Ponad 7000 publikacji medycznych!
Statystyki za 2021 rok:
odsłony: 8 805 378
Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Nowa Medycyna 4/2018, s. 185-191 | DOI: 10.25121/NM.2018.25.4.185
*Monika Popiel
Defekografia we współczesnej diagnostyce koloproktologicznej
Defecography in contemporary coloproctological diagnostics
Department of Radiology, Saint Elizabeth Hospital, Mokotów Medical Centre, Warsaw
Head of Department: Monika Popiel, MD, PhD
Streszczenie
Zaburzenia defekacji są częstym problemem i obejmują całe spektrum dolegliwości – od zaparć po trudności z utrzymaniem stolca. Diagnostyka zaburzeń wypróżniania obok wizyty u chirurga-proktologa często wymaga oceny urologicznej i ginekologicznej. Klinicysta jest w stanie wykryć wiele patologii mogących stanowić przyczynę trudności z defekacją (np. pełnościenne wypadanie odbytnicy, obniżenie napięcia zwieraczy, chorobę hemoroidalną) już w badaniu fizykalnym. Dużą grupę zmian patologicznych można stwierdzić w standardowych metodach diagnostycznych, m.in. badaniu endoskopowym jelita grubego, w badaniach obrazowych miednicy typu tomografia, rezonans magnetyczny, badanie ultrasonograficzne przezbrzuszne, transrektalne i transwaginalne. Jednak istnieje grupa patologii, która uwidacznia się dopiero w badaniu czynnościowym miednicy. Należą do nich m.in.: rektocele, sigmoidocele, enterocele, wewnętrzne wgłobienia, cystocele, zespół spastycznej miednicy. Defekografię wykonuje się standardowo pod kontrolą aparatu rentgenowskiego lub w rezonansie magnetycznym. Ocenę czynnościową miednicy można również wykonać w ultrasonograficznym badaniu przezkroczowym. Defekografia składa się z czterech faz badania: w spoczynku, podczas wstrzymywania wypróżnienia, w czasie parcia oraz defekacji. Badania czynnościowe miednicy pomagają oddzielić chorych z zaburzeniami wypróżniania wymagających zabiegu operacyjnego od grupy, u której wystarczające będzie postępowanie zachowawcze (ćwiczenia, elektrostymulacja). Pomaga również wybrać metodę oraz dostęp zabiegu operacyjnego, a także wyselekcjonować chorych, u których będzie potrzebne postępowanie bardziej interdyscyplinarne.
Summary
Evacuatory difficulty is a common problem covering a large spectrum of disorders, from constipation to faecal incontinence. In addition to a visit to a surgeon-proctologist, the diagnosis of impaired defecation often requires urological and gynaecological evaluation. Many pathologies causing evacuatory difficulty, such as full thickness rectal prolapse, reduced sphincter tone and haemorrhoidal disease, can be detected by clinicians already at the stage of physical examination. A large group of pathologies may be detected using standard diagnostic techniques such as colonoscopy and pelvic imaging, e.g. computed tomography, magnetic resonance, and transabdominal/transrectal/transvaginal ultrasonography. However, certain abnormalities are only visible during functional pelvic examination. These include rectocele, sigmoidocele, enterocele, internal intussusception, cystocele, and spastic pelvic floor syndrome. Defecography is guided by either X-ray or MRI. Pelvic function may be also assessed using transperineal ultrasonography. Defecography involves 4 phases: rest, forced contraction, strain, and defecation. The anorectal angle and, in the case of MRI, the PCL line (which is a reference point for most measurements), are determined in order to evaluate the position and mobility of pelvic organs. Pelvic function evaluation helps differentiate patients with evacuatory difficulties requiring surgical intervention from those who need conservative treatment (exercises, electrostimulation). Furthermore, it helps choose an appropriate technique and surgical access, as well as select patients requiring a more interdisciplinary approach.



Wprowadzenie
Zaburzenia defekacji są częstym, wstydliwym i w związku z tym niedocenianym problemem. Obejmują całe spektrum dolegliwości – od zaparć po trudności z utrzymaniem stolca. Często mija wiele czasu, zanim pacjent zgłosi się po pomoc do lekarza. Dodatkowym utrudnieniem jest fakt, iż mało lekarzy specjalizuje się w tej dziedzinie.
Zakres patologii mogących prowadzić do zaburzeń defekacji jest duży. Wiele z nich klinicysta jest w stanie wykryć już w badaniu fizykalnym, np. pełnościenne wypadanie odbytnicy, obniżenie napięcia zwieraczy, chorobę hemoroidalną. Dużą grupę zmian patologicznych (zmiany rozrostowe łagodne i złośliwe, przetoki, uszkodzenie zwieraczy) można stwierdzić w standardowych metodach diagnostycznych, np. badaniu endoskopowym jelita grubego, oraz w badaniach obrazowych miednicy typu tomografia, rezonans magnetyczny, badanie ultrasonograficzne przezbrzuszne, transrektalne i transwaginalne. Jednak istnieje grupa patologii, która uwidacznia się dopiero w badaniu czynnościowym miednicy. Należą do nich m.in.: rektocele, sigmoidocele, enterocele, wewnętrzne wgłobienia, cystocele, zespół spastycznej miednicy. Oprócz uwidocznienia samej patologii defekografia jest przydatna dla klinicysty w podjęciu decyzji terapeutycznych. Przykładowo, inaczej będzie operowany pacjent z samym wypadaniem odbytnicy, a odmiennego postępowania będzie wymagać osoba z towarzyszącymi innymi nieprawidłowościami, np. z zakresu układu moczowo-płciowego lub sigmoidocele. Badanie pozwala także na wyodrębnienie grupy pacjentów, u których wystarczające będzie leczenie zachowawcze, np. elektrostymulacja, ćwiczenia.
Diagnostyka obrazowa w badaniu czynnościowym miednicy
Defekografię zasadniczo wykonuje się pod kontrolą aparatu rentgenowskiego (skopia, zdjęcia rentgenowskie) oraz w rezonansie magnetycznym. Dodatkowo badanie dynamiczne mięśni dnia miednicy można wykonać, stosując ultrasonograficzne badanie przezkroczowe (1).
1. Defekografia pod kontrolą aparatu rentgenowskiego ma tę zaletę, iż pozycja pacjenta podczas badania jest fizjologiczna dla wypróżniania, a więc siedząca. Podczas badania dodatkowo można ocenić położenie pęcherza moczowego i pochwy po podaniu środka kontrastowego do tych przestrzeni, zdania są jednak podzielone co do rutynowego zakontrastowywania tych narządów (2-4). Przeciwnicy uważają, że takie postępowanie może dodatkowo zaburzyć proces defekacji, a tym samym wpłynąć na wiarygodność badania. Wadą badania jest także narażenie pacjenta na promieniowanie jonizujące.
2. Defekografia pod kontrolą rezonansu nie wiąże się z narażeniem pacjenta na promieniowanie jonizujące, uwidacznia też znacznie szersze spektrum patologii mogących prowadzić do zaburzeń wypróżniania niż badanie pod kontrolą RTG (m.in. guzy uciskające na odbytnicę) oraz inne patologie, np. z okolicy narządu rodnego czy pęcherza moczowego, także bez dodatkowego podawania kontrastu. Ponadto podczas badania bez dodatkowego narażania na promieniowanie można ocenić długość esicy. Wszystkie te elementy będą miały istotny wpływ na sposób leczenia pacjenta. Podstawową wadą defekografii w rezonansie magnetycznym jest pozycja leżąca pacjenta, a więc niefizjologiczna dla wypróżniania.
Do wykonania badania pacjent powinien mieć opróżnioną odbytnicę, czasem wystarczające jest zastosowanie jedynie enemy, jednak skuteczniejsze bywa przygotowanie środkami przeczyszczającymi. Podczas badania podaje się doodbytniczo do ok. 300 ml gęstszej wlewki (2), niemniej osoby z nietrzymaniem stolca mogą mieć problem z utrzymaniem takiej objętości. Podczas badania w rezonansie magnetycznym pacjent ma zakładany pampers. Badanie wymaga ścisłej współpracy z osobą badaną.
Defekografia zarówno w badaniu radiologicznym, jak i w rezonansie magnetycznym składa się z następujących faz:
– spoczynek,
– wstrzymywanie wypróżnienia,
– parcie,
– defekacja.

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.
Mam kod dostępu
  • Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu albo wszystkich artykułów (w zależności od wybranej opcji), należy wprowadzić kod.
  • Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.
  • Aby kupić kod proszę skorzystać z jednej z poniższych opcji.

Opcja #1

19

Wybieram
  • dostęp do tego artykułu
  • dostęp na 7 dni

uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony

Opcja #2

49

Wybieram
  • dostęp do tego i pozostałych ponad 7000 artykułów
  • dostęp na 30 dni
  • najpopularniejsza opcja

Opcja #3

119

Wybieram
  • dostęp do tego i pozostałych ponad 7000 artykułów
  • dostęp na 90 dni
  • oszczędzasz 28 zł
Piśmiennictwo
1. Beer-Gabel M, Teshler M, Schechtman E, Zbar AP: Dynamic transperineal ultrasound vs. defecography in patients with evacuatory difficulty: a pilot study. Int J Colorectal Dis 2004; 19(1): 60-67.
2. Kim AY: How to Interpret a Functional or Motility Test – Defecography. J Neurogastroenterol Motil 2011; 17(4): 416-420.
3. Bartram CI, DeLancey JOL: Imaging pelvic floor disorders. Springer-Verlag, Berlin Heidelberg 2003: 45-66.
4. Baranowski W, Rogowski A: Uroginekologia. Medical Tribune Polska, Warszawa 2018: 85-93.
5. Thapar RB, Patankar RV, Kamat RD et al.: MR defecography for obstructed defecation syndrome. Indian J Radiol Imaging 2015? 25(1): 25-30.
6. Bitti GT, Argiolas GM, Ballicu N et al.: Pelvic floor failure: MR imaging evaluation of anatomic and functional abnormalities. Radiographics 2014; 34(2): 429-448.
otrzymano: 2018-10-08
zaakceptowano do druku: 2018-10-29

Adres do korespondencji:
*Monika Popiel
Szpital św. Elżbiety – Mokotowskie Centrum Medyczne
ul. Goszczyńskiego 1, 02-615 Warszawa
tel. +48 691-389-488
mmonika.popiel@gmail.com

Nowa Medycyna 4/2018
Strona internetowa czasopisma Nowa Medycyna