacji naczyń wieńcowych Anest Inten Ter 2001; 33 (supl.): 52.
4. Goździk W, Kustrzycki W, Durek G, Falkiewicz Z, Adamik B, Kübler A, Namięta K: Ocena porównawcza poziomu białka S-100 B w surowicy chorych poddawanych chirurgicznej rewaskularyzacji wieńcowej z zastosowaniem różnych technik krążenia pozaustrojowego. Anest Inten Ter 2002; 34: 91-96.
5. Nikodemski T, Żukowski M, Filipiak K, Ratajski R, Listewnik M, Kazimierczak A, Bohatyrewicz R, Wiechowski S: Zastosowanie znieczulenia doopłucnowego do zabiegów pomostowania naczyń wieńcowych z dostępu przez małą torakotomię. Anest Inten Ter 2001; 33 (supl.): 46.
6. Lango R, Szyndler K, Siebert J, Anisimowicz L, Rogowski J, Mroziński P: Zaburzenia hemodynamiczne podczas pomostowania trzech naczyń wieńcowych bez krążenia pozaustrojowego. Anest Inten Ter 2002; 34: 86-90.
7. Szurlej D, Kruczak W, Jasiński M, Toczek K, Luboń D, Fryc-Stanek J, Mróz I: Okołooperacyjne postępowanie anestezjologiczne w zabiegach pomostowania naczyń wieńcowych bez użycia krążenia pozaustrojowego – doświadczenia własne. Anest Inten Ter 2001; 33 (supl.): 22-24.
8. Kruczak W, Szurlej D, Toczek K, Cisowski M, Bochenek A: Zastosowanie robotów w kardiochirurgii – nowe wyzwanie dla anestezjologa? Anest Inten Ter 2001; 33 (supl.): 25-27.
9. Kucewicz E, Czech B, Juszczyk G, Pawlak S, Szapiel G, Czaban S, Siemiątkowski A: Bezpośredni pomiar ciśnienia tętniczego krwi w tętnicy promieniowej; wiarygodność pomiaru w wybranych stanach klinicznych. Anest Inten Ter 2002; 34: 131-134.
10. Swanevelder J: The role of transoesophageal echocardiography for the cardiac anaesthetist. Anest Inten Ter 2001; 33 (supl.): 10.
11. Kreis W: Przydatność echokardiografii w diagnostyce schorzeń aorty. Anest Inten Ter 2001; 33 (supl.): 36-38.
12. Kukulski T: Kiedy sięgamy po przezprzełykowe badanie echokardiograficzne? Anest Inten Ter 2001; 33 (supl.): 39-41.
13. Puszczewicz D: Ocena naturalnych i sztucznych zastawek serca w echokardiografii przezprzełykowej. Anest Inten Ter 2001; 33 (supl.): 34-35.
14. Sikora J: Echokardiografia przezprzełykowa – wskazania, przeciwwskazania, metodyka badania. Anest Inten Ter 2001; 33 (supl.): 32-33.
15. Gołba K, Biernat J: Ultrasonokardiografia śródoperacyjna w operacyjnym leczeniu choroby wieńcowej off pump bez użycia krążenia pozaustrojowego. Anest Inten Ter 2001; 33 (supl.): 42-45.
16. Andres J, Biernat M, Kapelak B, Marek G, Suder B, Górkiewicz I, Dziatkowiak A: Ocena czynności lewej komory przed i po pomostowaniu tętnic wieńcowych u chorych z niską frakcją wyrzutową <30% przy pomocy śródoperacyjnej echokardiograficznej próby dobutaminowej. Anest Inten Ter 2001; 33 (supl.): 51.
17. Szymańska E, Okoński P, Grychowska J, Golański R, Jaszewski R, Iwaszkiewicz-Zasłonka A: Śródoperacyjny zawał serca u chorych leczonych operacyjnie z powodu choroby wieńcowej w materiale własnym. Anest Inten Ter 2002; 34: 97-100.
18. Grychowska J, Wojtasik L, Szymańska E, Banaś A, Bitner M, Iwaszkiewicz-Zasłonka A: Kontrapulsacja wewnątrzaortalna w leczeniu zespołu małego rzutu serca po zabiegach kardiochirurgicznych. Anest Inten Ter 2001; 33 (supl.): 53.
19. Sitkowska-Rysiak E, Partyka T, Gutowska B, Banaś S, Kurowski A, Kacprzyk Z, Wolski P: Zastosowanie sztucznych komór serca – Polvad-Mev – doświadczenia własne. Anest Inten Ter 2002; 34:
20. Manowska M, Bilińska A, Kansy A, Maruszewski B, Nakonieczny A, Konyć E, Pacześ A: Przedłużone wspomaganie lewej komory przy użyciu biopompy metodą autooksygenacji u 1,5-rocznego dziecka z ostrą pooperacyjną niewydolnością lewokomorową. Anest Inten Ter 2001; 33 (supl.): 54.
21. Szczurek D, Sadowski J, Andres J, Drwiła R, Domagała J, Dziatkowiak A: Farmakologiczne metody oszczędzania krwi w operacjach pomostowania aortalno-wieńcowego z zastosowaniem krążenia pozaustrojowego. Anest Inten Ter 2001; 33 (supl.): 51.
22. Nowicka M, Wójtowicz-Sprada B, Rozwadowska E, Szulc R: Zastosowanie rekombinowanego czynnika VIIa u pacjenta poddanego rekonstrukcji brzusznego odcinka aorty z powodu tętniaka z masywnym krwawieniem śród- i pooperacyjnym na skutek zaburzeń krzepnięcia. Anest Inten Ter 2002; 34: 121-123.
23. Wąsowicz M, Jeleń H, Drwiła R, Andres J, Dziatkowiak A: Chromatograficzne pomiary zawartości pentanu, heksanu i ich pochodnych jako wykładnika oksydacji lipidów podczas zabiegów kardiochirurgicznych z użyciem krążenia pozaustrojowego (CPB). Anest Inten Ter 2002; 34: 71-75.
24. Wąsowicz M, Biczysko W, Drwiła R, Marszałek A, Andres J, Florek E: Surfaktant egzogenny a uszkodzenie bariery powietrze-krew. Studium eksperymentalne. Anest Inten Ter 2002; 34: 76-80.
25. Kucewicz E, Czech B, Juszczyk G, Pawlak S, Szapiel G: Rozważania na temat leczenia płynami chorych poddawanych operacjom serca z użyciem krążenia pozaustrojowego Anest Inten Ter 2001; 33 (supl.): 59.
26. Goździk W, Durek G, Falkiewicz Z, Kübler A: Znieczulenie całkowicie dożylne z zastosowaniem ciągłego wlewu remifentanylu oraz propofolu metodą TCI do zabiegów chirurgicznyej rewaskularyzacji wieńcowej z zastosowaniem krążenia pozaustrojowego. Anest Inten Ter 2002; 34: 105-109.
27. Grzybowski A, Przybylski R, Urbańska E, Szary T, Włoczka G: Program ECMO w Śląskim Centrum Chorób Serca w Zabrzu. Anest Inten Ter 2001; 33 (supl.): 55.
28. Szurlej D, Machej L, Rudnicki M, Kruczak W, Węglarzy A: Baza danych w oddziale kardioanestezji – doświadczenia własne. Anest Inten Ter 2001; 33 (supl.): 59.
29. Kruczak W, Szurlej D, Machej L: Sedacja i analgezja po zabiegach kardiochirurgicznych. Dyskusja okrągłego stołu. Anest Inten Ter 2001; 33 (supl.): 28-31.
30. Wołoszczuk-Gębicka B: Problemy okresu okołooperacyjnego u noworodków z wrodzoną wadą serca. Anest Inten Ter 2001; 33 (supl.): 17-21.
31. Prokopowicz J: Anestezja i analgezja w torakochirurgii. Znieczulenie zewnątrzoponowe w odcinku piersiowym. Anest Inten Ter 2001; 33 (supl.): 14-16.
32. Stoksik P, Misiołek H, Karpe J, Kucia H, Knapik P, Korlacki W, Rycaj J: Analgezja pooperacyjna do zabiegów plastyki klatki piersiowej metodą Nussa u dzieci. Anest Inten Ter 2002; 34: 110-113.
33. Prokopowicz J, Guz K, Molatta I, Nowicka L, Szmurło R.: Znieczuslenie zewnątrzoponowe ciągłe w odcinku piersiowym u chorych leczonych profilaktycznymi dawkami heparyn drobnocząsteczkowych. Anest Inten Ter 2002; 34: 101-104.
34. Misiołek H, Kucia H, Karpe J, Stoksik P, Knapik P, Wojcieszek E, Czyżewski D, Werszner M: Znieczulenie chorych z myastenia gravis do zabiegu usunięcia grasicy metodą wideotorakoskopii – doświadczenia własne. Anest Inten Ter 2002; 34: 117-120.
35. Mulavisala P, Vuylsteke A, Latimer R: Genomics and gene therapy in the understanding and treatment of heart disease. Anest Inten Ter 2001; 33 (supl.): 7-9.
36. Nadziakiewicz P, Knapik P: Zasady postępowania okołooperacyjnego u chorych po wcześniejszym przeszczepieniu serca lub płuc. Anest Inten Ter 2002; 34: 125-130.
Adres do korespondencji:
Oddział Kliniczny Kardioanestezji i Intensywnej Terapii Pooperacyjnej Śląskie Centrum Chorob Serca
ul. Szpitalna 2, 41-800 Zabrze
e-mail: kardanest@infomed.slam.katowice.pl

Anestezjologia Intensywna Terapia 2/2002

Pozostałe artykuły z numeru 2/2002: