Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Zastanawiasz się, jak wydać pracę doktorską, habilitacyjną lub monografię? Chcesz dokonać zmian w stylistyce i interpunkcji tekstu naukowego? Nic prostszego! Zaufaj Wydawnictwu Borgis – wydawcy renomowanych książek i czasopism medycznych. Zapewniamy przede wszystkim profesjonalne wsparcie w przygotowaniu pracy, opracowanie dokumentacji oraz druk pracy doktorskiej, magisterskiej, habilitacyjnej. Dzięki nam nie będziesz musiał zajmować się projektowaniem okładki oraz typografią książki.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Nowa Stomatologia 1/2018, s. 38-42
Malwina Kolasa1, *Joanna Szczepańska2
Bezpośrednie pokrycie miazgi w zębach stałych u dzieci – rodzaje obnażeń miazgi, wskazania do leczenia. Część I
Direct pulp capping in permanent teeth in children – types of pulp exposure, therapeutic indications. Part I
1Studia doktoranckie, Zakład Stomatologii Wieku Rozwojowego, Uniwersytet Medyczny w Łodzi
Kierownik Zakładu: prof. dr hab. n. med. Joanna Szczepańska
2Zakład Stomatologii Wieku Rozwojowego, Uniwersytet Medyczny w Łodzi
Kierownik Zakładu: prof. dr hab. n. med. Joanna Szczepańska
Streszczenie
Pokrycie bezpośrednie, jako metoda umożliwiająca utrzymanie żywej i zdrowej miazgi, to niezwykle istotny element leczenia zębów stałych niedojrzałych. Zachowanie żywotności miazgi jest bowiem warunkiem kontynuacji rozwoju korzenia, co wpływa na długoczasowe utrzymanie zęba w jamie ustnej. Z tego powodu dążenie do podtrzymania żywotności miazgi powinno być jednym z nadrzędnych celów stawianych w leczeniu młodych zębów stałych, zaś leczenie biologiczne jest postępowaniem, do którego należy szczególnie dążyć w takich sytuacjach klinicznych. Miazga młodych zębów stałych charakteryzuje się dużą zdolnością regeneracji, dlatego odsetek powodzeń pokrycia bezpośredniego miazgi jest wysoki. Wskazaniem do leczenia tą metodą są obnażenia urazowe i mechaniczne miazgi zdrowej lub w stanie zapalenia odwracalnego. Istotną kwestią jest umiejętność trafnej oceny stanu klinicznego zęba, aby na jego podstawie zadecydować o najkorzystniejszym wariancie leczenia. Niezwykle istotne jest właściwe zrozumienie mechanizmów zachodzących w miazdze pod wpływem zastosowanej terapii. Konieczny jest również wybór odpowiedniego środka leczniczego, jak na przykład powszechnie stosowanego nietwardniejącego wodorotlenku wapnia lub MTA, jednak warto rozważyć również inne, mniej znane preparaty.
Summary
Direct pulp capping, as a method allowing the preservation of viable and healthy pulp, is a key element in the treatment of immature permanent teeth. Maintaining pulp vitality is a condition for continuous root development, which is important for long-term maintenance of the tooth in the oral cavity. Therefore, the maintenance of vital pulp should be one of the main goals in the treatment of young permanent teeth and biological treatment is particularly recommended in such cases. Since young pulp has a great regenerative potential, the success rates of direct pulp capping are high. Therapeutic indications for this method include traumatic and mechanical exposure of either healthy or reversibly inflamed pulp. Accurate assessment of the clinical condition of the tooth is crucial for the choice of the most appropriate treatment option. Another crucial issue is proper understanding of the mechanisms that occur in the pulp as a result of treatment. Choice of a therapeutic agent, such as commonly used non-setting calcium hydroxide or MTA is also essential. However, other, less popular preparations should be also considered.
Wstęp
Zachowanie żywej miazgi zębów jest jednym z nadrzędnych celów stawianych w trakcie leczenia stomatologicznego. Pewne sytuacje kliniczne, takie jak przypadkowe obnażenie bądź zranienie miazgi podczas opracowywania ubytku oraz urazowe obnażenie miazgi (III klasa według Ellisa), stanowią realne zagrożenie dla utrzymania tak istotnego parametru miazgi, jakim jest jej żywotność. Ma to szczególne znaczenie w zębach stałych niedojrzałych, gdyż zdrowa miazga jest warunkiem kontynuacji prawidłowego rozwoju korzenia. Z tego powodu dążenie do utrzymania żywotności miazgi powinno być jednym z nadrzędnych celów stawianych w leczeniu młodych zębów stałych. Jednym ze sposobów leczenia biologicznego zębów stałych, dającym dobre wyniki w aż 90% przypadków, jest metoda pokrycia bezpośredniego (1). Poza zachowaniem aseptyki oraz prawidłowym wykonaniem procedury, warunkiem powodzenia klinicznego wyżej wymienionej metody jest umiejętność wyodrębnienia wskazań, w których jej zastosowanie jest zasadne oraz wybór takiego środka leczniczego, jaki z największym prawdopodobieństwem zapewni powodzenie w leczeniu. Powszechnie stosuje się do tego celu materiały, takie jak nietwardniejący wodorotlenek wapnia czy MTA (1, 2), jednak warto wziąć pod uwagę również inne, mniej znane preparaty. Niezwykle istotne jest również właściwe zrozumienie mechanizmów zachodzących w miazdze pod wpływem zastosowanego leczenia.
Celem niniejszej pracy było przedstawienie na podstawie piśmiennictwa rodzajów obnażeń miazgi oraz wskazań do leczenia metodą pokrycia bezpośredniego w zębach stałych, ze szczególnym uwzględnieniem wieku rozwojowego.
Cele leczenia biologicznego miazgi
Leczenie biologiczne ma na celu utrzymanie zdrowej, żywej miazgi w sytuacji jej narażenia na utratę żywotności wskutek działania czynników zewnętrznych. Zachowanie prawidłowej miazgi jest kluczowe w przypadku zębów niedojrzałych, jest ona bowiem niezbędna do kontynuacji procesu apeksogenezy, czyli fizjologicznego rozwoju korzenia (3). Korzenie niedojrzałych zębów stałych mają cienkie ściany, szerokie wierzchołki, a ich wzrost na długość nie jest ukończony (4). Po pojawieniu się w jamie ustnej korony korzenia potrzebują 3-4 lata, aby się w pełni rozwinąć (5). W sytuacji, gdy miazga ulegnie zmianom patologicznym przed całkowitym zakończeniem procesu apeksogenezy, proces formowania korzenia zostaje zahamowany, co znacznie osłabia ząb i pogarsza jego rokowanie. Dlatego leczenie biologiczne jest postępowaniem, do którego należy szczególnie dążyć w przypadku zębów stałych niedojrzałych.
Żywa i zdrowa miazga jest barierą zapobiegającą wtargnięciu drobnoustrojów do organizmu, chroniąc nie tylko tkanki okołowierzchołkowe przed zakażeniem, lecz również odległe narządy przed rozwojem infekcji zębopochodnych (6). Co więcej, ząb nieleczony endodontycznie z większym prawdopodobieństwem pozostanie w jamie ustnej dłużej niż ten pozbawiony żywej miazgi, który jest bardziej kruchy i podatny na urazy mechaniczne. Wykazano bowiem, że ozębna zęba leczonego endodontycznie odbiera bodźce słabiej w porównaniu z zębem żywym, toteż jest on bardziej narażony na obciążanie siłami żucia o większej wartości (7). Istotne są również czynniki ekonomiczne – metody biologiczne są leczeniem stosunkowo łatwym i tanim w przeciwieństwie do leczenia kanałowego, po przeprowadzeniu którego często wymagana jest dodatkowo odbudowa protetyczna korony zęba (8).
Rodzaje obnażeń miazgi w zależności od czynnika etiologicznego
Wśród głównych przyczyn obnażenia żywej miazgi można wyróżnić próchnicę, czynniki mechaniczne oraz uraz (9). Jeśli do ekspozycji miazgi dochodzi podczas opracowywania ubytku w momencie, gdy tkanka próchnicowa nie została jeszcze całkowicie usunięta, kwalifikuje się je jako próchnicowe obnażenie miazgi. Według definicji American Association of Endodontists mechaniczne obnażenie miazgi to „przypadkowe obnażenie miazgi przez ręczne lub mechaniczne narzędzia stomatologiczne przy braku próchnicy zębów. Jeśli są zachowane warunki aseptyczne, miazga zwykle nie jest w stanie zapalnym” (10). Urazowe obnażenie miazgi zachodzi wskutek złamania zęba pod wpływem urazów mechanicznych. Występują one szczególnie często u osób młodych, a zatem również w zębach stałych z nieukończonym rozwojem korzenia. Jeśli żywotność miazgi zostaje zachowana, taki uraz klasyfikujemy jako III klasę według Ellisa. W przypadku martwicy miazgi zęba wskutek urazu, czyli IV klasy według Ellisa, postępowaniem z wyboru w zębach z nieukształtowanym wierzchołkiem korzenia jest apeksyfikacja.
Metody leczenia biologicznego miazgi
Do metod biologicznych należą pokrycie pośrednie lub bezpośrednie miazgi oraz amputacja miazgi koronowej. Pierwszy rodzaj leczenia jest stosowany w sytuacji, gdy nie doszło do odsłonięcia miazgi, zaś dwie ostatnie metody służą podtrzymaniu jej żywotności w przypadku obnażenia. Według definicji American Association of Endodontists pokrycie pośrednie miazgi polega na umieszczeniu materiału stomatologicznego na niewielkiej ilości zębiny zdemineralizowanej, która, gdyby została usunięta, mogłaby obnażyć miazgę. Amputacja miazgi koronowej, czyli inaczej pulpotomia, jest to chirurgiczne usunięcie koronowej części żywej miazgi w celu podtrzymania żywotności pozostałego fragmentu korzeniowego. Jej odmianą jest pulpotomia częściowa według Cveka, w której usuwana jest jedynie część miazgi koronowej (10).
Pokrycie miazgi bezpośrednie polega na umieszczeniu materiału stomatologicznego bezpośrednio na mechanicznie lub urazowo obnażoną miazgę (10). American Association of Endodontists precyzyjnie określa, że ten sposób leczenia należy stosować jedynie w przypadku mechanicznie lub urazowo obnażonej miazgi, jednak niektórzy autorzy publikacji stosują tę metodę leczenia również w przypadku próchnicowego obnażenia miazgi (11-13).
Przed podjęciem decyzji o leczeniu metodą pokrycia bezpośredniego należy rozważyć przede wszystkim kliniczny stan miazgi oraz symptomy zgłaszane przez pacjenta. Od tych czynników zależy bowiem, czy zakończy się ono powodzeniem. Po leczeniu konieczna jest regularna kontrola w celu monitorowania postępów leczenia oraz wychwycenia symptomów świadczących o ewentualnym niepowodzeniu. Według opracowania Europejskiego Towarzystwa Endodontycznego o korzystnym wyniku leczenia świadczą następujące cechy: prawidłowa odpowiedź miazgi na bodźce (jeśli można wykonać badanie), brak bólu i innych objawów, widoczny na RTG most zębinowy i kontynuacja rozwoju wierzchołka korzenia, brak klinicznych oraz radiologicznych objawów wewnętrznej resorpcji i zapalenia tkanek okołowierzchołkowych (14). Według tych samych wytycznych wizyta kontrolna powinna odbyć się nie później niż 6 miesięcy po zabiegu, a następnie w regularnych odstępach czasu.
Wskazania do leczenia metodą pokrycia bezpośredniego

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp tylko do jednego, POWYŻSZEGO artykułu w Czytelni Medycznej
(uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony)

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem , należy wprowadzić kod:

Kod (cena 15 zł za 7 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

 

 

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 35 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

otrzymano: 2018-02-12
zaakceptowano do druku: 2018-03-05

Adres do korespondencji:
*Joanna Szczepańska
Zakład Stomatologii Wieku Rozwojowego Uniwersytet Medyczny w Łodzi
ul. Pomorska 251, 92-213 Łódź
tel. +48 (42) 675-75-16
joanna.szczepanska@umed.lodz.pl

Nowa Stomatologia 1/2018
Strona internetowa czasopisma Nowa Stomatologia

Pozostałe artykuły z numeru 1/2018: